Shloka 34

सुग्रीवस्य शतवलि-प्रेषणम्

Sugriva’s Commission to Satavali for the Northern Search

Devanagari script

वन्द्यास्ते तु तपस्सिद्धास्तपसा वीतकल्मषाः।प्रष्टव्या चापि सीतायाः प्रवृत्तिर्विनयान्वितैः।।।।

Transliteration

vandyās te tu tapas-siddhās tapasā vīta-kalmaṣāḥ |

praṣṭavyā cāpi sītāyāḥ pravṛttir vinayānvitaiḥ ||

Translation

వారు తపస్సుతో సిద్ధి పొందినవారు, వందనీయులు; తపస్సుతో పాపరహితులైనవారు. వినయంతో, శిష్టాచారంతో సీతా వార్తను కూడా వారిని అడగాలి॥

Word by Word

• हेमपुष्करसञ्छन्नम्: covered with golden lotuses
• हेमपुष्करसञ्छन्नम्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: हेम + पुष्कर + संछन्न (छद् धातु + क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (covered with golden lotuses)

• तस्मिन्: in that
• तस्मिन्: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन

• वैखानसम्: Vaikhānasa (named)
• वैखानसम्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वैखानस (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सरः इति विशेषण (Vaikhānasa-named)

• सरः: lake
• सरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सरस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तरुणादित्यसङ्काशैः: by (those) resembling the rising sun
• तरुणादित्यसङ्काशैः: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: तरुण + आदित्य + सङ्काश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; उपमान-तत्पुरुष (like the young sun)

• हंसैः: by swans
• हंसैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: हंस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• विचरितम्: frequented
• विचरितम्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वि + चर् (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
• Form: क्त-कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सरः इति विशेषण (roamed over/frequented)

• शुभैः: auspicious
• शुभैः: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; हंसैः इति विशेषण (auspicious/beautiful)

Characters & Entities

• Sītā
• Tapas (austerity)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is vinaya (humility) and truthful inquiry: even urgent goals must be pursued through respectful conduct and morally proper speech.

What is the narrative situation?

Sugrīva instructs the party to honor the perfected ascetics they meet and to ask them, politely, for reliable news of Sītā.

Which character virtue is emphasized?

Courtesy and self-restraint—seeking truth without arrogance, especially before the spiritually accomplished.