Sukta 28

Mantra 1

विश्वो ह्यन्यो अरिराजगाम ममेदह श्वशुरो ना जगाम । जक्षीयाद्धाना उत सोमं पपीयात्स्वाशितः पुनरस्तं जगायात् ॥

ఇతరులందరూ—ఆ ప్రతిద్వంద్వి—వచ్చాడు; కానీ నా స్వంత పాత క్రమానికి చెందిన బంధువు రాలేదు. అతడు ధాన్యాన్ని తిని, సోమాన్ని పానంచేయుగాక; బాగా తృప్తి చెందిన తరువాత మళ్లీ తన అస్త-గృహం (ఇల్లు) వైపు తిరిగి వెళ్లుగాక.

Mantra 2

स रोरुवद्वृषभस्तिग्मशृङ्गो वर्ष्मन्तस्थौ वरिमन्ना पृथिव्याः । विश्वेष्वेनं वृजनेषु पामि यो मे कुक्षी सुतसोमः पृणाति ॥

గర్జిస్తూ, పదునైన కొమ్ములున్న వృషభుడు భూమి యొక్క విశాల విస్తారంలో స్థిరంగా నిలిచాడు. అన్ని కులాలలోనూ, పిండిన సోమంతో నా కడుపు నింపువానిని నేనే కాపాడుతాను.

Mantra 3

अद्रिणा ते मन्दिन इन्द्र तूयान्त्सुन्वन्ति सोमान्पिबसि त्वमेषाम् । पचन्ति ते वृषभाँ अत्सि तेषां पृक्षेण यन्मघवन्हूयमानः ॥

ఓ ఇంద్రా, అద్రి (సోమం పిండే రాయి)తో ఆనందింపజేసేవారు వేగంగా నీకోసం సోమాలను పిండుతారు; నీవు వాటినే పానంచేస్తావు. వారు నీకోసం బలమైన ఆహారాలను వండుతారు; ఓ మఘవన్, పృక్ష (అర్పణ-మిశ్రమం)తో ఆహ్వానింపబడినప్పుడు నీవు వాటిని భుజిస్తావు.

Mantra 4

इदं सु मे जरितरा चिकिद्धि प्रतीपं शापं नद्यो वहन्ति । लोपाशः सिंहं प्रत्यञ्चमत्साः क्रोष्टा वराहं निरतक्त कक्षात् ॥

ఓ జరితరా (స్తుతికర్తలారా), నన్ను బట్టి ఇది బాగా గ్రహించండి: నదులు శాపాన్ని శపించినవాడి వైపుకే ప్రతికూలంగా మోసుకుపోతాయి. లోపాశః (నక్కలు) సింహాన్ని వెనక్కు నెట్టుతాయి; క్రోష్టా (హయీనా) వరాహాన్ని (అడవి పంది) కక్షాత్ (పొదల/ముల్లుకాడల దట్టం) నుండి లాగి బయటకు తీస్తుంది—ఋతం (సత్య-వ్యవస్థ)కు విరుద్ధంగా క్రమం తిప్పబడినప్పుడు ఇలాంటి తిరుగుబాట్లు సంభవిస్తాయి.

Mantra 5

कथा त एतदहमा चिकेतं गृत्सस्य पाकस्तवसो मनीषाम् । त्वं नो विद्वाँ ऋतुथा वि वोचो यमर्धं ते मघवन्क्षेम्या धूः ॥

నేను దీనిని ఎలా గ్రహించగలను—నేను ఇంకా నేర్చుకునేవాడినే—నీ ఆ మహత్తర మనీషా (అంతర్దృష్టి/యోజన)ను? హే విద్వాన్, నీవు ఋతుథా (సరైన కాలంలో, సరైన క్రమంలో) మాకు వివరించు: హే మఘవన్ (దానశీలుడా), మార్గంలో మా క్షేమ్య (సురక్షిత) నివాసార్థం నీవు ఏ భాగాన్ని నియమించావు?

Mantra 6

एवा हि मां तवसं वर्धयन्ति दिवश्चिन्मे बृहत उत्तरा धूः । पुरू सहस्रा नि शिशामि साकमशत्रंम हि मा जनिता जजान ॥

ఇలానే వారు నన్ను బలంలో పెంచుతున్నారు; దివసును (స్వర్గాన్ని) మించిన నా మహత్తర ఉన్నతస్థానాలు స్థాపించబడ్డాయి. అనేక సహస్రాలను నేను ఒకేసారి యోక్యంచేసి/సంఘటితం చేస్తాను; ఎందుకంటే నా జనితా (నన్ను జన్మింపజేసినవాడు) నన్ను అశత్రంయ (శత్రువులేని)గా జన్మింపజేశాడు—నన్ను అప్రతిహత శక్తిగా చేశాడు.

