Shloka 32

वालिवधोत्तरशोकः

Sugriva’s Remorse and Tara’s Lament after Vali’s Death

Devanagari script

त्वमात्तबाणासनबाणपाणिर्महाबलस्संहननोपपन्नः।मनुष्यदेहाभ्युदयं विहायदिव्येन देहाभ्युदयेन युक्तः।।।।

Transliteration

tvam āttabāṇāsanabāṇapāṇir mahābalaḥ saṃhananopapannaḥ | manuṣyadehābhyudayaṃ vihāya divyena dehābhyudayena yuktaḥ ||

Translation

ధనుస్సు బాణములు చేతబట్టి నీవు మహాబలవంతుడవు, దృఢమైన దేహసంహతితో యుక్తుడవు. నీవు మనుష్యదేహంలో సంచరించినా, దివ్యమైన దేహప్రభతో సమన్వితుడవు।

Word by Word

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• आत्तबाणासनबाणपाणिः: with bow and arrow in hand
• आत्तबाणासनबाणपाणिः: कर्ता-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: आत्त (आ-दा+क्त) + बाणासन (प्रातिपदिक) + बाण (प्रातिपदिक) + पाणि (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि-समास: आत्ते बाणासने च बाणौ च यस्य पाणिः (whose hand has taken bow and arrow); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• महाबलः: mighty
• महाबलः: कर्ता-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: महा (प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि: महत् बलं यस्य; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• संहननोपपन्नः: well-built, powerfully constituted
• संहननोपपन्नः: कर्ता-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: संहनन (प्रातिपदिक) + उपपन्न (पद्+क्त)
• Form: तत्पुरुष-समास: संहननेन उपपन्नः (endowed with firm build); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• मनुष्यदेहाभ्युदयम्: human bodily state
• मनुष्यदेहाभ्युदयम्: कर्म (Karma/Object of ‘विहाय’)
• Type: Noun
• Root: मनुष्य (प्रातिपदिक) + देह (प्रातिपदिक) + अभ्युदय (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास: मनुष्यस्य देहाभ्युदयः (human bodily condition/form); पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• विहाय: having left
• विहाय: पूर्वक्रिया
• Type: Verb
• Root: वि-हा (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund): ‘having abandoned/left’

• दिव्येन: divine
• दिव्येन: विशेषण (Qualifier of ‘देहाभ्युदयेन’)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• देहाभ्युदयेन: with a bodily manifestation
• देहाभ्युदयेन: करण (Instrument)
• Type: Noun
• Root: देह (प्रातिपदिक) + अभ्युदय (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• युक्तः: endowed, joined
• युक्तः: कर्ता-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: युज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (PPP/क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Context

'You are wielding bow and arrows. You possess mighty human limbs that have the power to destroy the enemy .You have assumed a divine- human body.

Characters & Entities

• Tārā
• Rāma
• bow
• arrows

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Power is presented as legitimate when joined to dharmic purpose—strength disciplined by righteousness.

What is the narrative situation?

Tārā continues addressing Rāma, describing his martial readiness and extraordinary nature in the aftermath of Vāli’s fall.

Which character virtue is emphasized?

Rāma’s controlled strength—martial capability portrayed as purposeful rather than reckless.