Rig Veda 10.59.6: Mandala 10, Sukta 59, Mantra 6

Sukta 10.59

Devata: Asunīti; also Anumati (gracious consent) invoked for svasti

Chandas: Trishtubh (probable; needs verification)

Samhita Patha (Devanagari)

असुनीते पुनरस्मासु चक्षुः पुनः प्राणमिह नो धेहि भोगम् । ज्योक्पश्येम सूर्यमुच्चरन्तमनुमते मृळया नः स्वस्ति ॥

Transliteration

asunī́te púnar asmā́su cákṣuḥ púnaḥ prāṇám ihá no dhehi bhógam | jyók paśyema sū́ryam úccarantam ánumate mṛḷáyā naḥ svastí ||

Translation

ఓ అసునీతి, మాలో మళ్లీ దృష్టిని పునఃస్థాపించు; ఇక్కడ మా ప్రాణాన్ని తిరిగి నిలిపి, మాలో భోగశక్తిని (అనుభవ సామర్థ్యాన్ని) ధారింపజేయి. పైకి ఎగసే సూర్యుని మేము దీర్ఘకాలం దర్శించుదుము; ఓ అనుమతి, మాపై కరుణ చూపి—మాకు స్వస్తిని ప్రసాదించు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• असुनीते: O Asunīti (goddess who leads/sets the life-breath)
• असुनीते: सम्बोधन (addressed deity)
• Type: Noun (Vocative) / epithet
• Root: असु-नीति (प्रातिपदिक; असु ‘प्राण/जीवन’ + नीति ‘नेतृत्त्व/मार्गदर्शन’)

• पुनः: again
• पुनः: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)

• अस्मासु: in us
• अस्मासु: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• चक्षुः: sight; the eye
• चक्षुः: कर्म (धेहि इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: चक्षुस् (प्रातिपदिक)

• पुनः: again
• पुनः: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)

• प्राणम्: breath; life-breath
• प्राणम्: कर्म (धेहि इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: प्राण (प्रातिपदिक)

• इह: here
• इह: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)

• नः: to us / our
• नः: सम्प्रदान (धेहि—‘अस्मभ्यं’) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• धेहि: place; bestow
• धेहि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

• भोगम्: enjoyment; share; sustenance
• भोगम्: कर्म (धेहि इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: भोग (प्रातिपदिक; √भुज् ‘भोग/उपभोग’)

• ज्योक्: for a long time; continually
• ज्योक्: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ज्योक् (अव्यय; ‘दीर्घकालम्/सदा’)

• पश्येम: may we see
• पश्येम: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पश् (धातु)

• सूर्यम्: the Sun
• सूर्यम्: कर्म (पश्येम इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• उच्चरन्तम्: rising; moving upward
• उच्चरन्तम्: कर्म-विशेषण
• Type: Participle (adjectival)
• Root: उत्-चर् (धातु) → उच्चरन्त् (वर्तमान कृदन्त)

• अनुमते: O Anumati (goddess of assent/favor)
• अनुमते: सम्बोधन
• Type: Noun (Vocative) / deity-name
• Root: अनुमति (प्रातिपदिक)

• मृळय: be gracious; show mercy
• मृळय: क्रिया
• Type: Verb
• Root: मृळ्/मृड् (धातु; ‘अनुकम्पायाम्/सुखयितुम्’)

• नः: us
• नः: कर्म (मृळय इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• स्वस्ति: well-being; welfare; blessing
• स्वस्ति: (आशीर्वचन/फलनिर्देश)
• Type: Indeclinable (benedictive) / Noun-like
• Root: स्वस्ति (अव्यय/नपुंसक-शब्द; सु+अस्ति)