Rig Veda 1.189.7: Mandala 1, Sukta 189, Mantra 7

Sukta 1.189

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (not recomputed here)

Samhita Patha (Devanagari)

त्वं ताँ अग्न उभयान्वि विद्वान्वेषि प्रपित्वे मनुषो यजत्र । अभिपित्वे मनवे शास्यो भूर्मर्मृजेन्य उशिग्भिर्नाक्रः ॥

Transliteration

tváṃ tā́m̐ agna ubhayā́n ví vidvā́n véṣi prapitvé mánuṣo yajatra | abhípitve mánave śā́syo bhūr marmṛjényā uśígbhir nā́kraḥ ||

Translation

హే అగ్నీ, నీవు రెండు వైపులనూ సమ్యక్‌గా తెలిసినవాడవు; పితృల పరిధిలోనూ, మనుష్యుల పరిధిలోనూ నీవే మార్గనాయకుడు, యజనీయుడా. మనువుకు సమీపమైన పరిధిలో మా కోసం నీవు శాసకుడిగా, మార్గదర్శిగా అవు; ఉశిగ్ (సాధకులు/అన్వేషకులు) తో కలిసి నీవు శుద్ధుడవై, శుద్ధి చేయువాడవై, అచ్యుతుడవై నిలువు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Noun (Pronoun)
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• तान्: those (them)
• तान्: कर्म
• Type: Noun (Pronoun)
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• उभयान्: both (kinds), the twofold
• उभयान्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: उभय (प्रातिपदिक)

• वि: apart, asunder; distinctly
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• विद्वान्: knowing, wise
• विद्वान्: कर्तृ (विशेषणम्)
• Type: Adjective (Participle)
• Root: विद् (धातु) → विद्वस् (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• वेषि: you seek/pursue
• वेषि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वेष् (धातु; ‘to seek/pursue’)

• प्रपित्वे: in the (ritual) participation/communion
• प्रपित्वे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: प्र-पितु/पित्व (प्रातिपदिक; ‘approach/participation, fellowship’; वैदिक)

• मनुषः: of the man / of Manu’s (human)
• मनुषः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: मनु (प्रातिपदिक) → मनुष्य (प्रातिपदिक) / मनुष् (वैदिक रूप)

• यजत्र: O worshipful one
• यजत्र: सम्बोधन (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: यज् (धातु) → यजत्र (कृदन्त/विशेषण-प्रातिपदिक)

• अभिपित्वे: in/at the close participation, in intimate fellowship
• अभिपित्वे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: अभि-पितु/पित्व (प्रातिपदिक; वैदिक)

• मनवे: for Manu
• मनवे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: मनु (प्रातिपदिक)

• शास्यः: to be guided/commanded; one who should be instructed
• शास्यः: कर्तृ-विशेषण/विधेय
• Type: Adjective
• Root: शास् (धातु) → शास्य (कृदन्त; भविष्यत्/विधेयार्थ ‘to be instructed/ruled’)

• भूः: be (become)!
• भूः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

• मर्मृजेन्यः: purifying, cleansing
• मर्मृजेन्यः: कर्तृ (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: मृज् (धातु ‘to wipe/clean/purify’) → मर्मृजेन्य (कृदन्त/विशेषण-प्रातिपदिक; वैदिक, ‘much-purifying/cleansing’)

• उशिग्भिः: with the eager (worshippers)
• उशिग्भिः: करण
• Type: Noun
• Root: उशिज् (प्रातिपदिक; ‘eager/ardent worshipper’, वैदिक)

• नाक्रः: a nākra (crocodile/monster); (as) a powerful one
• नाक्रः: कर्तृ/विधेय (उपमा/विशेषण-भाव)
• Type: Noun
• Root: नक्र (प्रातिपदिक; वैदिक ‘crocodile/serpent-like being’; here epithet) / alternatively ‘न + अक्र’ not accepted