Sarga 9

Verse 1

तस्यालयवरिष्ठस्य मध्ये विपुलमायतं।ददर्श भवनश्रेष्ठं हनुमान्मारुतात्मजः।।5.9.1।।

ఆ శ్రేష్ఠ ప్రాసాదమధ్యమున మారుతాత్మజ హనుమంతుడు గృహములలో శ్రేష్ఠమైన, విస్తారముగా ఎత్తుగా విరాజిల్లే భవనమును చూచెను।

Verse 2

अर्धयोजनविस्तीर्णमायतं योजनं हि तत्।भवनं राक्षसेन्द्रस्य बहुप्रासादसङ्कुलम्।।5.9.2।।

రాక్షసేంద్రుని ఆ నివాసము అత్యంత విస్తారమైనది—పొడవు ఒక యోజనము, వెడల్పు అర్ధ యోజనము; అనేక ప్రాసాదాలతో నిండిన మహా సముదాయం అది।

Verse 3

मार्गमाणस्तु वैदेहीं सीतामायतलोचनाम्।सर्वतः परिचक्राम हनूमानरिसूदनः।।5.9.3।।

శత్రుసూదనుడైన హనుమంతుడు, ఆయతలోచన వైదేహి సీతను వెదుకుచూ, అన్ని దిక్కులా చుట్టూ తిరుగుతూ అన్వేషించెను॥

Verse 4

उत्तमं राक्षसावासं हनुमानवलोकयन्।आससादाथ लक्ष्मीवान् राक्षसेन्द्रनिवेशनम्।।5.9.4।।चतुर्विषाणैर्द्विरदैस्त्रिविषाणैस्तथैव च।परिक्षिप्तमसम्बाधं रक्ष्यमाणमुदायुधैः।।5.9.5।।

రాక్షసుల ఉత్తమ నివాసములను పరిశీలించుచు ప్రకాశవంతుడైన హనుమాన్ చివరకు రాక్షసేంద్రుని నివాసమునకు చేరెను। అది విశాలమై అడ్డంకులేని ప్రదేశముగా ఉండి, రెండు మూడు నాలుగు దంతముల గజరాజులతో చుట్టుముట్టబడి, ఆయుధధారులైన కాపలాదారులచే రక్షింపబడుచుండెను।

Verse 5

उत्तमं राक्षसावासं हनुमानवलोकयन्।आससादाथ लक्ष्मीवान् राक्षसेन्द्रनिवेशनम्।।5.9.4।।चतुर्विषाणैर्द्विरदैस्त्रिविषाणैस्तथैव च।परिक्षिप्तमसम्बाधं रक्ष्यमाणमुदायुधैः।।5.9.5।।

ఆ స్థలం నాలుగు దంతాలు, మూడు దంతాలు గల గజాలతో చుట్టుముట్టబడి ఉండెను; లోపల విశాలంగా ఉండి, ఆయుధధారులైన కాపలాదారులచే రక్షింపబడెను।

Verse 6

राक्षसीभिश्च पत्नीभी रावणस्य निवेशनम्।आहृताभिश्च विक्रम्य राजकन्याभिरावृतम्।।5.9.6।।तन्नक्रमकराकीर्णं तिमिङ्गिलझषाकुलम्।वायुवेगसमाधूतं पन्नगैरिव सागरम्।।5.9.7।।

హనుమంతుడు రావణుని నివాసములో ప్రవేశించెను; అది రాక్షసీ భార్యలతోను, యుద్ధపరాక్రమముచే జయించి తెచ్చిన రాజకన్యలతోను నిండియుండెను।

Verse 7

राक्षसीभिश्च पत्नीभी रावणस्य निवेशनम्।आहृताभिश्च विक्रम्य राजकन्याभिरावृतम्।।5.9.6।।तन्नक्रमकराकीर्णं तिमिङ्गिलझषाकुलम्।वायुवेगसमाधूतं पन्नगैरिव सागरम्।।5.9.7।।

హనుమంతుడు రావణుని నివాసములో ప్రవేశించెను; అది రాక్షసీ భార్యలతోను, యుద్ధపరాక్రమముచే జయించి తెచ్చిన రాజకన్యలతోను నిండియుండెను।

Verse 8

या हि वैश्रवणे लक्ष्मीर्या चेन्द्रे हरिवाहने।सा रावणगृहे सर्वा नित्यमेवानपायिनी।।5.9.8।।

వైశ్రవణుడు (కుబేరుడు) కలిగిన లక్ష్మీ, హరివాహనుడైన ఇంద్రుని ఐశ్వర్యం—అది అంతా రావణుని గృహంలో నిత్యంగా, ఎప్పటికీ తగ్గనిదిగా కనిపించింది.

