
Sukta 10.113
Indra (supported by Dyāvā-Pṛthivī and Viśve Devāḥ)
Trishtubh (probable; requires verification)
ఈ సూక్తం ఇంద్రుని మహాశక్తి ఉప్పొంగుదలని స్తుతిస్తుంది. ద్యావా–పృథివీ మరియు విశ్వదేవతలు ఆయన బలానికి తోడ్పడగా, సోమరసం ఆయన సంకల్పాన్నీ బుద్ధినీ ఉత్సాహపరచిన తరువాత ఆ శక్తి మరింత ప్రకాశిస్తుంది. వృత్రవధ ఘట్టాన్ని—జలాలను ఆపివేసిన అంధకారాన్ని చీల్చి నీటిని విడుదల చేసిన కార్యాన్ని—స్మరించి, ఆ విజయాన్నే నేటి భక్తులకు రక్షణగా, కష్టాలను దాటి సురక్షితంగా గమనం చేయుటకు, విస్తారమైన స్థిరమైన ఆధారభూమి కలుగునట్లు ప్రార్థనగా మలుస్తుంది.
Mantra 1
तमस्य द्यावापृथिवी सचेतसा विश्वेभिर्देवैरनु शुष्ममावताम् । यदैत्कृण्वानो महिमानमिन्द्रियं पीत्वी सोमस्य क्रतुमाँ अवर्धत ॥
అతని శుష్మం (వీరబలం)ను ద్యావాపృథివీ ఏకమనస్సుతో, సమస్త దేవులతో కలిసి, పెంపొందించుగాక. అతడు ఇంద్రియ మహిమను నిర్మిస్తూ ముందుకు సాగినప్పుడు, సోమాన్ని పానంచేసిన ఆ క్రతుమాన్ (దృఢసంకల్పి, ప్రాజ్ఞుడు) తన శక్తిని వృద్ధి చేసుకున్నాడు.
Mantra 2
तमस्य विष्णुर्महिमानमोजसांशुं दधन्वान्मधुनो वि रप्शते । देवेभिरिन्द्रो मघवा सयावभिर्वृत्रं जघन्वाँ अभवद्वरेण्यः ॥
అతని మహిమను విష్ణువు, ఓజస్సుతో అంశు (కిరణం)ను ధరించి, మధువు యొక్క ఆనందాన్ని విస్తరింపజేస్తాడు. దేవులను సహచరులుగా చేసుకొని మఘవా ఇంద్రుడు వృత్రుణ్ని సంహరించి, వरेణ్యుడు—ఎంచుకోదగినవాడు, కార్యార్థం వరించదగినవాడు—అయ్యాడు.
Mantra 3
वृत्रेण यदहिना बिभ्रदायुधा समस्थिथा युधये शंसमाविदे । विश्वे ते अत्र मरुतः सह त्मनावर्धन्नुग्र महिमानमिन्द्रियम् ॥
నీవు వృత్రుడు—ఆ అహి (సర్పం)కు వ్యతిరేకంగా—ఆయుధాలు ధరించి, కీర్తి-ప్రశంస పొందుటకై యుద్ధానికి స్థిరంగా నిలిచినప్పుడు, ఇక్కడ నీ సమస్త మరుతులు తమ స్వ-బలంతో, ఓ ఉగ్రా, నీ ఇంద్రియ-పరాక్రమమును మరియు మహిమను వృద్ధి చేశారు.
Mantra 4
जज्ञान एव व्यबाधत स्पृधः प्रापश्यद्वीरो अभि पौंस्यं रणम् । अवृश्चदद्रिमव सस्यदः सृजदस्तभ्नान्नाकं स्वपस्यया पृथुम् ॥
తన పరాక్రమంలో జన్మించినవాడై అతడు వెంటనే స్పర్ధలను తొలగించాడు; వీరుడు పురుషార్థమయమైన రణాన్ని ఎదురుగా చూసి ముందుకు చూచెను. అతడు అద్రి (శిల)ని చీల్చెను; ఆపబడిన ప్రవాహాలను విడుదల చేసి ప్రవహింపజేసెను; మరియు తన సుకార్యంతో విశాలమైన నాకం (ఆకాశం)ను స్థిరంగా నిలిపెను.
Mantra 5
आदिन्द्रः सत्रा तविषीरपत्यत वरीयो द्यावापृथिवी अबाधत । अवाभरद्धृषितो वज्रमायसं शेवं मित्राय वरुणाय दाशुषे ॥
అప్పుడు ఇంద్రుడు నిరంతర బలప్రవాహంలో తన తవిషీ (శక్తి)ని ప్రేరేపించాడు; విస్తృతమైన వలయాన్ని తెరిచి, ద్యావా-పృథివీ (ద్యౌః మరియు పృథివీ)లను విడదీశాడు. ధృష్టుడు ఇనుప వజ్రాన్ని దిగివచ్చేలా చేశాడు—రక్షక శ్రేయస్సు—మిత్ర-వరుణులకు మరియు దాశుష్ (యజ్ఞ-దానం చేసే వాడు)కు.
