Rig Veda 1.26.2 — Mandala 1, Sukta 26, Mantra 2

Sukta 1.26

Rishi: वसिष्ठ (Vasiṣṭha) (traditional attribution for RV 1.26)

Devata: Agni

Chandas: गायत्री (Gāyatrī) (RV 1.26.1 is commonly Gāyatrī in the Agni hymns)

Samhita Patha (Devanagari)

नि नो होता वरेण्यः सदा यविष्ठ मन्मभिः । अग्ने दिवित्मता वचः ॥

Transliteration

ní no hotā́ váreṇyaḥ sádā yaviṣṭha mánmabhiḥ | ágne divitmátā vácaḥ ||

Translation

అగ్నీ, మా వరేణ్య హోతా—సదా యవిష్ఠ, శక్తిలో నిత్య యౌవనుడు—దివ్య ప్రకాశంతో దీప్తమగు ఆ వచనాన్ని మాలో స్థాపించు; మనస్సును సత్యం వైపు పైకి నడిపించే ప్రేరిత వాణిని ప్రసాదించు.

Word by Word

• नि: down; in; towards (as preverb)
• नि: —
• Type: Indeclinable
• Root: नि (upasarga)

• नः: of us; our
• नः: सम्बन्ध (possessive/genitive)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• होता: the Hotṛ-priest; invoker
• होता: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: होतृ (from √हु ‘to sacrifice/invoke’)

• वरेण्यः: choice-worthy; excellent
• वरेण्यः: कर्तृ (qualifier of होताः)
• Type: Adjective
• Root: वरेण्य (from √वृ ‘to choose’, ‘worthy to be chosen’)

• सदा: always
• सदा: अधिकारण (temporal)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा

• यविष्ठ: O youngest (most youthful)
• यविष्ठ: सम्बोधन
• Type: Adjective (vocative epithet)
• Root: यविष्ठ (superlative of युवा/युवन् ‘young’)

• मन्मभिः: with thoughts; with devotions
• मन्मभिः: करण
• Type: Noun
• Root: मन्मन् (n.)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि

• दिवित्मता: with heavenly (radiant) power; heaven-possessing
• दिवित्मता: करण (qualifier of वचः understood as ‘with…speech’ / or of the act of invoking)
• Type: Adjective
• Root: दिवित्मत् (possessing ‘heavenliness/brightness’; from दिव्)

• वचः: speech; utterance; hymn
• वचः: कर्तृ (as the utterance/prayer) / or कर्म (as ‘speech’ offered) بحسب interpretation
• Type: Noun
• Root: वचस् (n.)