Verse 9

या च राज्ञः कुबेरस्य यमस्य वरुणस्य च।तादृशी तद्विशिष्टा वा ऋद्धी रक्षोगृहेष्विह।।5.9.9।।

ఇక్కడ రాక్షసుల గృహాలలోని ఐశ్వర్యము కుబేరరాజు, యముడు, వరుణుడు వారి సంపదతో సమానమై—లేదా వాటికన్నా విశిష్టమై—ప్రకాశించుచున్నది।

Verse 10

तस्य हर्म्यस्य मध्यस्थं वेश्म चान्यत्सुनिर्मितं।बहुनिर्यूहसङ्कीर्णं ददर्श पवनात्मजः।।5.9.10।।

ఆ హర్మ్యమధ్యమున పવનాత్మజుడు మరొక సునిర్మిత నివాసమును చూచెను—అనేక అంతఃకక్ష్యలు, ప్రకోష్ఠములతో సంకీర్ణమై విస్తరించిన మహాసంకులముగా ఉన్నది।

Verse 11

ब्रह्मणोऽर्थे कृतं दिव्यं दिवि यद्विश्वकर्मणा।विमानं पुष्पकं नाम सर्वरत्नविभूषितम्।।5.9.11।।परेण तपसा लेभे यत्कुबेरः पितामहात्।कुबेरमोजसा जित्वा लेभे तद्राक्षसेश्वरः।।5.9.12।।

అక్కడ ‘పుష్పక’ నామకమైన దివ్య విమానము నిలిచియుండెను, సర్వరత్నవిభూషితము—దివిలో బ్రహ్మార్థమై విశ్వకర్మచే నిర్మితము. దానిని కుబేరుడు పరమ తపస్సుచే పితామహ బ్రహ్మనుండి పొందెను; కాని కుబేరుని బలముతో జయించి రాక్షసేశ్వరుడు దానిని స్వాధీనపరచుకొనెను।

Verse 12

ब्रह्मणोऽर्थे कृतं दिव्यं दिवि यद्विश्वकर्मणा।विमानं पुष्पकं नाम सर्वरत्नविभूषितम्।।5.9.11।।परेण तपसा लेभे यत्कुबेरः पितामहात्।कुबेरमोजसा जित्वा लेभे तद्राक्षसेश्वरः।।5.9.12।।

అక్కడ ‘పుష్పక’ నామకమైన దివ్య విమానము నిలిచియుండెను, సర్వరత్నవిభూషితము—దివిలో బ్రహ్మార్థమై విశ్వకర్మచే నిర్మితము. దానిని కుబేరుడు పరమ తపస్సుచే పితామహ బ్రహ్మనుండి పొందెను; కాని కుబేరుని బలముతో జయించి రాక్షసేశ్వరుడు దానిని స్వాధీనపరచుకొనెను।

Verse 13

ईहामृगसमायुक्त्तै: कार्तस्वरहिरमण्मयैः।सुकृतैराचितं स्तम्भैः प्रदीप्तमिव च श्रिया।।5.9.13।।मेरुमन्दरसङ्काशैरुल्लिखद्भिरिवाम्बरं।कूटागारैश्शुभाकारैस्सर्वतस्समलङ्कृतम्।।5.9.14।।

ఈహామృగ రూపాలతో అలంకరింపబడిన, కార్తస్వరము మరియు హిరణ్మయ స్వర్ణముతో సుకృతంగా నిర్మితమైన స్తంభాలపై ఆ భవనం నిలిచింది; శ్రీసంపదతో అది జ్వలిస్తున్నట్లుగా ప్రకాశించింది. మేరు–మందర సమానమైన, శుభాకార కూటాగారాలతో అది అన్ని వైపులా అలంకృతమై, అవి ఆకాశాన్ని గీకి తాకుతున్నట్లుగా కనిపించింది।

Verse 14

ईहामृगसमायुक्त्तै: कार्तस्वरहिरमण्मयैः।सुकृतैराचितं स्तम्भैः प्रदीप्तमिव च श्रिया।।5.9.13।।मेरुमन्दरसङ्काशैरुल्लिखद्भिरिवाम्बरं।कूटागारैश्शुभाकारैस्सर्वतस्समलङ्कृतम्।।5.9.14।।

ఈహామృగ రూపాలతో అలంకరింపబడిన, కార్తస్వరము మరియు హిరణ్మయ స్వర్ణముతో సుకృతంగా నిర్మితమైన స్తంభాలపై ఆ భవనం నిలిచింది; శ్రీసంపదతో అది జ్వలిస్తున్నట్లుగా ప్రకాశించింది. మేరు–మందర సమానమైన, శుభాకార కూటాగారాలతో అది అన్ని వైపులా అలంకృతమై, అవి ఆకాశాన్ని గీకి తాకుతున్నట్లుగా కనిపించింది।

Verse 15

ज्वलनार्कप्रतीकाशं सुकृतं विश्वकर्मणा।हेमसोपानसंयुक्तं चारुप्रवरवेदिकम्।।5.9.15।।

విశ్వకర్ముడు అపూర్వ నైపుణ్యంతో నిర్మించిన అది అగ్ని మరియు సూర్యుని వలె ప్రకాశించింది; స్వర్ణ సోపానాలతో యుక్తమై, సుందరమైన ఉత్తమ వేదికలతో విశిష్టంగా నిలిచింది।

