Sarga 40

Verse 1

श्रुत्वा तु वचनं तस्य वायुसूनोर्महात्मनः।उवाचात्महितं वाक्यं सीता सुरसुतोपमा।।5.40.1।।

మహాత్ముడైన వాయుసూనుని వచనాన్ని విని, దేవకన్యాసమానమైన సీత తన నిజమైన హితార్థమై యోగ్యమైన మాటలను పలికెను।

Verse 2

त्वां दृष्ट्वा प्रियवक्तारं सम्प्रहृष्यामि वानरः।अर्धसञ्जातसस्येव वृष्टिं प्राप्य वसुन्धरा।।5.40.2।।

ఓ వానరా! మధురంగా పలికే నిన్ను చూచి నేను పరమానందించుచున్నాను; అర్ధంగా పెరిగిన పంటకు వర్షం లభించగా భూమి హర్షించునట్లుగా।

Verse 3

यथा तं पुरुषव्याघ्रं गात्रैश्शोकाभिकर्शितैः।संस्पृशेयं सकामाहं तथा कुरु दयां मयि।।5.40.3।।

శోకముచే క్షీణించిన నా అవయవాలతో నేను ఆ పురుషవ్యాఘ్రమైన రాముని ఆకాంక్షతో స్పర్శించి ఆలింగనం చేయగలుగునట్లు—నాపై దయచేసి అట్లు చేయుము।

Verse 4

अभिज्ञानं च रामस्य दद्या हरिगणोत्तम।क्षिप्तामिषीकां काकस्य कोपादेकाक्षिशातनीम्।।5.40.4।।

హే హరిగణోత్తమా! శ్రీరామునికి ఈ అభిజ్ఞానమును కూడా అందించుము—కోపంతో ఆయన తృణాగ్రాన్ని విసిరి, అది కాకిని తాకి దాని ఒక కన్నును నశింపజేసిన సంఘటనను జ్ఞాపకం చేయుము.

Verse 5

मनश्शिलायास्तिलको गण्डपार्श्वे निवेशितः।त्वया प्रणष्टे तिलके तं किल स्मर्तुमर्हसि।।5.40.5।।

ఇదీ జ్ఞాపకం చేయుము—నా తిలకం చెరిగిపోయినప్పుడు, నీవు మనశ్శిలా ఎర్రరంగుతో నా చెంప పక్కన మళ్లీ తిలకాన్ని ఉంచిన సంఘటనను అతడు తప్పక స్మరించునట్లు చెప్పుము.

Verse 6

स वीर्यवान्कथं सीतां हृतां समनुमन्यसे।वसन्तीं रक्षसां मध्ये महेन्द्रवरुणोपमः।।5.40.6।।

హే మహేంద్ర-వరుణుల వంటి పరాక్రమశాలీ! సీత అపహరింపబడి రాక్షసుల మధ్య నివసిస్తున్నదని నీవు ఎలా సహించగలవు?

Verse 7

एष चूडामणिर्दिव्यो मया सुपरिरक्षितः।एतं दृष्ट्वा प्रहृष्यामि व्यसने त्वामिवानघ।।5.40.7।।

హే అనఘే! ఈ దివ్య చూడామణిని నేను ఎంతో జాగ్రత్తగా సంరక్షించాను. దీనిని చూచిన వెంటనే ఈ విపత్తులోనూ నాకు ఆనందం కలుగుతుంది—నిన్నే చూచినట్లుగా।

Verse 8

एष निर्यातितश्श्रीमान्मया ते वारिसम्भवः।अतः परं न शक्ष्यामि जीवितुं शोकलालसा।।5.40.8।।

సముద్రజన్మమైన ఈ శ్రీమంతమైన రత్నాన్ని నేను నీకు పంపుతున్నాను. ఇకపై శోకంతో వ్యాకులమై నేను జీవించగలనని అనిపించడం లేదు।

Verse 9

असह्यानि च दुःखानि वाचश्च हृदयच्छिदः।राक्षसीनां सुघोराणां त्वत्कृते मर्षयाम्यहम्।।5.40.9।।

నీ కోసమే నేను భరించలేని దుఃఖాలను, అలాగే అత్యంత ఘోరమైన రాక్షసీ స్త్రీల హృదయాన్ని చీల్చే మాటలనూ సహిస్తున్నాను।

