Rig Veda 1.124.9: Mandala 1, Sukta 124, Mantra 9

Sukta 1.124

Rishi: Kutsa Āṅgirasa

Devata: Uṣas (plural uṣāsaḥ)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

आसां पूर्वासामहसु स्वसॄणामपरा पूर्वामभ्येति पश्चात् । ताः प्रत्नवन्नव्यसीर्नूनमस्मे रेवदुच्छन्तु सुदिना उषासः ॥

Transliteration

āsā́m pū́rvāsām áha-su svasṛ́̄ṇām áparā pū́rvām abhí eti paścā́t | tā́ḥ pratná-van návyasīr nūnám asmè révad ucchantu su-dínā uṣā́saḥ ||

Translation

ఈ సోదరి-ఉషస్సులలో, దినాల క్రమంలో, తరువాతి ఉషస్సు ముందున్నదాని వెనుకగా వస్తుంది. ఆ ఉషస్సులు—ప్రాచీనమైనవైనా నిత్యనూతనమైనవే—ఇప్పుడు మా కొరకు సంపదతో ఉదయించి, శుభదినాన్ని ప్రసాదించుగాక.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आसाम्: of these (fem.)
• आसाम्: सम्बन्ध (genitival relation)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → अस्मद्/इदम्-श्रृंखला (एतद्-समूह)

• पूर्वासाम्: of the former (ones)
• पूर्वासाम्: विशेषण (to स्वसॄणाम्)
• Type: Adjective
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)

• अहसु: on the days
• अहसु: अधिकारण (time-locative)
• Type: Noun
• Root: अहन् (प्रातिपदिक)

• स्वसॄणाम्: of the sisters
• स्वसॄणाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: स्वसृ (प्रातिपदिक)

• अपरा: the later/other (one)
• अपरा: कर्तृ (of अभ्येति)
• Type: Adjective
• Root: अपर (प्रातिपदिक)

• पूर्वाम्: the former (one)
• पूर्वाम्: कर्म (object of अभ्येति)
• Type: Adjective
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)

• अभ्येति: approaches, comes up to
• अभ्येति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: इ (धातु) with अभि- (उपसर्ग)

• पश्चात्: afterwards, from behind
• पश्चात्: अधिकारण (adverbial: after/behind)
• Type: Indeclinable
• Root: पश्चात् (अव्यय)

• ताः: they (those, fem.)
• ताः: कर्तृ (of उच्छन्तु)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्रत्नवत्: as of old, in the ancient way
• प्रत्नवत्: क्रियाविशेषण (manner)
• Type: Adjective/Adverbial
• Root: प्रत्नवत् (प्रातिपदिक; -वत् प्रत्यय)

• नव्यसीः: newer, more fresh
• नव्यसीः: विशेषण (to ताः/उषासः)
• Type: Adjective
• Root: नव्यस् (प्रातिपदिक; comparative)

• नूनम्: now, indeed
• नूनम्: क्रियाविशेषण (time/emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: नूनम् (अव्यय)

• अस्मे: to us
• अस्मे: सम्प्रदान (recipient)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• रेवत्: richly, bringing wealth
• रेवत्: क्रियाविशेषण (manner/result)
• Type: Adjective/Adverbial
• Root: रेवत् (प्रातिपदिक; -वत् प्रत्यय from रेवत्/रेव् ‘wealth’)

• उच्छन्तु: let them shine forth / dawn
• उच्छन्तु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वस्/उष्? → वच्? (here: √उष्/√वस् in Vedic ‘to shine, dawn’; verb stem उच्छ- < उद्+√शुच्/√उष् tradition varies)

• सुदिनाः: having good days, auspicious-dayed
• सुदिनाः: विशेषण (to उषासः)
• Type: Adjective
• Root: सु-दिन (समास; प्रातिपदिक)

• उषासः: the Dawns
• उषासः: कर्तृ (of उच्छन्तु)
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)