Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

वानरसेनामिलनम् / The Mustering of the Vanara Hosts

यदिन्द्रो वर्षते वर्षं न तच्चित्रं भवेत्क्वचित्।आदित्यो वा सहस्रांशुः कुर्याद्वितिमिरं नभः।।4.39.2।।चन्द्रमा रश्मिभिः कुर्यात्पृथिवीं सौम्य निर्मलाम्।त्वद्विधो वाऽपि मित्राणां प्रतिकुर्यात्परन्तप ।।4.39.3।।

yad indro varṣate varṣaṁ na tac citraṁ bhavet kvacit |

ādityo vā sahasrāṁśuḥ kuryād vitimiraṁ nabhaḥ || 4.39.2 ||

candramā raśmibhiḥ kuryāt pṛthivīṁ saumya nirmalām |

tvad-vidho vāpi mitrāṇāṁ pratikuryāt parantapa || 4.39.3 ||

హే పరంతప! ఇంద్రుడు వర్షం కురిపించడం, సహస్రకిరణుడైన సూర్యుడు ఆకాశంలోని చీకటిని తొలగించడం, చంద్రుడు తన కిరణాలతో భూమిని శీతలంగా నిర్మలంగా చేయడం ఆశ్చర్యం కానట్లే—మిత్రుల ఉపకారానికి ప్రతిఫలం చెల్లించడం నీ వంటి మహాత్మునికి యథోచితం।

tvatsanāthaḥprotected by you
tvatsanāthaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roottvat (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + sanātha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (षष्ठी: "त्वत्सनाथः" = having you as protector), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; qualifying (implicit) aham
sakheO friend
sakhe:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootsakhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
saṅkhyein battle
saṅkhye:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsaṅkhya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; "in battle"
jetāwinner/conqueror
jetā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootji (धातु) + tṛ (तृ)
Formतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (agent noun), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; predicate to aham
asmiam
asmi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formलट् (वर्तमान), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
sakalānall
sakalān:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsakala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; qualifying arīn
arīnenemies
arīn:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootari (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन
tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
evaalone/indeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय (emphatic particle)
meto me
me:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी/चतुर्थी-एकवचन (enclitic); here dative sense "to me"
suhṛtkind-hearted
suhṛt:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsuhṛd (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; adjective to mitram
mitramfriend
mitram:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmitra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; predicate/apposition to tvam
sāhāyyamhelp
sāhāyyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsāhāyya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
kartumto render
kartum:
Prayojana (प्रयोजन/purpose)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु) + tumun (तुमुन्)
Formतुमुनन्त कृदन्त (infinitive), "to do"
arhasiought/are fit
arhasi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootarh (धातु)
Formलट् (वर्तमान), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

'O scorcher of enemies, gentle Sugriva! it will not be strange if Indra showers rain, if the Sun in the sky dispels darkness with his thousand rays, and if the Moon cools down the earth with his light, and a person like you helps his friend.

I
Indra
Ā
Āditya (Sun)
C
Candramā (Moon)
S
Sugrīva

FAQs

Mitradharma—repaying and supporting friends who have helped you; gratitude and reciprocity are presented as natural and righteous, like rain from Indra or light from the Sun and Moon.

In the Kishkindhā alliance, Rāma underscores that Sugrīva’s assistance to his friends (especially Rāma and Lakṣmaṇa) is not extraordinary but the proper, expected course of dharma.

Kṛtajñatā (gratitude) and reliability in friendship—acting faithfully toward allies and returning help received.