Rig Veda 10.28.11: Mandala 10, Sukta 28, Mantra 11

Sukta 10.28

Chandas: Trishtubh (probable; confirm by metrical count)

Samhita Patha (Devanagari)

तेभ्यो गोधा अयथं कर्षदेतद्ये ब्रह्मणः प्रतिपीयन्त्यन्नैः । सिम उक्ष्णोऽवसृष्टाँ अदन्ति स्वयं बलानि तन्वः शृणानाः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.28.11

Transliteration

tébhyo godhā́ ayátham karṣad etád ye bráhmaṇaḥ pratipīyánty annáiḥ | simá ukṣṇó ’vasṛṣṭā́m̐ adanti svayáṃ bálāni tanváḥ śṛṇānā́ḥ ||

Translation

ఇలాంటి వారికోసమే ‘గోధా’ ఈ గమనాన్ని అయథామార్గంగా లాగుతుంది—అన్నైః (అన్న-ఆహుతులతో) బ్రహ్మణః (బ్రహ్మ-శక్తి)ను ‘ప్రతిపీయంతి’—అది తిరిగి/వ్యతిరేకంగా త్రాగినట్లుగా. వారు, వృషభుడు విడిచిన పాన-రసాన్ని తిన్నట్లుగా తింటారు; తామే తమ తనువు బలాలను విరిచివేసి, దేహధారியின் శక్తిని చూర్ణం చేస్తారు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तेभ्यः: to/for them
• तेभ्यः: सम्प्रदान (to/for them)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• गोधाः: the gōdhā-s (large lizards/monitor-lizards)
• गोधाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: गोधा (प्रातिपदिक)

• अयथम्: not in the right way; irregularly
• अयथम्: क्रियाविशेषण (manner)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय) + नञ्-प्रत्यय (a-)

• कर्षत: they dragged/drew
• कर्षत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: कृष्

• एतत्: this (thing)
• एतत्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ये: who (those who)
• ये: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ब्राह्मणः: of the brahman/priestly power
• ब्राह्मणः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)

• प्रतिपीयन्ति: they drink up/imbibe (towards themselves)
• प्रतिपीयन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: प्रति-पा (पिबति) / पा (पान)

• अन्नैः: with foods; by means of nourishment
• अन्नैः: करण
• Type: Noun
• Root: अन्न (प्रातिपदिक)

• सिम्: indeed; just
• सिम्: निपात (emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: सिम् (निपात/अव्यय; वैदिक-प्रयोगः)

• उक्ष्णः: of the bull/ox
• उक्ष्णः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: उक्षन् (प्रातिपदिक)

• अवसृष्टान्: let loose; released
• अवसृष्टान्: कर्म (object of ‘eat’)
• Type: Participle (Adjective)
• Root: अव-√सृज् (क्त-प्रत्यय) → अवसृष्ट (प्रातिपदिक)

• अदन्ति: they eat
• अदन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अद्

• स्वयम्: by themselves
• स्वयम्: क्रियाविशेषण (agentive emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)

• बलानि: strengths; powers
• बलानि: कर्म (what is ‘broken/consumed’)
• Type: Noun
• Root: बल (प्रातिपदिक)

• तन्वः: of the body; of themselves
• तन्वः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: तनू (प्रातिपदिक)

• शृणानाः: breaking/crushing; destroying (their own)
• शृणानाः: कर्तृ (qualifying the subject)
• Type: Participle (Adjective)
• Root: √शृ (हिंसागत्योः/क्षयार्थे; वैदिक) + शानच् → शृणान (प्रातिपदिक)