Rig Veda 1.125.6: Mandala 1, Sukta 125, Mantra 6

Sukta 1.125

Rishi: Attribution varies by Anukramaṇī for RV 1.125

Devata: Dakṣiṇā

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

दक्षिणावतामिदिमानि चित्रा दक्षिणावतां दिवि सूर्यासः । दक्षिणावन्तो अमृतं भजन्ते दक्षिणावन्तः प्र तिरन्त आयुः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.125.6

Transliteration

dakṣiṇā́vatām íd imā́ni citrā́ dakṣiṇā́vatāṃ diví sū́ryāsaḥ | dakṣiṇā́vanto amṛ́taṃ bhajante dakṣiṇā́vantaḥ prá tirante ā́yuḥ ||

Translation

దక్షిణా కలవారికే ఈ విచిత్ర వరాలు; దక్షిణా కలవారికే దివిలో సూర్యులు స్థిరంగా ఉంటారు. దక్షిణావంతులు అమృతాన్ని భాగంగా పొందుతారు; దక్షిణావంతులు తమ ఆయుష్షును ముందుకు నడిపి హద్దులను దాటిస్తారు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• दक्षिणावताम्: of the liberal/gift-possessing (ones)
• दक्षिणावताम्: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Adjective
• Root: दक्षिणावत् (प्रातिपदिक; ‘दक्षिणा’ + -वत्)

• इद्: indeed, just
• इद्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इद् (निपात)

• इमानि: these
• इमानि: कर्तृ (of implied ‘are/shine’)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• चित्रा: bright, splendid, wondrous
• चित्रा: विशेषण (of इमानि)
• Type: Adjective
• Root: चित्र (प्रातिपदिक)

• दक्षिणावताम्: of the liberal/gift-possessing (ones)
• दक्षिणावताम्: सम्बन्ध
• Type: Adjective
• Root: दक्षिणावत् (प्रातिपदिक)

• दिवि: in heaven, in the sky
• दिवि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: दिव् (प्रातिपदिक; ‘द्यौ/दिव्’)

• सूर्यासः: suns; sun(-beams)
• सूर्यासः: कर्तृ (of implied ‘are/shine’)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• दक्षिणावन्तः: the liberal ones, those possessing gifts
• दक्षिणावन्तः: कर्तृ
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: दक्षिणावत् (प्रातिपदिक)

• अमृतम्: immortality; ambrosia
• अमृतम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अमृत (प्रातिपदिक)

• भजन्ते: they partake of, obtain, enjoy
• भजन्ते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: भज् (धातु)

• दक्षिणावन्तः: the liberal ones
• दक्षिणावन्तः: कर्तृ
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: दक्षिणावत् (प्रातिपदिक)

• प्र: forth, forward; intensifier
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/निपात)

• तिरन्ते: they cross over, overcome
• तिरन्ते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: तॄ (धातु; ‘to cross, overcome’)

• आयुः: life(-span), vital force
• आयुः: कर्म
• Type: Noun
• Root: आयुस् (प्रातिपदिक)