Verse 16

जालवातायनैर्युक्तं काञ्चनैः स्स्फाटिकैरपि।इन्द्रनीलमहानीलमणिप्रवरवेदिकम्।।5.9.16।।

ఆ విమానం స్వర్ణజాలవాతాయనాలతో యుక్తమై, స్ఫటికాలతో కూడ జడితమై ఉండెను. దాని ఉత్తమ వేదికలు ఇంద్రనీల, మహానీల నీలమణులతో అలంకృతమై ప్రకాశించెను॥

Verse 17

विद्रुमेण विचित्रेण मणिभिश्च महाघनैः।निस्तुलाभिश्च मुक्ताभिस्तलेनाभिविराजितम्।।5.9.17।।

దాని తలం విచిత్రమైన ప్రవాళములతో, అత్యంత విలువైన ఘన మణులతో, సాటిలేని ముత్యములతో అలంకృతమై విరాజిల్లెను॥

Verse 18

चन्दनेन च रक्तेन तपनीयनिभेन च।सुपुण्यगन्धिना युक्तमादित्यतरुणोपमम्।।5.9.18।।

అది రక్తచందన లేపనంతో, శుద్ధసువర్ణసమాన కాంతితో, పుణ్యసుగంధంతో యుక్తమై, ఉదయించే యువసూర్యునివలె ప్రకాశించెను॥

Verse 19

कूटागारैर्वराकारैर्विविधैस्समलङ्कृतम्।विमानं पुष्पकं दिव्यमारुरोह महाकपिः।।5.9.19।।

వివిధమైన శ్రేష్ఠ కూటాగారాలతో అలంకృతమైన ఆ దివ్య పుష్పకవిమానమును మహాకపి హనుమంతుడు అధిరోహించెను॥

Verse 20

तत्रस्थस्स तदा गन्धं पानभक्ष्यान्नसम्भवम्।दिव्यं सम्मूर्छितं जिघ्रद्रूपवन्तमिवानिलम्।।5.9.20।।

అక్కడ నిలిచి, పానభక్ష్యాన్నముల నుండి పుట్టిన దివ్యమైన, మత్తు కలిగించే సుగంధాన్ని ఆయన పీల్చెను—రూపముతో ఉన్న వాయువులాగా॥

Verse 21

स गन्धस्तं महासत्त्वं बन्धुर्बन्धुमिवोत्तमम्। इत एहीत्युवाचेन तत्र यत्र स रावणः।।5.9.21।।

ఆ సుగంధము ఉత్తమ బంధువు బంధువును పిలిచినట్లుగా మహాబలవంతుడైన వీరునితో—“ఇటు రా” అని పలికి, రావణుడు ఉన్న చోటికి అతనిని నడిపించింది।

Verse 22

ततस्तां प्रस्थितश्शालां ददर्श महतीं शुभाम्।रावणस्य मनः कान्तां कान्तामिव वरस्त्रियम्।।5.9.22।।

అనంతరం ముందుకు సాగి అతడు ఒక విశాలమైన, శుభ్రమైన, దివ్యమైన సభామండపాన్ని చూశాడు—అది రావణుని హృదయానికి ప్రియమైనది, ప్రియమైన ప్రధాన మహిషిలా।

Verse 23

मणिसोपानविकृतां हेमजालविभूषिताम्।स्फाटिकैरावृततलां दन्तान्तरितरूपिकाम्।।5.9.23।।

ఆ భవనపు మెట్లు మణిఖచితంగా ఉండి, ద్వార-జాలాలు స్వర్ణలతికలతో అలంకరింపబడి; నేల స్ఫటికంతో కప్పబడి, దంతపు చట్రాలలో రజతాకృతులు నిక్షిప్తమై ఉండేవి।

Verse 24

मुक्ताभिश्च प्रवालैश्च रूप्यचामीकरैरपि।विभूषितां मणिस्तम्भैस्सुबहुस्तम्भभूषिताम्।।5.9.24।।

అది ముత్యాలు, ప్రవాళాలు, వెండి, బంగారాలతో ప్రకాశిస్తూ; అనేక స్తంభాలతో సమృద్ధిగా అలంకరింపబడి ఉండేది—ఆ స్తంభాలూ మణిఖచితాలే।

Verse 25

नम्रैरृजुभिरत्युच्चैस्समन्तात्सुविभूषितैः।स्तम्भै: पक्षैरिवात्युच्चैर्दिवं संप्रस्थितामिव।।5.9.25।।

చుట్టూ అత్యంత ఎత్తైన, సువిశేషంగా అలంకరించిన స్తంభాలు ఉండేవి—కొన్ని స్వల్పంగా వంగి, కొన్ని నిటారుగా; ఆ పక్షాలవలె ఎత్తైన స్తంభాలతో ఆ శాల స్వర్గం వైపు ఎగిరిపోవడానికి సిద్ధమైనట్లుగా కనిపించింది।