Verse 10

धारयिष्यामि मासं तु जीवितं शत्रुसूदन।ऊर्ध्वं मासान्न जीविष्ये त्वया हीना नृपात्मज।।5.40.10।।

హే శత్రుసూదన, హే నృపాత్మజ! నేను ఒక మాసము మాత్రమే ప్రాణమును నిలుపుకొందును; ఆ మాసము దాటిన తరువాత, నీవు లేనిదే నేను జీవించను।

Verse 11

घोरो राक्षसराजोऽयं दृष्टिश्च न सुखा मयि।त्वां च श्रुत्वा विपद्यन्तं न जीवेयमहं क्षणम्।।5.40.11।।

ఈ రాక్షసరాజు ఘోరుడు; నాపై అతని దృష్టి కూడా శుభకరం కాదు. నీవు విపత్తులో పడ్డావని వింటే, నేను క్షణమాత్రమూ జీవించను॥

Verse 12

वैदेह्या वचनं श्रुत्वा करुणं साश्रु भाषितम्।अथाब्रवीन्महातेजा हनुमान्मारुतात्मजः।।5.40.12।।

వైదేహి కన్నీళ్లతో పలికిన కరుణ వచనాలను విని, మహాతేజస్సుగల మారుతాత్మజుడు హనుమంతుడు అప్పుడు ఇలా పలికెను॥

Verse 13

त्वच्छोकविमुखो रामो देवि सत्येन ते शपे।रामे दुःखाभिभूते तु लक्ष्मणः परितप्यते।।5.40.13।।

దేవి, సత్యమున శపథం చేసి చెబుతున్నాను—నీ శోకంతో రాముడు అన్నిటిపట్ల విరక్తుడైపోయాడు. రాముడు దుఃఖంతో నలిగితే లక్ష్మణుడూ అంతరంగంలో తపిస్తాడు॥

Verse 14

कथञ्चिद्भवती दृष्टा न कालः परिशोचितुम्।इमं मुहूर्तं दुःखानामन्तं द्रक्ष्यसि भामिनि।।5.40.14।।

భామిని, ఏదో విధంగా నిన్ను దర్శించగలిగాను; ఇప్పుడు శోకించుటకు కాలం కాదు. ఈ క్షణములోనే నీ దుఃఖాలకు అంతం నీవు చూడగలవు॥

Verse 15

तावुभौ पुरुषव्याघ्रौ राजपुत्रावरिन्दमौ।त्वद्दर्शनकृतोत्साहौ लङ्कां भस्मीकरिष्यतः।।5.40.15।।

ఆ ఇద్దరు రాజకుమారులు—పురుషవ్యాఘ్రులు, శత్రుదమనులు—నీ దర్శనాభిలాషతో ఉత్సాహితులై లంకను భస్మం చేస్తారు॥

Verse 16

हत्त्वा च समरे क्रूरं रावणं सहबान्धवम्।राघवौ त्वां विशालाक्षि स्वां पुरीं प्रापयिष्यतः।।5.40.16।।

ఓ విశాలాక్షీ! సమరంలో క్రూరుడైన రావణుని అతని బంధువులతో సహా సంహరించి, ఆ ఇద్దరు రాఘవులు నిన్ను నీ స్వపురికి చేర్చుదురు।

Verse 17

यत्तु रामो विजानीयादभिज्ञानमनिन्दिते।प्रीतिसञ्जननं तस्य भूयस्त्वं दातुमर्हसि।।5.40.17।।

ఓ అనిందితా! రాముడు నిన్ను నిశ్చయంగా గుర్తించి విశ్వసించునట్లు, అతని ప్రీతిని మరింత కలిగించు అభిజ్ఞానాన్ని నీవు మరల ఇవ్వవలెను।

Verse 18

साब्रवीद्दत्तमेवेति मयाभिज्ञानमुत्तमम्।एतदेव हि रामस्य दृष्ट्वा मत्केशभूषणम्।।5.40.18।।श्रद्धेयं हनुमन्वाक्यं तव वीर भविष्यति।

