Rig Veda 1.101.9: Mandala 1, Sukta 101, Mantra 9

Sukta 1.101

Rishi: Kutsa Āṅgirasa

Devata: Indra (with Maruts)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

त्वायेन्द्र सोमं सुषुमा सुदक्ष त्वाया हविश्चकृमा ब्रह्मवाहः । अधा नियुत्वः सगणो मरुद्भिरस्मिन्यज्ञे बर्हिषि मादयस्व ॥

Transliteration

tvāyéndra sómaṁ suṣumā su-dakṣa tvāyā́ havíś cakṛma brahma-vāhaḥ | ádhā niyutváḥ ságaṇo marúdbhīr asmín yajñé bárhiṣi mādayasva ||

Translation

హే ఇంద్రా! హే సుదక్ష—నిపుణుడా! నీకోసం మేము సోమాన్ని సునిశితంగా పిండాము; హే బ్రహ్మవాహః—పవిత్ర వాణి (బ్రహ్మ) వాహకుడా! నీకోసం హవిస్సును సిద్ధం చేసాము. ఆపై నీయుత్ దళాలతో యుక్తుడై, మరుత్గణంతో కలిసి, ఈ యజ్ఞంలో ఈ బర్హిష్ (పవిత్ర కుశాసనం) మీద ఆనందించు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वा: you (Indra)
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आ: towards, unto
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• सोमम्: Soma (drink)
• सोमम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• सुषुम: we have pressed/prepared
• सुषुम: —
• Type: Verb
• Root: सु-√सु (धातु: सु/सव् ‘to press/prepare (Soma)’)

• सुदक्ष: O skillful one
• सुदक्ष: सम्बोधन
• Type: Adjective
• Root: सु-दक्ष (प्रातिपदिक; ‘good-skill/able’)

• त्वा: you
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आ: unto
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• हविः: oblation
• हविः: कर्म
• Type: Noun
• Root: हविस् (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• अकृम: we made
• अकृम: —
• Type: Verb
• Root: √कृ (करणे)

• ब्रह्मवाहः: (we) bearers of the sacred formulation
• ब्रह्मवाहः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: ब्रह्मन् + वाह (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समासः)

• अध: then, thereafter
• अध: —
• Type: Indeclinable
• Root: अध (अव्यय)

• नियुत्वः: O you with yoked (horses)
• नियुत्वः: सम्बोधन
• Type: Adjective
• Root: नियुत्व (प्रातिपदिक; ‘having/with yoked steeds’, इन्द्रस्य विशेषणम्)

• सगणः: O one accompanied by a troop
• सगणः: सम्बोधन
• Type: Adjective
• Root: स-गण (प्रातिपदिक)

• मरुद्भिः: with the Maruts
• मरुद्भिः: सह/करण
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• यज्ञे: sacrifice
• यज्ञे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• बर्हिषि: on the sacred grass (barhis)
• बर्हिषि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: बर्हिस् (प्रातिपदिक)

• मादयस्व: rejoice, become exhilarated
• मादयस्व: —
• Type: Verb
• Root: √मद् (हर्षे/मदे)