Mantra 7

एवा हि मां तवसं जज्ञुरुग्रं कर्मन्कर्मन्वृषणमिन्द्र देवाः । वधीं वृत्रं वज्रेण मन्दसानोऽप व्रजं महिना दाशुषे वम् ॥

ఇలానే దేవులు నన్ను—బలవంతుడిగా, ఉగ్రుడిగా—జన్మింపజేశారు; ఓ ఇంద్రా, నేను ప్రతి కర్మలో శక్తి యొక్క వృషభుడను. పరవశానందంలో వజ్రంతో వృత్రుని వధించాను; నా మహిమతో దాతకోసం గోవుల వ్రజాన్ని (వ్రజం) తెరిచాను.

Mantra 8

देवास आयन्परशूँरबिभ्रन्वना वृश्चन्तो अभि विड्भिरायन् । नि सुद्र्वं दधतो वक्षणासु यत्रा कृपीटमनु तद्दहन्ति ॥

దేవులు పరశువులను ధరించి వచ్చారు; అడవులను నరికుతూ కులాలతో కలిసి ముందుకు సాగారు. ఆధారాల్లో మంచి కట్టెలను బిగిస్తారు—అక్కడ, దాని వెంటనే, వారు ‘కృపీట’ (పాకే కీటకం) ను దహనం చేస్తారు; ఇలా లోపల నుంచే కొరికే దోషాన్ని శక్తులు తొలగిస్తాయి.

Mantra 9

शशः क्षुरं प्रत्यञ्चं जगाराद्रिं लोगेन व्यभेदमारात् । बृहन्तं चिदृहते रन्धयानि वयद्वत्सो वृषभं शूशुवानः ॥

కుందేలు వెనక్కి తిరిగిన క్షురాన్ని మింగింది; మట్టి ముద్దతో అది దూరం నుంచే శిలను చీల్చింది. ఎక్కేవాడికోసం నేను మహత్తునూ వశపరచగలను—దూడ వృషభుని ఆధారంతో బలపడినట్లే; అలాగే చిన్నదైనా, సరిగా శిక్షణ పొందితే, కఠినాన్ని జయించగలదు.

Mantra 10

सुपर्ण इत्था नखमा सिषायावरुद्धः परिपदं न सिंहः । निरुद्धश्चिन्महिषस्तर्ष्यावान्गोधा तस्मा अयथं कर्षदेतत् ॥

ఉన్నతపక్షి ‘సుపర్ణ’ తన నఖాన్ని పదును పెట్టినా, అదుపులో పెట్టబడితే తనదైన మార్గం చుట్టూ తిరుగుతుంది—బంధించబడిన సింహంలా. అలాగే తృష్ణతో నిండిన ఉగ్రబలమున్న మహిషుడు (ప్రబల వృషభుడు) కూడా, నిరోధింపబడితే విడిపోలేడు; అందుకే ‘గోధా’ ఈ గమనాన్ని యథామార్గం నుండి లాగి వంకర చేస్తుంది—ఇది తప్పుగా నడిపిన చలనానికి సూచకం.

Mantra 11

तेभ्यो गोधा अयथं कर्षदेतद्ये ब्रह्मणः प्रतिपीयन्त्यन्नैः । सिम उक्ष्णोऽवसृष्टाँ अदन्ति स्वयं बलानि तन्वः शृणानाः ॥

ఇలాంటి వారికోసమే ‘గోధా’ ఈ గమనాన్ని అయథామార్గంగా లాగుతుంది—అన్నైః (అన్న-ఆహుతులతో) బ్రహ్మణః (బ్రహ్మ-శక్తి)ను ‘ప్రతిపీయంతి’—అది తిరిగి/వ్యతిరేకంగా త్రాగినట్లుగా. వారు, వృషభుడు విడిచిన పాన-రసాన్ని తిన్నట్లుగా తింటారు; తామే తమ తనువు బలాలను విరిచివేసి, దేహధారியின் శక్తిని చూర్ణం చేస్తారు.

Mantra 12

एते शमीभिः सुशमी अभूवन्ये हिन्विरे तन्वः सोम उक्थैः । नृवद्वदन्नुप नो माहि वाजान्दिवि श्रवो दधिषे नाम वीरः ॥

వీరు శమీ-క్రియలచే సుశమీ అయ్యారు—ఉక్థైః (ఉచ్చరిత స్తోత్రాలతో) సోమునికై తమ తనువును ముందుకు నడిపేవారు. నృవద్వదన్—పౌరుషవాక్యంతో పలుకుతూ—మా దగ్గరకు రా; మా కోసం వాజాలను (బల-సమృద్ధులను) పెంపొందించు. దివిలో నీవు శ్రవః (యశస్సు)ను, వీరుని నామాన్ని స్థాపిస్తావు—స్థిరమైన ప్రతిష్ఠగా.