Rig Veda 1.188.5: Mandala 1, Sukta 188, Mantra 5

Sukta 1.188

Rishi: Agastya

Devata: Ritual ‘doors’/threshold-powers; implicitly the Ādityas and the luminous orders that ‘pour’ ghṛta

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

विराट् सम्राड्विभ्वीः प्रभ्वीर्बह्वीश्च भूयसीश्च याः । दुरो घृतान्यक्षरन् ॥

Transliteration

virā́ṭ samrā́ḍ vibhvī́ḥ prabhvī́r bahvī́ś ca bhū́yasīś ca yā́ḥ | dúro ghṛtā́ny akṣaran ||

Translation

‘విరాట్’, ‘సమ్రాట్’—‘విభ్వీ’, ‘ప్రభ్వీ’—అనేకమూ, ఇంకా మరింతగా—ఇవి శక్తులు; వాటి ద్వారాల నుండి ‘ఘృత’ (ప్రకాశరసం) ధారలు ప్రవహిస్తాయి.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• वि॒राट्: the widely-ruling (one)
• वि॒राट्: Kartā
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: वि-राज् (प्रातिपदिक: विराट्)

• स॒म्राट्: the sovereign ruler
• स॒म्राट्: Kartā
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: सम्-राज् (प्रातिपदिक: सम्राट्)

• वि॒भ्वीः: all-pervading (f.)
• वि॒भ्वीः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: विभ्वि- (प्रातिपदिक: विभ्वी)

• प्र॒भ्वीः: mighty, powerful (f.)
• प्र॒भ्वीः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: प्रभ्वि- (प्रातिपदिक: प्रभ्वी)

• ब॒ह्वीः: many (f.)
• ब॒ह्वीः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: बहु- (स्त्री: बह्वी)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• भूय॑सीः: more numerous, greater (f.)
• भूय॑सीः: Kartā
• Type: Adjective (comparative)
• Root: भूयस्- (comparative of बहु-; स्त्री: भूयसी)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• याः: who/which (f. pl.)
• याः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दुरः: doors, gates
• दुरः: Karma
• Type: Noun
• Root: दुर्/द्वार् (प्रातिपदिक: दुर्/द्वार्; नपुंसक: द्वारम्; वैदिक: दुरः)

• घृ॒तानि: ghee, clarified butter
• घृ॒तानि: Karma
• Type: Noun
• Root: घृत- (प्रातिपदिक)

• अ॑क्षरन्: (they) flowed, streamed
• अ॑क्षरन्: —
• Type: Verb
• Root: क्षर् (धातु) < आ-क्षर्/अक्षरन् (वैदिक: injunctive/aorist-like)