Verse 26

महत्या कुथयास्तीर्णां पृथिवीलक्षणाङ्कया।पृथिवीमिव विस्तीर्णां सराष्ट्रगृहमालिनीम्।।5.9.26।।

అది మహత్తరమైన కుథా (పరుపు)తో పరచబడి, భూమి-లక్షణాల వంటి అలంకార చిహ్నాలతో అంకితమై ఉండెను. రాజ్యాలు, నగరాలు, గృహపంక్తుల మాలలతో అలంకృతమై, స్వయంగా భూమివలె విస్తారంగా ప్రకాశించెను॥

Verse 27

नादितां मत्तविहगैर्दिव्यगन्धाधिवासिताम्।परार्ध्यास्तरणोपेतां रक्षोधिपनिषेविताम्।।5.9.27।।

మత్త విహగాల కూయలతో అది నాదితమై, దివ్య సుగంధంతో పరిమళించెను. అమూల్యమైన ఆస్తరణాలతో సుసజ్జితమై, రాక్షసాధిపతి చేత నిత్య నిషేవితమై—అతని నివాసస్థానమై—ఉండెను॥

Verse 28

धूम्रामगरुधूपेन विमलां हंसपाण्डुराम्।चित्रां पुष्पोपहारेण कल्माषीमिव सुप्रभाम्।।5.9.28।।

అగరు ధూప ధూమంతో అది ధూమ్రవర్ణంగా కనిపించినా, నిర్మలమై హంసవలె పాండురంగా ఉండెను. పుష్పోపహారాలతో విచిత్రవర్ణమై, అత్యంత సుప్రభగా ప్రకాశించెను—సుప్రభా కామధేనువు ‘కల్మాషీ’ వలె॥

Verse 29

मनस्संह्लादजननीं वर्णस्यापि प्रसादिनीम्।तां शोकनाशिनीं दिव्यां श्रियः सञ्जननीमिव।।5.9.29।।

అది మనస్సుకు ఆనందం కలిగించేది, వర్ణానికీ ప్రసన్నతనిచ్చేది. అది దివ్యమై కనిపించెను—శ్రీ (సంపద) యొక్క జననిలా—మరియు శోకనాశినిలా॥

Verse 30

इन्द्रियाणीन्द्रियार्थैस्तु पञ्च पञ्चभिरुत्तमैः।तर्पयामास मातेव तदा रावणपालिता।।5.9.30।।

అప్పుడు రావణుని సంరక్షణలో ఉన్న ఆ మందిరం, తల్లిలా, ఐదు ఇంద్రియాలను వాటి ఐదు ఉత్తమ విషయభోగాలతో తృప్తిపరచినట్లు అనిపించింది।

Verse 31

स्वर्गोऽयं देवलोकोऽयमिन्द्रस्येयं पुरी भवेत्।सिद्धिर्वेयं परा हि स्यादित्यमन्यत मारुतिः।।5.9.31।।

మారుతి మనసులో ఇలా అనుకున్నాడు—“ఇది స్వర్గంలా, దేవలోకంలా ఉంది. ఇది ఇంద్రుని పురియే కావచ్చు; లేకపోతే సృష్టిలోని పరమసిద్ధియే ఇది.”

Verse 32

प्रध्यायत इवापश्यत्प्रदीपांस्तत्र काञ्चनान्।धूर्तानिव महाधूतैर्देवनेन पराजितान्।।5.9.32।।

అక్కడ అతడు బంగారు దీపాలు స్థిరంగా వెలుగుతూ ఉండటం చూశాడు; అవి అతనికి, పాశాలలో మహాధూర్తుల చేత ఓడిపోయి ధ్యానంలో మునిగిన జూదగాళ్లలా అనిపించాయి।

Verse 33

दीपानां च प्रकाशेन तेजसा रावणस्य च।अर्चिर्भिर्भूषणानां च प्रदीप्तेत्यभ्यमन्यत।।5.9.33।।

దీపాల ప్రకాశం, రావణుని తేజస్సు, ఆభరణాల కాంతి—ఇవన్నీ కలిసి ఆ స్థలం వెలుగుతోనే జ్వలిస్తున్నట్లుగా హనుమానుడు భావించాడు।

Verse 34

ततोऽपश्यत्कुथाऽऽसीनं नानावरायम्बरस्रजम्।सहस्रं वरनारीणां नानावेषविभूषितम्।।5.9.34।।

తర్వాత అతడు పరుపులపై కూర్చున్న వెయ్యి మంది సుందరీమణులను చూశాడు—వారు నానావేషభూషలతో అలంకరించబడి, వివిధ వర్ణాల వస్త్రాలు మరియు పుష్పమాలలు ధరించి ఉన్నారు।

Verse 35

परिवृत्तेऽर्धरात्रे तु पाननिद्रावशं गतम्।क्रीडित्वोपरतं रात्रौ सुष्वाप बलवत्तदा।।5.9.35।।

అర్ధరాత్రి గడిచిన తరువాత వారు క్రీడా-విలాసములచే అలసిపోయి, పానము మరియు నిద్ర వశమై; ఆ రాత్రి బలంగా గాఢనిద్రలో పడ్డారు।

