Rig Veda 10.167.3: Mandala 10, Sukta 167, Mantra 3

Sukta 10.167

Rishi: Not securely determinable from the supplied excerpt alone.

Devata: Complex: Soma/Varuṇa/Bṛhaspati invoked as supporting powers; Indra addressed as Maghavan; Dhātṛ-Vidhātṛ as cosmic formers.

Chandas: Likely Triṣṭubh (to be confirmed).

Samhita Patha (Devanagari)

सोमस्य राज्ञो वरुणस्य धर्मणि बृहस्पतेरनुमत्या उ शर्मणि । तवाहमद्य मघवन्नुपस्तुतौ धातर्विधातः कलशाँ अभक्षयम् ॥

Transliteration

sómasya rā́jño váruṇasya dhármaṇi bृहáspáter ánumatyā u śármaṇi | tavā́ham adyá maghavan úpastutau dhā́tar vidhā́taḥ kalaśā́m̐ abhakṣayam ||

Translation

సోమరాజుని ధర్మంలో, వరుణుని ఋత (వ్యవస్థ)-లో, అలాగే బృహస్పతి అనుమతిచే లభించే క్షేమకరమైన శరణంలో—ఆ ఆశ్రయ-శాంతిలో—ఓ మఘవన్, నేడు నీ ఉపస్తుతిలో, ఓ ధాత్ర, ఓ విధాత్ర, నేను సోమ-కలశాల భాగాన్ని (పానాన్ని) స్వీకరించాను.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सोमस्य: of Soma
• सोमस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• राज्ञः: of the king
• राज्ञः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• वरुणस्य: of Varuṇa
• वरुणस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• धर्मणि: in the ordinance/law
• धर्मणि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: धर्मन् (प्रातिपदिक)

• बृहस्पतेः: of Bṛhaspati
• बृहस्पतेः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: बृहस्पति (प्रातिपदिक)

• अनुमत्या: with the consent/permission
• अनुमत्या: करण (सह/द्वारा)
• Type: Noun
• Root: अनुमति (प्रातिपदिक)

• उ: and/indeed
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• शर्मणि: in protection/shelter
• शर्मणि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: शर्मन् (प्रातिपदिक)

• त्वा: you (as object)
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अद्य: today/now
• अद्य: अधिकरण (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)

• मघवन्: O bountiful one (Maghavan)
• मघवन्: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative epithet)
• Root: मघवन् (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषण/सम्बोधन)

• उपस्तुतौ: in/at the praise (hymn of approach)
• उपस्तुतौ: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: उपस्तुति (प्रातिपदिक)

• धातः: O Creator/Establisher
• धातः: सम्बोधन
• Type: Noun (agent noun)
• Root: धातृ (प्रातिपदिक; √धा ‘स्थापने/धारणे’ से)

• विधातः: O Disposer/Ordainer
• विधातः: सम्बोधन
• Type: Noun (agent noun)
• Root: विधातृ (प्रातिपदिक; वि+√धा)

• कलशान्: jars/pitchers
• कलशान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: कलश (प्रातिपदिक)

• अभक्षयम्: I ate/consumed
• अभक्षयम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √भक्ष् (भक्षणे) + अभि-