Sarga 60
अङ्गदवाक्यम्—सीताहरण-प्रतिवेदन-धर्मविचारः (Angada’s Counsel on Reporting Without Sita)
सुन्दरकाण्ड
ఈ సర్గలో హనుమంతుడు సీతాదర్శన వార్తను తెలిపిన తరువాత వానరుల మధ్య కీలకమైన ఆలోచన జరుగుతుంది. వాలిపుత్రుడు అంగదుడు—సీతను ప్రత్యక్షంగా తీసుకురాకుండా రాముని వద్దకు తిరిగి వెళ్లడం ‘అయుక్తం’ అని వాదిస్తాడు; “చూశాం గానీ తీసుకురాలేదు” అని చెప్పడం పరాక్రమప్రసిద్ధులైన వానరవీరులకు తగదని అంటాడు. దేవదానవుల మధ్యకూడా అపూర్వమైన వానరుల లంఘనశక్తి, శౌర్యాన్ని గుర్తు చేస్తూ, సీతను రక్షించడం సాధ్యమే గాని కేవలం ఆశయం కాదని నిర్ధారిస్తాడు. అంగదుడు వెంటనే కార్యాచరణను సూచిస్తాడు—హనుమంతుడు ఇప్పటికే ముఖ్య రాక్షసయోధులను నిర్వీర్యం చేశాడు; ఇక మిగిలింది జానకిని పట్టుకొని త్వరగా బయలుదేరడమే. అప్పుడు జాంబవంతుడు సంయమంతో స్పందిస్తూ—అంగదుని ఉద్దేశం ధర్మసమ్మతమే అయినా, కార్యసిద్ధి రాముని స్థిరమైన అభిప్రాయం, ఆజ్ఞకు అనుగుణంగా జరగాలి; సామర్థ్యంతో పాటు అధికారబద్ధమైన విధానమూ అవసరమని చెబుతాడు. ఈ అధ్యాయం ఇలా ఆవేశప్రేరిత రక్షణప్రయత్నం మరియు ఆజ్ఞానుగుణ ధర్మనీతిని తులన చేసి, సమూహకార్యానికి తగిన పాలన-నైతికతను ప్రతిపాదిస్తుంది.
Shlokas
Verse 1
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा वालिसूनुरभाषत।अयुक्तं तु विना देवीं दृष्टवद्भिश्च वानराः।।।।समीपं गन्तुमस्माभी राघवस्य महात्मनः।
అతని మాటలు విని వాలి కుమారుడు పలికెను—“హే వానర వీరులారా! దేవిని దర్శించినప్పటికీ ఆమెను తీసుకురాకుండా మహాత్ముడైన రాఘవుని సమీపానికి మనము తిరిగి వెళ్లుట యుక్తం కాదు।”
Verse 2
दृष्टा देवी न चानीता इति तत्र निवेदनम्।।।।अयुक्तमिव पश्यामि भवद्भिः ख्यातविक्रमैः।
“దేవిని చూశాము గాని తీసుకురాలేదు” అని అక్కడ నివేదించుట, ఖ్యాతవిక్రములైన మీకు అనుచితమని నేను భావిస్తున్నాను।
Verse 3
न हि नः प्लवने कश्चिन्नापि कश्चित्पराक्रमे।।।।तुल्य स्सामरदैत्येषु लोकेषु हरिसत्तमाः।
హే వానరశ్రేష్ఠులారా! దేవాసురలోకాలలో కూడా దూకుడులో గానీ పరాక్రమంలో గానీ మాకు సమానుడు ఎవడూ లేడు।
Verse 4
तेष्वेवं हतवीरेषु राक्षसेषु हनूमता।।।।किमन्यदत्र कर्तव्यं गृहीत्वा याम जानकीम्।
హనుమంతుడు రాక్షసవీరులను ఇలా సంహరించిన తరువాత, ఇక్కడ ఇంకేమి చేయాలి? జానకీదేవిని పట్టుకొని వెళ్లుదాం।
Verse 5
तमेवं कृतसङ्कल्पं जाम्बवान् हरिसत्तमः।।।।उवाच परमप्रीतो वाक्यमर्थवदर्थवित्।
అతనిని ఇలా దృఢసంకల్పుడిగా చూచి, వానరశ్రేష్ఠుడు జాంబవాన్ పరమానందంతో, అర్థజ్ఞుడై, అర్థవంతమైన వాక్యములు పలికెను।
Verse 6
न तावदेषा मतिरक्षमा नो यथा भवान् पश्यति राजपुत्र।यथा तु रामस्य मतिर्निविष्टा तथा भवान् पश्यतु कार्यसिद्धिम्।।।।
హే రాజపుత్రా! నీవు చూసే విధమైన ఆలోచన మాకు అంగీకారయోగ్యమే; దాన్ని చేయగల శక్తి కూడా ఉంది. అయితే రాముని మనస్సు ఏ విధంగా స్థిరమైందో, ఆ విధంగానే నీవు కార్యసిద్ధిని సాధించు।
Frequently Asked Questions
Whether it is dharmically acceptable to report success (Sita located) yet return without completing retrieval; Angada urges immediate extraction of Sita, while Jambavan prioritizes acting strictly within Rama’s intended command structure.
Capability alone does not justify action: righteous success requires alignment with rightful authority and prescribed method, so that courage remains integrated with maryādā (discipline, legitimacy, and purpose).
No specific landmark is foregrounded in this sarga; the focus is organizational and ethical deliberation among the vanaras, referencing Lanka’s rākṣasas only as a contextual threat already diminished by Hanuman’s actions.