Verse 36

तत्प्रसुप्तं विरुरुचे निश्शब्दान्तरभूषणम्।निःशब्दहंसभ्रमरं यथा पद्मवनं महत्।।5.9.36।।

వారు నిద్రించుచుండగా అంతర్భూషణాల మ్రోగుడు కూడా నిశ్శబ్దమై, వారు మరింత శోభించారు—హంసలు, భ్రమరాలు మౌనంగా ఉన్న మహా పద్మవనంలా।

Verse 37

तासां संवृतदन्तानि मीलिताक्षीणि मारुतिः।अपश्यत्पद्मगन्धीनि वदनानि सुयोषिताम्।।5.9.37।।

మారుతి ఆ సుయోషితుల ముఖములను చూచెను—పళ్లు దాచబడి, కళ్ళు మూసుకొని—పద్మసువాసనతో పరిమళించుచున్నవి।

Verse 38

प्रबुद्धानीव पद्मानि तासां भूत्वा क्षपाक्षये।पुनस्संवृतपत्राणि रात्राविव बभुस्तदा।।5.9.38।।

వారి ముఖములు ఉదయాన్నే వికసించిన పద్మములవలె అనిపించెను; కాని రాత్రి క్షయసమయంలో మళ్లీ రాత్రివలె పత్రాలు మూసుకున్న పద్మముల్లా కనిపించెను।

Verse 39

इमानि मुखपद्मानि नियतं मत्तषट्पदाः।अम्बुजानीव फुल्लानि प्रार्थयन्ति पुनः पुनः।।5.9.39।।

నిశ్చయంగా, మత్తభ్రమరాలు వికసించిన అంబుజముల వద్దకు మళ్లీ మళ్లీ వచ్చి కోరునట్లు, అలాగే వారు ఈ పద్మసమాన ముఖములను పునఃపునః ఆకాంక్షింతురు।

Verse 40

इति चामन्यत श्रीमानुपपत्त्या महाकपिः।मेने हि गुणतस्तानि समानि सलिलोद्भवैः।।5.9.40।।

ఇట్లు శ్రీమాన్ మహాకపి హనుమాన్ యుక్తితో విచారించి, గుణములలో ఆ ముఖములు జలజ కమలములతో సమానమని నిశ్చయించెను।

Verse 41

सा तस्य शुशुभे शाला ताभिस्त्रीभिर्विराजिता।शारदीव प्रसन्ना द्यौस्ताराभिरभिशोभिता।।5.9.41।।

ఆ స్త్రీలచే అలంకృతమైన అతని శాల ప్రకాశించెను; శరదృతువులోని నిర్మల ఆకాశము నక్షత్రములతో మరింత శోభించునట్లు।

Verse 42

स च ताभिः परिवृतश्शुशुभे राक्षसाधिपः।यथा ह्युडुपतिश्शीमांस्ताराभिरभिसंवृतः।।5.9.42।।

ఆ స్త్రీలచే చుట్టుముట్టబడిన రాక్షసాధిపతి ప్రకాశించెను; నక్షత్రములతో ఆవరింపబడిన శ్రీమంతుడైన చంద్రునివలె।

Verse 43

याश्च्यवन्तेऽम्बरात्ताराः पुण्यशेषसमावृताः।इमास्तास्सङ्गताः कृत्स्ना इति मेने हरिस्तदा।।5.9.43।।

అప్పుడు హనుమాన్ ఇలా అనుకొనెను—“ఇక్కడ సమస్తముగా కూడిన ఈ స్త్రీలు, పుణ్యశేషము క్షీణించినప్పుడు ఆకాశమునుండి జారిపడిన నక్షత్రాలవలె ఉన్నారు.”

Verse 44

ताराणामिव सुव्यक्तं महतीनां शुभार्चिषाम्।प्रभावर्णप्रसादाश्च विरेजुस्तत्र योषिताम्।।5.9.44।।

అక్కడ స్త్రీల ప్రభ, వర్ణం, ప్రసన్నమైన కాంతి శుభకిరణాలతో వెలిగే మహాతారలవలె స్పష్టంగా ప్రకాశించెను।

Verse 45

व्यावृत्तगुरुपीनस्रक्प्रकीर्णवरभूषणाः।पानव्यायामकालेषु निद्रापहृतचेतसः।।5.9.45।।

పానము మరియు క్రీడా-వ్యాయామానంతరం నిద్ర చేత చిత్తము హరింపబడిన వారివలె, వారి భారమైన ఘనమాలలు చలించిపోయి, శ్రేష్ఠాభరణములు చెల్లాచెదురుగా పడియుండెను।

Verse 46

व्यावृत्ततिलकाः काश्चित्काश्चिदुद्भ्रन्तनूपुराः।पार्श्वे गलितहाराश्च काश्चित्परमयोषितः।।5.9.46।।