Mantra 6
इन्द्रस्यात्र तविषीभ्यो विरप्शिन ऋघायतो अरंहयन्त मन्यवे । वृत्रं यदुग्रो व्यवृश्चदोजसापो बिभ्रतं तमसा परीवृतम् ॥
ఇక్కడ ఇంద్రుని ప్రేరేపించే తీవ్రమైన శక్తులచే, విస్తృత కార్యాలు చేయువారు (దేవులు) అతని యుద్ధక్రోధార్థం ఉగ్ర వేగాలను త్వరగా ప్రేరేపించారు. అప్పుడు ఆ ప్రచండుడు తన బలంతో, జలాలను ధరించిన, తమసుతో సర్వతోముఖంగా ఆవరించబడిన వృత్రుని చీల్చి విడదీశాడు.
Mantra 7
या वीर्याणि प्रथमानि कर्त्वा महित्वेभिर्यतमानौ समीयतुः । ध्वान्तं तमोऽव दध्वसे हत इन्द्रो मह्ना पूर्वहूतावपत्यत ॥
మొదటి వీర కార్యాలు పూర్తైన తరువాత, తమ మహత్తులో యత్నిస్తూ అవి (రెండు శక్తులు) కలిసివచ్చాయి. ధ్వాంత-తమస్సుతో నలిగినవానికోసం ఆ అంధకారం కిందకు పడద్రోయబడింది; ఇంద్రుడు తన మహాబలంతో, పురాతనంగా ఆహ్వానింపబడిన శక్తిరూపుడై ముందుకు దూసుకెళ్లాడు.
Mantra 8
विश्वे देवासो अध वृष्ण्यानि तेऽवर्धयन्त्सोमवत्या वचस्यया । रद्धं वृत्रमहिमिन्द्रस्य हन्मनाग्निर्न जम्भैस्तृष्वन्नमावयत् ॥
అప్పుడు సమస్త దేవులు సోమభరితమైన స్తుతివాక్యంతో నీ వృష్ణ్య (వీర్య) శక్తులను పెంచారు. అడ్డుపడే సర్పమైన వృత్రుడు—నిరోధింపబడి బంధింపబడి—ఇంద్రుని వధబలంతో, అగ్ని దవడలు నమిలినట్లుగా నలిగిపోయాడు; ఇలా దాహార్త శక్తులకు పోషణ (అన్నరసం) లభించింది.
Mantra 9
भूरि दक्षेभिर्वचनेभिॠक्वभिः सख्येभिः सख्यानि प्र वोचत । इन्द्रो धुनिं च चुमुरिं च दम्भयञ्छ्रद्धामनस्या शृणुते दभीतये ॥
అధికమైన దక్షతలతో, వచనాలతో, ఋక్స్తోత్రాలతో, సఖుల సఖ్యంతో—సఖ్యబంధాలను మీరు ప్రకటించండి. ఇంద్రుడు ధుని, చుమురి లను దమనంచేస్తూ, శ్రద్ధామనసుతో వినుచున్నాడు—ఆక్రమణకారుని అధిగమించుటకై.
Mantra 10
त्वं पुरूण्या भरा स्वश्व्या येभिर्मंसै निवचनानि शंसन् । सुगेभिर्विश्वा दुरिता तरेम विदो षु ण उर्विया गाधमद्य ॥
ఓ ఇంద్రా, నీ సుఅశ్వయుక్త శక్తులతో మా కొరకు అనేక సమృద్ధులను మోసుకొని రా—వాటిచేత ప్రేరితమైన మననంలో మేము స్థిరమైన వచనాలను శంసిస్తాము. సుగమగమనాలతో మేము సమస్త దురితాలను దాటుదుము; ఓ విదో, ఈనాడు మాకు విశాలమైన, దృఢమైన ఆధారాన్ని ప్రసాదించు.
It praises Indra’s power, heightened by Soma, recalls his victory over Vṛtra who held back the waters in darkness, and asks Indra for help, prosperity, and a secure foundation.
They represent the cosmic supports of order and stability; the hymn depicts them, along with the All-Gods, as fostering and backing Indra’s force so his victory benefits the world.
Beyond the myth, it symbolizes removing inner blockage—fear, confusion, inertia—so that clarity, energy, and life-flow can move freely again.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.