
Sukta 1.35
Hiraṇyastūpa Āṅgirasa (traditional attribution for RV 1.35)
Savitṛ (primary); with invocations to Agni, Mitra–Varuṇa, and Rātrī as supporting powers
Jagatī (predominant for RV 1.35; verse-length consistent with Jagatī cadence)
ఋగ్వేదం 1.35 సవితృ-స్తుతి. ఇది మొదట అగ్ని, మిత్ర–వరుణులు, మరియు రాత్రిని రక్షక సహాయక శక్తులుగా ఆహ్వానించి, తరువాత సవితృను దివ్య ప్రేరకుడిగా—జీవులను సురక్షితమైన, సక్రమంగా నిర్మితమైన మార్గాలపై నడిపించే వాడిగా—స్మరిస్తుంది. సవితృ యొక్క విశ్వ-వ్యవస్థాపనను—లోకాలన్నిటిలో అతని స్థితులు, యమలోకాన్ని కూడా తాకేంతవరకు—ధ్యానించి, రక్షణ, సరైన దిశ, అలాగే అంధకారం/అస్పష్టత నుండి స్పష్ట దర్శనానికి నడిపించే అంతరంగ ‘ఉచ్చారణ’ వంటి మార్గదర్శకత్వాన్ని ప్రార్థిస్తుంది.
Mantra 1
ह्वयाम्यग्निं प्रथमं स्वस्तये ह्वयामि मित्रावरुणाविहावसे । ह्वयामि रात्रीं जगतो निवेशनीं ह्वयामि देवं सवितारमूतये ॥
నేను ముందుగా అగ్నిని స్వస్తి కోసం ఆహ్వానిస్తున్నాను; మిత్ర-వరుణులను ఇక్కడ రక్షణ-సహాయార్థం ఆహ్వానిస్తున్నాను. జగత్తుకు ‘నివేశినీ’ (స్థాపిక) అయిన రాత్రిని ఆహ్వానిస్తున్నాను; అలాగే దేవ సవితృను ‘ఊతి’ (పోషణ-రక్షణ) కోసం ఆహ్వానిస్తున్నాను.
Mantra 2
आ कृष्णेन रजसा वर्तमानो निवेशयन्नमृतं मर्त्यं च । हिरण्ययेन सविता रथेना देवो याति भुवनानि पश्यन् ॥
కృష్ణ రజస్సు (అంధకారమయ ధూళి) లో సంచరిస్తూ సవితా దేవుడు అమృతం (అమరము) మరియు మర్త్యం—ఇరువురినీ తమ తమ స్థానాలలో స్థాపిస్తాడు. స్వర్ణ రథంపై ఆ దేవుడు సమస్త భువనాలను దర్శిస్తూ యాత్ర చేస్తాడు.
Mantra 3
याति देवः प्रवता यात्युद्वता याति शुभ्राभ्यां यजतो हरिभ्याम् । आ देवो याति सविता परावतोऽप विश्वा दुरिता बाधमानः ॥
దేవుడు ప్రవత (దిగువ దారి) గానీ, ఉద్వత (ఎగువ దారి) గానీ ప్రయాణిస్తాడు; యజ్యుడైన ఆ దేవుడు తన రెండు ప్రకాశించే హరిత్ (తామ్రవర్ణ) అశ్వాలతో గమనిస్తాడు. సవితా దేవుడు పరావత (దూరాతిదూరం) నుండి వచ్చి సమస్త దురితాలను తొలగిస్తాడు.
Mantra 4
अभीवृतं कृशनैर्विश्वरूपं हिरण्यशम्यं यजतो बृहन्तम् । आस्थाद्रथं सविता चित्रभानुः कृष्णा रजांसि तविषीं दधानः ॥
కృశన (కిరణాలు) చేత సర్వతోవృతుడై, విశ్వరూపుడై, స్వర్ణశమ్య (బంగారు లాగాములు) కలవాడై, మహానూ యజ్యుడైన సవితా—ఆ చిత్రభాను సవితా రథాన్ని అధిష్ఠించి, కృష్ణ రజాంసి (అంధకార ప్రాంతాలు) లోనూ తన తవిషీ (బల-శక్తి) ని ధరించుకుంటాడు.
Mantra 5
वि जनाञ्छ्यावाः शितिपादो अख्यन्रथं हिरण्यप्रउगं वहन्तः । शश्वद्विशः सवितुर्दैव्यस्योपस्थे विश्वा भुवनानि तस्थुः ॥
ప్రకాశించే పాదాలుగల శ్యామ (అశ్వ) జనులను గమనిస్తాయి; స్వర్ణ-ముఖ (స్వర్ణ-అగ్ర) రథాన్ని మోసుకుంటాయి. దైవ సవితృ యొక్క ఉపస్థంలో సదా విశః (కులసమూహాలు) స్థిరంగా నిలుస్తాయి; సమస్త భువనాలు తమ తమ స్థానాలలో స్థితి పొందుతాయి.