కొందరివి తిలకములు చెదిరిపోయెను, కొందరివి నూపురములు సడలిపోయెను, మరికొందరు మహాస్త్రీల హారములు పక్కకు జారిపోయెను।

Verse 47

मुक्ताहाराऽवृताश्चान्याः काश्चिद्विस्रस्तवाससः।व्याविद्धरशनादामाः किशोर्य इव वाहिताः।।5.9.47।।

ఇంకొందరు తెగిన ముత్యాల హారములతో కప్పబడి ఉండిరి; కొందరివి వస్త్రములు జారిపోయెను; కొందరివి రశనాదామములు తెగిపోయెను—అవి నడిపింపబడి అలసిన కిషోరీ అశ్వినీలవలె విశ్రాంతిగా పడియుండెను।

Verse 48

सुकुण्डलधराश्चान्या विच्छिन्नमृदितस्रजः।गजेन्द्रमृदिताः फुल्ला लता इव महावने।।5.9.48।।

ఇంకొందరు సుకుండలములు ధరించియుండి, వారి స్రజలు చినిగి నలిగిపోయెను; వారు మహావనములో గజేంద్రులచే త్రొక్కబడిన పుష్పిత లతలవలె కనిపించిరి।

Verse 49

चन्द्रांशुकिरणाभाश्च हाराः कासांचिदुत्कटाः।हंसा इव बभुस्सुप्ताः स्तनमध्येषु योषिताम्।।5.9.49।।

కొంతమంది స్త్రీల చంద్రకిరణసమ ప్రకాశించే, పెద్ద ముత్యాల హారాలు వారి స్తనమధ్యంలో నిశ్చలంగా పడి ఉండి, విశ్రాంతి తీసుకొనే హంసలవలె కనిపించాయి।

Verse 50

अपरासां च वैडूर्याः कादम्बा इव पक्षिणः।हेमसूत्राणि चान्यासां चक्रवाका इवाभवन्।।5.9.50।।

కొంతమంది స్త్రీల వైడూర్యమణులు కాదంబ పక్షులవలె తోచెను; మరికొందరి స్వర్ణసూత్రాలు చక్రవాకాలవలె కనిపించెను।

Verse 51

हंसकारण्डवाकीर्णाश्चक्रवाकोपशोभिताः।आपगा इव ता रेजुर्जघनैः पुलिनैरिव।।5.9.51।।

హంస-కారండవ పక్షులతో నిండినట్లుగా, చక్రవాకాలతో ప్రకాశించిన ఆ స్త్రీలు నదులవలె శోభించిరి; వారి నితంబాలు నది పులినాలవలె (ఇసుకతీరాలవలె) తోచెను।

Verse 52

किङ्किणीजालसङ्कोशास्ता हैमविपुलाम्बुजाः।भावग्राहा यशस्तीराः सुप्ता नद्य इवाऽऽबभुः।।5.9.52।।

కింకిణీజాలాలు మొగ్గలవలె సంకుచితంగా, విస్తారమైన స్వర్ణాభరణాలు కమలాలవలె; భావభంగిమలు గ్రాహాలవలె, యశస్సు వంటి ప్రకాశమయ తీరాలతో—నిద్రించిన ఆ స్త్రీలు నిశ్చల నదులవలె కనిపించిరి।

Verse 53

मृदुष्वङ्गेषु कासाञ्चित्कुचाग्रेषु च संस्थिताः।बभुर्वर्भूषणानीव शुभा भूषणराजयः।।5.9.53।।

కొంతమంది స్త్రీల మృదువైన అవయవాలపై—స్తనాగ్రాలపై కూడ—శుభమైన ఆభరణరేఖలు నిలిచియుండెను; అవి ఆభరణాలపై మరల ఆభరణాలవలెనే ప్రకాశించెను।

Verse 54

अंशुकान्ताश्च कासाञ्चिन्मुखमारुतकम्पिताः।उपर्युपरि वक्त्राणां व्याधूयन्ते पुनः पुनः।।5.9.54।।

కొంతమంది స్త్రీల అంచుకాంతాలు వారి ముఖనిశ్వాసవాయువుతో కంపించి, వారి ముఖాలపై పైపైగా మళ్లీ మళ్లీ ఊగుచుండెను।

Verse 55

ताः पताका इवोद्धूताः पत्नीनां रुचिरप्रभाः।नानावर्णसुवर्णानां वक्त्रमूलेषु रेजिरे।।5.9.55।।

ఆ రుచిరప్రభ గల అంచుకాంతాలు చిన్న పతాకలవలె ఎగసి, నానావర్ణ-సువర్ణకాంతి గల భార్యల ముఖమూలముల యందు ప్రకాశించెను।

Verse 56

ववल्गुश्चात्र कासांचित्कुण्डलानि शुभार्चिषाम्।मुखमारुतसंसर्गान्मन्दं मन्दं सुयोषिताम्।।5.9.56।।

ఇక్కడ కొంతమంది సుయోషితుల శుభార్చిష్మంతమైన కుండలాలు, వారి ముఖనిశ్వాసవాయు స్పర్శవలన, మెల్లమెల్లగా కంపించుచుండెను।

