Shloka 134

सुन्दरकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः

हनुमद्वृत्तान्तकथनम्, सीताभिज्ञान-प्रदानम्, लङ्कादाह-वर्णनम्

Devanagari script

सुग्रीवश्च महातेजास्सत्वां कुशलमब्रवीत्।धर्मार्थकामसहितं हितं पथ्यमुवाच च।।।।

Transliteration

sugrīvaś ca mahātejāḥ tvāṃ kuśalam abravīt | dharmārthakāmasahitaṃ hitaṃ pathyam uvāca ca ||

Translation

మహాతేజస్సుగ్రీవుడు మీ కుశలక్షేమాన్ని విచారించాడు. ధర్మార్థకామాలకు అనుగుణంగా హితకరమైన, పథ్యమైన ఉపదేశాన్ని కూడా తెలియజేస్తున్నాడు.

Word by Word

• सुग्रीवः: Sugriva
• सुग्रीवः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुग्रीव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय

• महातेजाः: mighty
• महातेजाः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा + तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् सुग्रीवस्य; समासः कर्मधारय: महत् तेजः यस्य (very radiant/powerful)

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (referring to Sugriva)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, मध्यमपुरुष, द्वितीया, एकवचन

• कुशलम्: welfare
• कुशलम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कुशल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘welfare’ (object of abravīt)

• अब्रवीत्: said / asked about
• अब्रवीत्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ् (imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• धर्मार्थकामसहितम्: in accordance with dharma, wealth, and desire
• धर्मार्थकामसहितम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धर्म + अर्थ + काम + सहित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (हितं/पथ्यम्); समासः: धर्मार्थकाम (इतरेतर-द्वन्द्व) + सहित (तत्पुरुष: with dharma-artha-kāma)

• हितम्: beneficial (advice)
• हितम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: हित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘beneficial (words/advice)’

• पथ्यम्: wholesome
• पथ्यम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पथ्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् हितम् (wholesome)

• उवाच: said
• उवाच: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय

Context

'Highly powerful Sugriva enquires your welfare. He sends beneficial advice to you for your righteousness, pleasures and well-being.

Characters & Entities

• Sugrīva
• Hanumān
• Rāvaṇa
• Dharma
• Artha
• Kāma

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Good counsel (hita, pathya) is itself dharmic: even toward an adversary, a righteous party may offer advice that restores moral order and social well-being.

What is the narrative situation?

Hanumān continues his formal embassy, reporting that Sugrīva sends greetings and principled counsel.

Which character virtue is emphasized?

Statesmanship and restraint: the message frames the conflict within the puruṣārthas, implying lawful, ordered living rather than mere hostility.