Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 101, Shloka 48

शक्तिप्रहारः

Ravana’s Shakti Javelin and Lakshmana’s Wounding

Devanagari script

अस्मिन् मुहूर्तेनचिरात्सत्यंप्रतिशृणोमिवः ।।।।अरावणमरामंवाजगद्ध्रक्ष्यथवानराः ।

Transliteration

asmin muhūrte na cirāt satyaṃ pratiśṛṇomi vaḥ |

arāvaṇam arāmaṃ vā jagad drakṣyatha vānarāḥ ||

Translation

హే వానరులారా, ఈ క్షణమే నేను మీకు సత్యప్రతిజ్ఞ చేస్తున్నాను—అతి త్వరలో మీరు లోకాన్ని రావణరహితంగా గానీ, లేక రామరహితంగా గానీ చూడగలరు.

Word by Word

• राज्यनाशम्: loss of kingdom
• राज्यनाशम्: कर्म (Karma/Object—enumerated sufferings)
• Type: Noun
• Root: राज्य + नाश (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष: राज्यस्य नाशः; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• वनेवासम्: dwelling in the forest
• वनेवासम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: वने + वास (प्रातिपदिक)
• Form: सप्तमी-तत्पुरुष: वने वासः; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• दण्डके: in Dandaka (forest)
• दण्डके: अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
• Type: Noun
• Root: दण्डक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• परिधावनम्: being chased about / harassment
• परिधावनम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: परि + धाव् (धातु) + अन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; भाववाचक (action-noun)

• वैदेह्याः: of Vaidehi (Sita)
• वैदेह्याः: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: वैदेही (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• च: and
• च: समुच्चय (Coordinator)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• परामर्शम्: molestation / outrage
• परामर्शम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: परामर्श (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• रक्षोभिः: by the Rakshasas
• रक्षोभिः: करण/कर्ता (Instrument/Agent)
• Type: Noun
• Root: रक्षस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (collective), तृतीया, बहुवचन

• च: and
• च: समुच्चय (Coordinator)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• समागमम्: abduction / forced taking away
• समागमम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: सम् + आगम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; भाववाचक

Context

"Leaving the kingdom, and living in D and aka forest, insulted by Rakshasa, Vaidehi in agony, abducted by Rakshasa.

Characters & Entities

• Rāma
• Rāvaṇa
• Vānaras
• Jagat (the world)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Satya (truthfulness) expressed as a solemn vow: a righteous leader binds himself publicly to truth and responsibility, accepting the cost of failure.

What is the narrative situation?

On the battlefield, Rāma publicly declares a decisive oath to end the conflict—either Rāvaṇa will fall or Rāma will.

Which character virtue is emphasized?

Fearless accountability: Rāma accepts personal stakes and speaks with unwavering integrity.