Rig Veda 1.112.1: Mandala 1, Sukta 112, Mantra 1

Sukta 1.112

Rishi: Gautama Rāhūgaṇa (traditional attribution for RV 1.112)

Devata: Aśvins (with invocations to Dyāvā-Pṛthivī and Agni as preparatory supports)

Chandas: Jagatī (probable for RV 1.112; refrain-like structure suggests longer meter; confirm by syllable count in full scan)

Samhita Patha (Devanagari)

ईळे द्यावापृथिवी पूर्वचित्तयेऽग्निं घर्मं सुरुचं यामन्निष्टये । याभिर्भरे कारमंशाय जिन्वथस्ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥

Transliteration

īḷé dyā́vāpṛthivī pū́rva-cittaye ’gníṃ gharmáṃ su-rúcaṃ yā́mann iṣṭáye | yā́bhir bháre kārám aṃśā́ya jínvathas tā́bhir ū́ ṣú ūtíbhir aśvínā ā́ gatam ||

Translation

ప్రాచీన చైతన్య జాగరణార్థం ద్యావా-పృథివీని నేను స్తుతిస్తున్నాను; ఇష్టసిద్ధి యాత్రలో అగ్ని—ఘర్మం, సురుచి (సుందర కాంతి)—నూ ఆరాధిస్తున్నాను. గాయకుని కర్మాన్ని ఆనందంలోని అతని భాగార్థం మీరు పోషించే ఏ సహాయాలవల్లనో—ఆ వేగమైన ఊతులతో, హే అశ్వినౌ, ఇక్కడికి రండి.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ईळे: I praise / I invoke
• ईळे: Kartā (अहं) / क्रिया
• Type: Verb
• Root: ईळ् (√īḷ ‘स्तुति/प्रार्थना’)

• द्यावापृथिवी: Heaven-and-Earth (the pair)
• द्यावापृथिवी: Karma (स्तुत्य-विषय) / आलम्बन
• Type: Noun (dual deity-name)
• Root: द्यावापृथिवी (समास: द्यौस् + पृथिवी)

• पूर्वचित्तये: for (their) ancient insight / forethought
• पूर्वचित्तये: Sampradāna (उद्देश्य/हित)
• Type: Noun
• Root: पूर्वचित्ति- (पूर्व + चित्ति ‘बुद्धि/प्रज्ञा/चिन्तन’)

• अग्निम्: Agni
• अग्निम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अग्नि-

• घर्मम्: the hot (drink/heat); gharmá offering
• घर्मम्: Karma (अग्निम् इति विशेषण/समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: घर्म-

• सुरुचम्: bright, splendid
• सुरुचम्: Karma (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुरुच्- (सु + रुच् ‘दीप्ति/रुचि’)

• यामन्: on the path / in the course
• यामन्: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: यामन्- (‘मार्ग/यात्रा/क्रम’)

• इष्टये: for the sacrifice / for the desired rite
• इष्टये: Sampradāna (उद्देश्य)
• Type: Noun
• Root: इष्टि- (‘यज्ञ/इष्टि, अभिलाषित कर्म’)

• याभिः: with which (aids/powers)
• याभिः: Karaṇa
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• भरे: in the contest / in the struggle
• भरे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: भर- (√bhṛ ‘धारण/वहन/पोषण’)

• कारम्: the hymn / song
• कारम्: Karma
• Type: Noun
• Root: कार- (‘स्तुति/गीत/कर्म’—यहाँ ‘स्तुति/गान’)

• अंशाय: for a share (of the prize/benefit)
• अंशाय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: अंश- (‘भाग/अंश’)

• जिन्वथः: you two quicken / invigorate
• जिन्वथः: क्रिया (कर्तारौ: अश्विनौ)
• Type: Verb
• Root: जिव्/जिन्व् (√jinv ‘प्रेरण/पोषण/उत्साह’)

• ताभिः: with those
• ताभिः: Karaṇa
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उ: indeed / and
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• षु: now / quickly (emphatic particle)
• षु: —
• Type: Indeclinable
• Root: षु (निपात; वेदिक)

• ऊतिभिः: with (your) helps / protections
• ऊतिभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: ऊति- (‘सहायता/रक्षा’)

• अश्विना: O Aśvins
• अश्विना: सम्बोधन
• Type: Noun (dual)
• Root: अश्विन्- (देवता-नाम)

• गतम्: come (you two)
• गतम्: क्रिया (कर्तारौ: अश्विनौ)
• Type: Verb
• Root: गम् (√gam ‘गति’)