Rig Veda 1.104.9 — Mandala 1, Sukta 104, Mantra 9
Sukta 1.104
Rishi: Kutsa Āṅgirasa
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
अर्वाङेहि सोमकामं त्वाहुरयं सुतस्तस्य पिबा मदाय । उरुव्यचा जठर आ वृषस्व पितेव नः शृणुहि हूयमानः ॥
Transliteration
arvā́ṅ ehi sómakāmaṃ tvāhur ayáṃ sutás tásya pibā mádāya | uru-vyácā jaṭhára ā́ vṛṣasva pitā́iva naḥ śṛṇuhi hūyámānaḥ ||
Translation
హే సోమకామా, ఇటువైపు రా—నిన్ను పిలుస్తున్నారు; ఈ సోమం పిండబడింది, మద (ఆనందోన్మాదం) కోసం దీన్ని పానంచేయి. హే ఉరువ్యచా (విస్తారవ్యాపీ), జఠరంలో బలపడు; తండ్రిలా, పిలువబడుతున్న మా మాట విను—మా ఆహ్వానధ్వనికి స్పందించు.
Word by Word
अर्वाक्hither, towards us
अर्वाक्:
Adhikaraṇa (दिशा/देश-निर्देशः)
TypeIndeclinable
Rootअर्वाक् (अव्यय-प्रातिपदिक) < अव्/अर्व् (गत्यर्थ) + वाक् (दिशा/अवस्था)
एहिcome!
एहि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootइ (धातु) ‘गच्छति’
सोमकामम्desiring Soma
सोमकामम्:
Karma (एहि इत्यस्य विशेषणरूपेण—‘सोमकामम्’)
TypeAdjective
Rootसोम (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
Karma (आहुः इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आहुःthey have said / they call
आहुः:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootअह् (धातु) ‘कथने’
अयम्this
अयम्:
Kartā (अस्ति/भवति इत्यध्याहृतस्य; ‘अयम्…सुतः’)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुतःpressed (Soma), the pressed one
सुतः:
Kartā/विषयः (अयम् सुतः—‘this is pressed’)
TypeParticiple (Noun-like)
Rootसु (धातु) ‘अभिषवे’ → सुत (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
तस्यof that (Soma)
तस्य:
Sambandha (सम्बन्धः—‘of that/thereof’)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पिबdrink!
पिब:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootपा (धातु) ‘पाने’
मदायfor intoxication/exhilaration
मदाय:
Sampradāna/प्रयोजन (हेतुः/उद्देश्यः—‘for exhilaration’)
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक) ‘हर्ष/मद’
उरुव्यचाःO wide-spreading one
उरुव्यचाः:
Sambोधन (आह्वानम्)
TypeAdjective (vocative) / Epithet
Rootउरु (प्रातिपदिक) + व्यचस्/व्यच (प्रातिपदिक ‘व्यापक’)
जठरेin the belly
जठरे:
Adhikaraṇa (अन्तःस्थानम्—‘in the belly’)
TypeNoun
Rootजठर (प्रातिपदिक)
आin, into, fully
आ:
(क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
वृषस्वgrow strong / swell
वृषस्व:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootवृष् (धातु) ‘वर्षणे/वृषत्वे, बलवृद्धौ’
पितेवlike a father
पितेव:
Kartā-उपमान (उपमा—कर्तृभावस्य)
TypeNoun + Indeclinable (simile)
Rootपितृ (प्रातिपदिक) + इव (अव्यय)
नःto us / of us
नः:
Sampradāna/सम्बन्ध (हमारे/अस्मभ्यं/अस्माकम्—सन्दर्भानुसार)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शृणुहिhear!
शृणुहि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) ‘श्रवणे’
हूयमानःbeing invoked/called
हूयमानः:
Kartā-विशेषण (सम्बोधितस्य विशेषणम्)
TypeParticiple
Rootह्वे (धातु) ‘आह्वाने’ → हूयमान (कृदन्त, शानच्/मान, कर्मणि-प्रयोगः)
AI
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.