Rig Veda 1.7.3: Mandala 1, Sukta 7, Mantra 3

Sukta 1.7

Rishi: Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditional attribution for RV 1.1–1.11; RV 1.7 within this cluster).

Devata: Indra

Chandas: Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables; standard for early Indra hymns in Mandala 1).

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्रो दीर्घाय चक्षस आ सूर्यं रोहयद्दिवि । वि गोभिरद्रिमैरयत् ॥

Transliteration

índro dīrghā́ya cákṣasa ā́ sū́ryaṃ rohayad diví | ví góbhir ádrim airayat ||

Translation

ఇంద్రుడు దీర్ఘదృష్టి (దీర్ఘాయ చక్షస్) కొరకు దివిలో సూర్యుణ్ని పైకి ఎత్తాడు; అలాగే గోభిః—దీప్తిమంతమైన కిరణాలు/ప్రకాశాలతో—అవరోధకమైన అద్రి (శిల)ని చీల్చి, ఆపబడిన వెలుగును విడుదల చేశాడు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• दीर्घाय: for long (duration)
• दीर्घाय: सम्प्रदान
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: दीर्घ (प्रातिपदिक)

• चक्षसे: for sight; for seeing
• चक्षसे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: चक्षस् (प्रातिपदिक)

• आ: up; towards
• आ: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• सूर्यम्: the Sun
• सूर्यम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• रोहयत्: made (it) rise; caused to ascend
• रोहयत्: —
• Type: Verb
• Root: √रुह् (रुहँ आरोहणे) → caus. रोहय-

• दिवि: in heaven; in the sky
• दिवि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: द्यौ/दिव् (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौस्)

• वि: apart; forth; asunder
• वि: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• गोभिः: with cows; with rays (figuratively)
• गोभिः: करण
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• अद्रिम्: the rock; mountain (obstruction)
• अद्रिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अद्रि (प्रातिपदिक)

• ऐरयत्: set in motion; drove; impelled
• ऐरयत्: —
• Type: Verb
• Root: √ईर्/√इर् (ईरँ गतौ/प्रेरणे) → caus. ईरय-