ఆమె పలికెను—నేను శ్రేష్ఠమైన అభిజ్ఞానాన్ని ఇప్పటికే ఇచ్చితిని. నా ఈ కేశభూషణాన్ని చూచి, ఓ హనుమా, వీరుడైన రాముడు నీ మాటలను నమ్మును।

Verse 19

स तं मणिवरं गृह्य श्रीमान्प्लवगसत्तमः।।5.40.19।।प्रणम्य शिरसा देवीं गमनायोपचक्रमे।

అప్పుడు శ్రీమంతుడైన వానరశ్రేష్ఠుడు హనుమంతుడు ఆ ఉత్తమ మణిని గ్రహించి, దేవీతుల్యమైన సీతాదేవికి శిరసా ప్రణమించి, ప్రయాణానికి సిద్ధమయ్యాడు।

Verse 20

तमुत्पातकृतोत्साहमवेक्ष्य हरिपुङ्गवम्।।5.40.20।।वर्धमानं महावेगमुवाच जनकात्मजा।अश्रुपूर्णमुखी दीना बाष्पगद्गदया गिरा।।5.40.21।।

ఎగిరి వెళ్లాలనే ఉత్సాహంతో, మహావేగంతో దేహాన్ని విస్తరింపజేస్తున్న ఆ హరిపుంగవుణ్ణి చూచి, కన్నీళ్లతో నిండిన ముఖముతో దుఃఖితమైన జనకనందిని బాష్పగద్గద స్వరంతో పలికింది।

Verse 21

तमुत्पातकृतोत्साहमवेक्ष्य हरिपुङ्गवम्।।5.40.20।।वर्धमानं महावेगमुवाच जनकात्मजा।अश्रुपूर्णमुखी दीना बाष्पगद्गदया गिरा।।5.40.21।।

ఎగిరి వెళ్లాలనే ఉత్సాహంతో, మహావేగంతో దేహాన్ని విస్తరింపజేస్తున్న ఆ హరిపుంగవుణ్ణి చూచి, కన్నీళ్లతో నిండిన ముఖముతో దుఃఖితమైన జనకనందిని బాష్పగద్గద స్వరంతో పలికింది।

Verse 22

हनुमन्सिंहसङ्काशौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।सुग्रीवं च सहामात्यं सर्वान् ब्रूयाह्यनामयम्।।5.40.22।।

హే హనుమంతా! సింహసమాన పరాక్రమశాలులైన అన్నదమ్ములు రామలక్ష్మణులకు, అలాగే అమాత్యులతో కూడిన సుగ్రీవునికి—అందరికీ నా క్షేమాన్ని తెలియజేయుము।

Verse 23

यथा च स महाबाहुर्मां तारयति राघवः।अस्माद्दु:खाम्बुसम्रोधात्त्वं समाधातुमर्हसि।।5.40.23।।

నీవు అటువంటి ప్రయత్నం చేయవలెను, మహాబాహువు రాఘవుడు నన్ను ఈ దుఃఖరూప జలప్రవాహపు అడ్డంకి నుండి రక్షించునట్లు।

Verse 24

इमं च तीव्रं मम शोकवेगं रक्षोभिरेभिः परिभर्त्सनं च।ब्रूयास्तु रामस्य गतस्समीपम् शिवश्च तेऽध्वाऽस्तु हरिप्रवीर।।5.40.24।।

రాముని సన్నిధికి చేరిన తరువాత, నా ఈ తీవ్రమైన శోకవేగమును మరియు ఈ రాక్షసుల బెదిరింపులను తెలియజేయుము। హే వానరప్రవీరా, నీ ప్రయాణమార్గం శుభమయముగా, క్షేమముగా ఉండుగాక।

Verse 25

स राजपुत्र्य्राप्रतिवेदितार्थः कपिः कृतार्थः परिहृष्टचेताः।अल्पावशेषं प्रसमीक्ष्य कार्यं दिशं ह्युदीचीं मनसा जगाम।।5.40.25।।

రాజకుమార్తె సందేశాన్ని విని గ్రహించిన ఆ కపి కృతార్థుడై, హృదయం పరమానందంతో నిండెను. కార్యంలో కొద్దిపాటి భాగమే మిగిలిందని పరిశీలించి, మనసుతోనే ఉత్తరదిశగా—శ్రీరాముని వైపుగా—పయనించాడు.