Rig Veda 10.104.8: Mandala 10, Sukta 104, Mantra 8

Sukta 10.104

Devata: Indra (with the divine Waters as supporting powers)

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 10.104; verify in critical meter listings)

Samhita Patha (Devanagari)

सप्तापो देवीः सुरणा अमृक्ता याभिः सिन्धुमतर इन्द्र पूर्भित् । नवतिं स्रोत्या नव च स्रवन्तीर्देवेभ्यो गातुं मनुषे च विन्दः ॥

Transliteration

saptā́po devī́ḥ suráṇā́ amṛ́ktā yā́bhiḥ síndhum átara indra pūrbhít | navatíṃ srotyā́ nava ca sravántīr devébhyo gātúṃ mánuṣe ca vindaḥ ||

Translation

ఓ ఇంద్రా, పూర్భిత్ (దుర్గభేదకుడా), ఆ సప్త ఆపః—దేవీ స్వరూపిణులు, సురణా (శ్రేష్ఠ ప్రవాహములు), అమృక్తా (అమిశ్రిత) జలధారలు—వాటితో నీవు సింధుమత్ (సముద్రసమ) ప్రవాహాన్ని దాటితివి. దేవులకు మరియు మనుష్యులకు కూడా గాతు (మార్గం)ను నీవు కనుగొంటివి—తొంభై స్రోతసులు, ఇంకా తొమ్మిది ప్రవహించే ధారలు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सप्त: seven
• सप्त: Kartā (देवीः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective/Numeral
• Root: सप्तन् (संख्या)

• आपः: waters
• आपः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• देवीः: goddesses
• देवीः: Kartā
• Type: Noun
• Root: देवी (देव-)

• सुरणाः: gladdening, delight-giving
• सुरणाः: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सुरणा (सु- + रण/रन् ‘आनन्द/उत्साह’ इत्यर्थे; विशेषण-प्रातिपदिक)

• अमृक्ताः: unwiped, unsoiled (pure)
• अमृक्ताः: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective (past passive participle)
• Root: अ-मृक्त (√मृज् ‘मार्जने/शोधने’ क्त; नञ्-पूर्वक)

• याभिः: with which
• याभिः: Karaṇa
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• सिन्धुमातरः: mothers of the Sindhu (river/stream)
• सिन्धुमातरः: Kartā (आपः/देवीः इत्यस्य विशेषण-सम्बोधनात्मकः)
• Type: Noun
• Root: सिन्धु-मातर् (तत्पुरुष)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: (सम्बोधन)
• Type: Noun (vocative)
• Root: इन्द्र

• पूर्भित्: fort-splitter
• पूर्भित्: (सम्बोधन)
• Type: Noun/Epithet
• Root: पूर्-भिद् (पूर् ‘fort/city’ + √भिद् ‘भेदने’; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समासान्त)

• नवतिम्: ninety
• नवतिम्: Karma (गणनाविशेष्यं ‘स्रोत्यानि’ इत्यन्वयः)
• Type: Noun/Numeral
• Root: नवति (संख्या)

• स्रोत्यानि: stream-channels, watercourses
• स्रोत्यानि: Karma
• Type: Noun
• Root: स्रोत्य (√स्रु ‘स्रवणे’ यत्/य; ‘streaming-channel’)

• नव: nine
• नव: Karma (विशेषणम्)
• Type: Numeral
• Root: नवन् (संख्या)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• स्रवन्तीः: flowing
• स्रवन्तीः: Karma (स्रोत्यानि इत्यस्य विशेषण/अन्वयः ‘स्रवन्तीः’)
• Type: Participle (present active)
• Root: √स्रु ‘स्रवणे’ (शतृ-प्रत्यय, वर्तमान कृदन्त)

• देवेभ्यः: for the gods
• देवेभ्यः: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: देव

• गातुम्: a path, passage
• गातुम्: Karma
• Type: Noun (action/result)
• Root: गातु (√गा/गम् ‘गत्यर्थ’ तुन्; ‘path/going’)

• मनुषे: for man (mankind)
• मनुषे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: मनुṣ (मनुष्य/मनु-सम्बन्धिन्)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• विन्दः: you find, you obtain
• विन्दः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √विद्/√विन्द् ‘लाभे/प्राप्तौ’