Rig Veda 10.47.1: Mandala 10, Sukta 47, Mantra 1

Sukta 10.47

Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable for RV 10.47; confirmation needed)

Samhita Patha (Devanagari)

जगृभ्मा ते दक्षिणमिन्द्र हस्तं वसूयवो वसुपते वसूनाम् । विद्मा हि त्वा गोपतिं शूर गोनामस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥

Transliteration

jagṛbhmā́ te dákṣiṇam indra hástaṁ vasūyávo vasupate vásūnām | vidmā́ hí tvā gópatim śūra gónām asmábhyaṁ citráṁ vṛ́ṣaṇaṁ rayíṁ dāḥ ||

Translation

హే ఇంద్రా! మేము నీ దక్షిణ హస్తాన్ని పట్టుకున్నాము—హే వసుపతే, వసువుల అధిపతీ—మేము సమృద్ధిని కోరువారము. ఎందుకంటే నిన్ను గోపతి, కిరణ-గోవుల (గోనామ్) వీర రక్షకుడిగా తెలుసుకున్నాము. మాకు చిత్ర, వృషణ, రయి ప్రసాదించు—బలమూ వెలుగూ అయిన సంపదను.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• जगृभ्मा: we two grasp / have grasped
• जगृभ्मा: क्रिया (मुख्य क्रियापद)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (√ग्रह् ‘ग्रहण’)

• ते: of you / your
• ते: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (त्वद्-प्रातिपदिक)

• दक्षिणम्: right
• दक्षिणम्: कर्म (हस्तम्-सम्बद्ध)
• Type: Adjective
• Root: दक्षिण (प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• हस्तम्: hand
• हस्तम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: हस्त (प्रातिपदिक)

• वसूयवः: we, desiring wealth
• वसूयवः: कर्तृ (जगृभ्मा-कर्तारः)
• Type: Noun/Adjective
• Root: वसूयु (प्रातिपदिक; ‘वसु-इच्छु’)

• वसुपते: O lord of wealth
• वसुपते: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: वसुपति (प्रातिपदिक)

• वसूनाम्: of riches
• वसूनाम्: सम्बन्ध (वसुपतेः)
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)

• विद्मा: we two know
• विद्मा: क्रिया (उपवाक्य-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: विद् (√विद् ‘ज्ञान’)

• हि: indeed / for
• हि: सम्बन्ध (वाक्य-सम्बन्धक)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• त्वा: you
• त्वा: कर्म (विद्मा)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (त्वद्-प्रातिपदिक)

• गोपतिम्: lord/guardian of cattle
• गोपतिम्: कर्म (त्वा-सम्बद्ध)
• Type: Noun
• Root: गोपति (प्रातिपदिक)

• शूर: O hero
• शूर: सम्बोधन
• Type: Noun/Adjective
• Root: शूर (प्रातिपदिक)

• गोनाम्: of cows
• गोनाम्: सम्बन्ध (गोपतिम्)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• अस्मभ्यम्: to us
• अस्मभ्यम्: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: सम्बन्ध (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• चित्रम्: bright / splendid
• चित्रम्: कर्म (रयिम्-सम्बद्ध)
• Type: Adjective
• Root: चित्र (प्रातिपदिक)

• वृषणम्: strong / virile
• वृषणम्: कर्म (रयिम्-सम्बद्ध)
• Type: Adjective
• Root: वृषण (प्रातिपदिक)

• रयिम्: wealth
• रयिम्: कर्म (दा:)
• Type: Noun
• Root: रयि (प्रातिपदिक)

• दाः: give
• दाः: क्रिया (आशीर्वाद/आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: दा (√दा ‘दान’)