Mantra 6
तिस्रो द्यावः सवितुर्द्वा उपस्थाँ एका यमस्य भुवने विराषाट् । आणिं न रथ्यममृताधि तस्थुरिह ब्रवीतु य उ तच्चिकेतत् ॥
సవితృకు మూడు ద్యావః (ఆకాశ-స్థరాలు) ఉన్నాయి; రెండూ ఆయన ఉపస్థాలు (ఆధార-ఆసనాలు), మరొకటి యముని భువనంలో—విరాట్ ప్రకాశంతో విస్తరించినది. రథంలోని ఆణి (చక్ర-నాభి) వలె, అమృత (అమర) దేవులు దానిపై స్థిరపడ్డారు. ఆ తత్త్వాన్ని నిజంగా తెలిసినవాడు ఇక్కడ పలుకుగాక—అమర నియమం ఏ ఆధారంపై నిలిచిందో.
Mantra 7
वि सुपर्णो अन्तरिक्षाण्यख्यद्गभीरवेपा असुरः सुनीथः । क्वेदानीं सूर्यः कश्चिकेत कतमां द्यां रश्मिरस्या ततान ॥
సుపర్ణుడు (సుందర-పక్షాలవాడు) అంతరిక్షాలను ఛేదించి చూచెను—గంభీర వేప (లోతైన కంపనం) గలవాడు, అసురుడు (ప్రభుత్వ-శక్తి), సునీథుడు (సద్మార్గ-ప్రదాత). ఇప్పుడు సూర్యుడు ఎక్కడ? ఎవరు అతనిని నిజంగా గ్రహించారు? అతని రశ్మి ఏ ద్యౌ (స్వర్గం) వరకు విస్తరించింది?
Mantra 8
अष्टौ व्यख्यत्ककुभः पृथिव्यास्त्री धन्व योजना सप्त सिन्धून् । हिरण्याक्षः सविता देव आगाद्दधद्रत्ना दाशुषे वार्याणि ॥
భూమి యొక్క ఎనిమిది దిక్కులు, మూడు విస్తార ప్రాంతాలు, మార్గాల కొలత-యోజనాలు, ఏడు సింధువులను ఆయన ప్రకటించాడు. స్వర్ణనేత్రుడైన దేవుడు సవితా వచ్చాడు—దాత/యజమానునికి రత్నాలను ధరించి, వరీయమైన (శ్రేష్ఠ) దానాలను మోసుకొని.
Mantra 9
हिरण्यपाणिः सविता विचर्षणिरुभे द्यावापृथिवी अन्तरीयते । अपामीवां बाधते वेति सूर्यमभि कृष्णेन रजसा द्यामृणोति ॥
స్వర్ణహస్తుడైన సవితా, విశ్వదర్శి, ద్యావా-పృథివీ—ఉభయముల మధ్య సంచరిస్తాడు. అతడు అపామీవా (రోగం/క్లేశం)ను తొలగిస్తాడు; సూర్యుని వైపు వెళ్తాడు; కృష్ణ రజస్సుతో ద్యామును ఆవరించును.
Mantra 10
हिरण्यहस्तो असुरः सुनीथः सुमृळीकः स्ववाँ यात्वर्वाङ् । अपसेधन्रक्षसो यातुधानानस्थाद्देवः प्रतिदोषं गृणानः ॥
స్వర్ణహస్తుడు, అసుర (అధిపతి), సునీత (సుగతి-ప్రదాత), సుమృళీక (కృపాళువు), స్వవాన్ (స్వాధీనుడు)—సవితా మా వైపు రాగాక. రక్షసులను, యాతుధానులను అపసేధించి (తిప్పికొట్టి), దేవుడు ప్రతి-దోషం (ప్రతి సంధ్య) వేళ, స్తుతింపబడుతూ, స్థిరంగా నిలుస్తాడు.
Mantra 11
ये ते पन्थाः सवितः पूर्व्यासोऽरेणवः सुकृता अन्तरिक्षे । तेभिर्नो अद्य पथिभिः सुगेभी रक्षा च नो अधि च ब्रूहि देव ॥
హే సవితా! నీ ఆ ప్రాచీన మార్గాలు—ధూళిలేని, సుసంస్కృతమైనవి, అంతరిక్షంలో స్థితమైనవి—ఆ సుగమ పథాల ద్వారా నేడు మమ్మల్ని రక్షించుము; ఇంకా, హే దేవా, మా మీదనే కాదు మా అంతరంలోనూ, సన్మార్గాన్ని చూపే ఋత-వాణిని ఉపదేశించుము.
The main deity is Savitṛ (Savitā), the divine impeller who sets beings on their right course and protects them along safe paths.
They function as supporting powers: Agni establishes auspiciousness and the ritual fire, Mitra–Varuṇa guard truth and order, and Rātrī protects the passage through darkness—together preparing for Savitṛ’s guiding impulse.
Ask for protection and clarity at life’s transitions, and for guidance to stay on “good-going” paths—both outwardly (choices and journeys) and inwardly (discernment and right intention).
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.