Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

काकुत्स्थस्य शोकनिग्रहः—सुग्रीवसान्त्वनम्

Rama’s Grief Restrained—Sugriva’s Consolation

अलं वैक्लब्यमालम्ब्य धैर्यमात्मगतं स्मर।त्वद्विधानां न सदृशमीदृशं बुद्धिलाघवम्।।।।

alaṃ vaiklabyam ālambya dhairyam ātmagataṃ smara | tvadvidhānāṃ na sadṛśam īdṛśaṃ buddhilāghavam ||

నైరాశ్యాన్ని ఆశ్రయించడం చాలు; నీ సహజ ధైర్యాన్ని స్మరించు. నీ వంటి మహాపురుషునికి ఇలాంటి చంచల బుద్ధి శోభించదు॥

alamenough (of)
alam:
Pratiṣedhārtha-nipāta (प्रतिषेधार्थनिपात)
TypeIndeclinable
Rootalam (अव्यय)
Formअव्यय, पर्याप्त्यर्थक निपात (enough/stop)
vaiklabhyamdespair, dejection
vaiklabhyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvaiklabhya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
ālambyaresorting to
ālambya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootā-√lamb (धातु) + ya (ल्यप्)
Formअव्ययकृदन्त (gerund/ल्यप्), पूर्वकाल (having resorted to/taking hold of)
dhairyamsteadfastness, courage
dhairyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdhairya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
ātmagataminherent (in you/yourself)
ātmagatam:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootātman (प्रातिपदिक) + gata (गम्-धातु + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (आत्मनि/आत्मगतं = inherent in oneself), विशेषणम् (qualifying dhairyam)
smararemember
smara:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsmṛ (धातु)
Formलोट् (imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन
tvadvidhānāmof people like you
tvadvidhānām:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम) + vidha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; तत्पुरुष (त्वद्विधाः = like you)
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध (not)
sadṛśambefitting, suitable
sadṛśam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsadṛśa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेय-विशेषण (predicate adjective)
īdṛśamsuch
īdṛśam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootīdṛśa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (qualifying buddhi-lāghavam)
buddhi-lāghavamfrivolity of mind
buddhi-lāghavam:
Karta/Viṣaya (विषय)
TypeNoun
Rootbuddhi (प्रातिपदिक) + lāghava (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (बुद्धेः लाघवम् = lightness/frivolity of mind)

'With all my capability I will kill Ravana and his clan. Thus I will be able to satisfy you soon with my efforts.

R
Rāma

FAQs

Maryādā (dignified conduct) sustained by dhairya (steadfastness): dharma requires inner discipline, especially in crisis.

Sugrīva counsels Rāma to restrain despair and to act from his inherent composure and nobility.

Dhairya (patience/fortitude) and self-command as marks of a righteous leader.