Home›Ramayana›Kishkindha Kanda›Sarga 18›Shloka 26
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 26

वाली–रामसंवादः

Rama’s Justification to Vali on Rājadharma

Devanagari script

सुग्रीवेण च मे सख्यं लक्ष्मणेन यथा तथा।दारराज्यनिमित्तं च निःश्रेयसि रत स्स मे।।प्रतिज्ञा च मया दत्ता तदा वानरसन्निधौ।प्रतिज्ञा च कथं शक्या मद्विधेनानवेक्षितुम्।।

Transliteration

sugrīveṇa ca me sakhyaṃ lakṣmaṇena yathā tathā | dārarājyānimittaṃ ca niḥśreyasi rataś ca me || pratijñā ca mayā dattā tadā vānarasannidhau | pratijñā ca kathaṃ śakyā madvidhenānavekṣitum ||

Translation

సుగ్రీవునితో నా సఖ్యత లక్ష్మణునితో ఉన్నదానిలాగే దృఢమైనది; అతని భార్యను మరియు రాజ్యాన్ని పునఃస్థాపించుటకే ఇది, ధర్మసమ్మతమైన శ్రేయస్సులో నిలిచినది. అప్పుడు వానరుల సమక్షంలో నేను ప్రతిజ్ఞ చేశాను—నావంటి వాడు ఆ ప్రతిజ్ఞను ఎలా విస్మరించగలడు?

Word by Word
सुग्रीवेणwith Sugriva
सुग्रीवेण:
Sahakari (सहकारी/सह-करण)
TypeNoun
Rootसुग्रीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case/instrumental), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th case/genitive), एकवचन
सख्यम्friendship
सख्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन; अत्र कर्मरूपे (object)
लक्ष्मणेनwith Lakshmana
लक्ष्मणेन:
Sahakari (सहकारी/सह-करण)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन
यथाas
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय, उपमान/प्रकारवाचक (as/just as)
तथाso/likewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, तदनुरूप (so/likewise)
दारराज्यनिमित्तम्for the sake of wife and kingdom
दारराज्यनिमित्तम्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootदार-राज्य-निमित्त (प्रातिपदिक; समास)
Formतत्पुरुष-समास (समाहार/हेतुवाचक: दारस्य च राज्यस्य च निमित्तम्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र हेत्वर्थे (for the sake of)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक (and)
निःश्रेयसिin welfare/supreme good
निःश्रेयसि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootनिःश्रेयस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case/locative), एकवचन
रतःengaged/devoted
रतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootरत (प्रातिपदिक; कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle used as adjective: engaged), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी, एकवचन
प्रतिज्ञाa promise
प्रतिज्ञा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रतिज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक (and)
मयाby me
मया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया, एकवचन
दत्ताgiven/made
दत्ता:
Karma (कर्म; प्रतिज्ञा)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle: given), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; प्रतिज्ञा-विशेषण
तदाthen
तदा:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (then)
वानरसन्निधौin the presence of monkeys
वानरसन्निधौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवानर-सन्निधि (प्रातिपदिक; समास)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुषः: वानराणां सन्निधिः), पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
प्रतिज्ञाpromise
प्रतिज्ञा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रतिज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (and)
कथम्how
कथम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक अव्यय (how?)
शक्याpossible (to be)
शक्या:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशक्य (प्रातिपदिक; कृदन्त)
Formयत्/ण्यत्-प्रत्ययान्त (potential: possible), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; प्रतिज्ञा-विशेषण
मद्विधेनby one like me
मद्विधेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमद्-विध (प्रातिपदिक; समास)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुषः: मद्विधः = like me), पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
अनवेक्षितुम्to disregard
अनवेक्षितुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootअनव-ईक्ष् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), अर्थः: अनादरं कर्तुम्/उपेक्षितुम् (to disregard/overlook)
Context

'My friendship with Sugriva is as strong as that with Lakshmana. Its motive is the recovery of his wife and sovereignty. I have promised this to him in the presence of monkeys. How can a pledge remain unhonoured by a person like me? How is it possible?

Characters & Entities
R
Rama
V
Vali
S
Sugriva
L
Lakshmana
M
monkeys (Vānara community)

FAQs

Satya expressed as fidelity to one’s pledge (pratijñā): dharma requires that a promise given publicly for a righteous purpose must be honored.

Rama explains that his alliance with Sugriva and his action against Vali are bound to a vow made before the vānaras to restore Sugriva’s wife and kingship.

Integrity: Rama underscores that he cannot abandon a sworn promise, especially one made openly.

←Previous Verse
Next Verse→