Verse 57

शर्कराऽसवगन्धैश्च प्रकृत्या सुरभिः सुखः।तासां वदननिश्वासस्सिषेवे रावणं तदा।।5.9.57।।

అప్పుడు వారి వదననిశ్వాసము స్వభావతః సురభియై, శర్కరా-అసవ గంధములతో కూడి సుఖదమై, రావణునకు సేవచేయునట్లు అనిపించెను।

Verse 58

रावणाननशङ्काश्च काश्चिद्रावणयोषितः।मुखानि स्म सपत्नीनामुपाजिघ्रन्पुनः पुनः।।5.9.58।।

రావణుని ముఖమని భావించిన రావణుని కొందరు స్త్రీలు తమ సహపత్నుల ముఖాలను మళ్లీ మళ్లీ వాసన చూచుచుండిరి।

Verse 59

अत्यर्थं सक्तमनसो रावणे ता वरस्त्रियः।अस्वतन्त्राः सपत्नीनां प्रियमेवाऽचरंस्तदा।।5.9.59।।

ఆ వరస్త్రీలు రావణునియందు అత్యంత ఆసక్తమనస్సులై, స్వాతంత్ర్యము లేనివారై, అప్పుడు సహపత్నులకు ప్రియమగునట్లు మాత్రమే ప్రవర్తించిరి।

Verse 60

बाहूनुपनिधायान्याः पारिहार्यविभूषितान्।अंशुकानि च रम्याणि प्रमदास्तत्र शिश्यिरे।।5.9.60।।

అక్కడ కొందరు స్త్రీలు భుజములను దిండుగా పెట్టుకొని, ఆభరణములను పక్కన పెట్టి నిద్రించిరి; మరికొందరు అందమైన వస్త్రములను తలకింద ఉంచుకొని శయనించిరి।

Verse 61

अन्या वक्षसि चान्यस्यास्तस्याः काचित्पुनर्भुजम्।अपरा त्वङ्कमन्यस्यास्तस्याश्चाप्यपरा भुजौ।।5.9.61।।

ఒక స్త్రీ మరొక స్త్రీ వక్షస్థలముపై శయనించెను; మరొకది ఆమె భుజముపై తల పెట్టి ఉండెను. ఇంకొకది వేరొక స్త్రీ ఒడిలో నిద్రించెను; మరొకది ఆమె రెండు భుజములను ఆధారముగా చేసుకొని శయనించెను।

Verse 62

ऊरुपार्श्वकटीपृष्ठमन्योन्यस्य समाश्रिताः।परस्परनिविष्टाङ्ग्यो मदस्नेहवशानुगाः।।5.9.62।।

మదము మరియు రాగము వశమైన ఆ స్త్రీలు పరస్పరంగా ఒకరి తొడలు, ప్రక్కలు, నడుము, వెన్ను మీద ఆనుకుని నిద్రించుచుండిరి. వారి అవయవాలు ఒకదానితో ఒకటి ముడిపడి ఉండెను.

Verse 63

अन्योन्यभुजसूत्रेण स्त्रीमाला ग्रथिता हि सा।मालेव ग्रथिता सूत्रे शुशुभे मत्तषट्पदा।।5.9.63।।

ఒకరి భుజాలు మరొకరికి సూత్రములై, ఆ సూత్రముతో గుచ్చబడిన స్త్రీమాల ప్రకాశించెను—సూత్రంలో గుచ్చిన పుష్పమాలపై మత్తభ్రమరాలు అంటుకున్నట్లు.

Verse 64

लतानां माधवे मासि फुल्लानां वायुसेवनात्।अन्योन्य मालाग्रथितं संसक्तकुसुमोच्चयम्।।5.9.64।।व्यतिवेष्टितसुस्कन्धमन्योन्यभ्रमराकुलम्।आसीद्वनमिवोद्धूतं स्त्रीवनं रावणस्य तत्।।5.9.65।।

మాధవ మాసమున గాలిస్పర్శముచే వికసించిన లతలవలె, ఆ స్త్రీసమూహము పరస్పర మాలలాగా అల్లబడినది; వారి పుష్పగుచ్ఛములవలె దేహాలు ఒకదానితో ఒకటి అంటుకొని కలిసిపోయినవి. బలమైన సంధులు పరస్పరం చుట్టుకొని, భ్రమరసమూహంలా ఒకరి నుండి మరొకరికి కదలాడుచుండగా, రావణుని ఆ ‘స్త్రీవనం’ గాలిచే ఊగిన అడవివలె కనిపించెను.

