Rig Veda 1.53.10 — Mandala 1, Sukta 53, Mantra 10
Sukta 1.53
Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
त्वमाविथ सुश्रवसं तवोतिभिस्तव त्रामभिरिन्द्र तूर्वयाणम् । त्वमस्मै कुत्समतिथिग्वमायुं महे राज्ञे यूने अरन्धनायः ॥
Transliteration
tvám āvitha su-śrávasaṃ tavótibhis táva trā́mabhir indra tū́rvayāṇam | tvám asmai kútsam atithi-gvám āyúṃ mahé rā́jñe yū́ne arandhanāyaḥ ||
Translation
ఓ ఇంద్రా! నీ సహాయశక్తులతో (ఊతులు) నీవు సుశ్రవసుని కాపాడావు; నీ త్రాణశక్తులతో (త్రామ) నీవు తూర్వయాణుని రక్షించావు. అతనికి కుత్స, అతిథిగ్వ, ఆయు లను సహచరులుగా, సాధనాలుగా నీవు ప్రసాదించావు—మహా రాజైన ఆ యువకుని కోసం—అంతర్మార్గ యాత్రలో అతడు అజేయుడగుటకు.
Word by Word
त्वम्thou (you)
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आविथyou have helped/protected
आविथ:
क्रिया
TypeVerb
Rootअव् (रक्षणे) + आ-
सुश्रवसम्the well-renowned one
सुश्रवसम्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootसु-श्रवस् (प्रातिपदिक; ‘good-fame’)
तवof you; your
तव:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (षष्ठी-एकवचन)
ऊतिभिःwith (your) helps
ऊतिभिः:
करण
TypeNoun
Rootऊति (स्त्री; ‘help, aid’)
तवof you; your
तव:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्
त्रामभिःwith protections
त्रामभिः:
करण
TypeNoun
Rootत्राम (स्त्री; ‘protection, succour’)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
तूर्वयाणम्Tūrvayāṇa (a person/hero)
तूर्वयाणम्:
कर्म
TypeNoun (proper name)
Rootतूर्वयाण (प्रातिपदिक; नाम/विशेषण)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
अस्मैto him
अस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootइदम्/अयम् (एतद्-प्रत्ययात्मक सर्वनाम; ‘this’)
कुत्सम्Kutsa
कुत्सम्:
कर्म
TypeNoun (proper name)
Rootकुत्स (प्रातिपदिक; ऋषि/नरनाम)
अतिथिग्वम्Atithigva
अतिथिग्वम्:
कर्म
TypeNoun (proper name)
Rootअतिथिग्व (प्रातिपदिक; नरनाम)
आयुम्life; lifetime
आयुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootआयु (नपुं; ‘life, lifetime’)
महेto the great
महे:
सम्प्रदान
TypeAdjective
Rootमहत् (विशेषण-प्रातिपदिक)
राज्ञेto the king
राज्ञे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootराजन् (पुं; ‘king’)
यूनेto the young (one)
यूने:
सम्प्रदान
TypeNoun/Adjective
Rootयुवन् (पुं; ‘young man’)
अरन्धनायःyou made (him) subject/you subdued (for him)
अरन्धनायः:
क्रिया
TypeVerb
Rootरन्ध् (हिंसागत्योः/वशेकरणे) + अ- (लिट्/लुङ्-आधारित रूप); वैदिक रूप
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.