Verse 65

लतानां माधवे मासि फुल्लानां वायुसेवनात्।अन्योन्य मालाग्रथितं संसक्तकुसुमोच्चयम्।।5.9.64।।व्यतिवेष्टितसुस्कन्धमन्योन्यभ्रमराकुलम्।आसीद्वनमिवोद्धूतं स्त्रीवनं रावणस्य तत्।।5.9.65।।

మాధవ మాసమున గాలిస్పర్శముచే వికసించిన లతలవలె, ఆ స్త్రీసమూహము పరస్పర మాలలాగా అల్లబడినది; వారి పుష్పగుచ్ఛములవలె దేహాలు ఒకదానితో ఒకటి అంటుకొని కలిసిపోయినవి. బలమైన సంధులు పరస్పరం చుట్టుకొని, భ్రమరసమూహంలా ఒకరి నుండి మరొకరికి కదలాడుచుండగా, రావణుని ఆ ‘స్త్రీవనం’ గాలిచే ఊగిన అడవివలె కనిపించెను.

Verse 66

उचितेष्वपि सुव्यक्तं न तासां योषितां तदा।विवेकः शक्य आधातुं भूषणाङ्गाम्बरस्रजाम्।।5.9.66।।

అప్పుడు ఆ స్త్రీలలో, అన్నీ తగిన స్థానములలో ధరించినవే అయినప్పటికీ, ఏ ఆభరణం ఏ అవయవానికి చెందినదో, ఏ వస్త్రమెవరిదో, ఏ మాలెవరిదో స్పష్టంగా వేరు చేయుట సాధ్యపడలేదు.

Verse 67

रावणे सुखसंविष्टे तास्त्रियो विविधप्रभाः।ज्वलन्तः काञ्चना दीपाः प्रैक्षन्तानिमिषा इव।।5.9.67।।

రావణుడు సుఖముగా నిద్రించుచుండగా, వివిధ కాంతులతో ప్రకాశించే ఆ స్త్రీలు—జ్వలించే స్వర్ణదీపములు అనిమిషముగా తిలకించుచున్నట్లుగా కనిపించిరి.

Verse 68

राजर्षिपितृदैत्यानां गन्धर्वाणां च योषितः।राक्षसानां च याः कन्यास्तस्य कामवशं गताः।।5.9.68।।

రాజర్షులు, పితృదేవతలు, దైత్యులు, గంధర్వుల స్త్రీలు మరియు రాక్షసుల కన్యలు—అందరూ అతని కామవశానికి లోనయ్యారు.

Verse 69

युद्धकामेन ताः सर्वा रावणेन हृताः स्त्रियः।समदा मदनेनैव मोहिताः काश्चिदागताः।।5.9.69।।

యుద్ధకామంతో రావణుడు ఆ స్త్రీలందరినీ అపహరించెను; మరికొందరు కామమదముతో మత్తులై మోహితులై స్వయంగా అక్కడికి వచ్చిరి।

Verse 70

न तत्र काचित्प्रमदा प्रसह्य वीर्योपपन्नेन गुणेन लब्धा।न चान्यकामापि न चान्यपूर्वा विना वरार्हां जनकात्मजां ताम्।।5.9.70।।

అక్కడ ఏ స్త్రీయును బలాత్కారముగా పొందబడలేదు; వీర్యము, గుణము చేతనే వారు పొందబడిరి. ఎవరు ఇతరుని పట్ల ఆసక్తులుకారు, ఎవరు పూర్వము ఇతరునివారు కారు—పూజ్య జనకాత్మజ సీతను తప్ప।

Verse 71

न चाकुलीना न च हीनरूपा नादक्षिणा नानुपचारयुक्ता।भार्याभवत्तस्य न हीनसत्त्वा न चापि कान्तस्य न कामनीया।।5.9.71।।

అతని భార్యలలో ఎవ్వరును కులహీనురాలు కాదు, రూపహీనురాలు కాదు; ఎవ్వరును కఠినురాలు గాని అనాచారిణి గాని కాదు। ఎవ్వరును సత్త్వహీనురాలు కాదు; ఆ ప్రియునికి ఎవ్వరును అకామ్యురాలు కాదు।

Verse 72

बभूव बुद्धिस्तु हरीश्वरस्य यदीदृशी राघवधर्मपत्नी।इमा यथा राक्षसराजभार्याः सुजातमस्येति हि साधुबुद्धेः।।5.9.72।।

అప్పుడు సాధుబుద్ధిగల వానరేశ్వరునకు ఈ ఆలోచన కలిగెను—“రాఘవుని ధర్మపత్ని కూడా రాక్షసరాజుని ఈ భార్యలవలె ఇట్లుండినయెడల, అది అతనికి సుజన్మమునకును సౌభాగ్యమునకును నిశ్చయ సూచకమగును।”

Verse 73

पुनश्च सोऽचिन्तयादात्तरूपो ध्रुवं विशिष्टा गुणतो हि सीता।अथायमस्यां कृतवान्महात्मा लङ्केश्वरः कष्टमनार्यकर्म।।5.9.73।।

మళ్లీ తన నిజస్వరూపాన్ని ధరించి అతడు ఆలోచించాడు—“నిశ్చయంగా సీత గుణాలలో అందరిలోకీ విశిష్టురాలు. అయ్యో! లంకేశ్వరుడు ఆమెపై మహా కఠినమైన, అనార్యమైన, అధర్మకర్మను చేశాడు.”