Sarga 71

Verse 1

एवं ब्रुवाणं जनक: प्रत्युवाच कृताञ्जलि:।श्रोतुमर्हसि भद्रं ते कुलं न: परिकीर्तितम्।।।।

ఇలా పలుకుతున్నవారికి జనకుడు కృతాంజలిగా ప్రత్యుత్తరం ఇచ్చాడు—“నీకు మంగళం కలుగుగాక. ఇప్పుడు మా వంశావళి ఎలా కీర్తించబడుతుందో వినుట నీకు యోగ్యం॥”

Verse 2

प्रदाने हि मुनिश्रेष्ठ कुलं निरवशेषत:।वक्तव्यं कुलजातेन तन्निबोध महामुने।।।।

హే మునిశ్రేష్ఠా! కన్యాదాన సమయమున కులజనుడు తన వంశవృత్తాంతమును అవశేషము లేకుండా చెప్పవలెను; హే మహామునీ, దానిని వినుము।

Verse 3

राजाऽभूत् त्रिषु लोकेषु विश्रुत स्स्वेन कर्मणा।निमि: परमधर्मात्मा सर्वसत्त्ववतां वर:।।।।

త్రిలోకాలలో తన కర్మలవల్ల విశ్రుతుడైన ‘నిమి’ అనే రాజు ఉండెను; అతడు పరమధర్మాత్ముడు, బల-గుణసంపన్నులలో శ్రేష్ఠుడు.

Verse 4

तस्य पुत्रोमिथिर्नाम मिथिला येन निर्मिता।प्रथमो जनको नाम जनकादप्युदावसु:।।।।

అతని కుమారుడు ‘మిథి’ అనే పేరుగలవాడు; అతడే మిథిలా నగరాన్ని నిర్మించాడు. అతడే మొదట ‘జనక’ అనే బిరుదును పొందినవాడు; ఆ జనకుని నుండి ‘ఉదావసు’ జన్మించాడు.

Verse 5

उदावसोस्तु धर्मात्मा जातो वै नन्दिवर्धन:।नन्दिवर्धनपुत्रस्तु सुकेतुर्नाम नामत:।।।।

ఉదావసుని నుండి ధర్మాత్ముడైన నందివర్ధనుడు జన్మించాడు. నందివర్ధనుని కుమారుడు పేరుగానే ‘సుకేతు’ అని ప్రసిద్ధి పొందాడు.

Verse 6

सुकेतोरपि धर्मात्मा देवरातो महाबल:।देवरातस्य राजर्षेर्बृहद्रथ इति स्मृत:।।।।

సుకేతుని నుండి కూడా ధర్మాత్ముడైన మహాబలశాలి దేవరాతుడు జన్మించాడు. ఆ రాజర్షి దేవరాతుని కుమారుడు ‘బృహద్రథ’ అని స్మరించబడుతున్నాడు.

Verse 7

बृहद्रथस्य शूरोऽभून्महावीर: प्रतापवान्।महावीरस्य धृतिमान् सुधृतिस्सत्यविक्रम:।।।।

బృహద్రథుని కుమారుడు మహావీరుడు అనే శూరుడు జన్మించాడు; అతడు ప్రతాపతేజస్సుతో ప్రకాశించాడు. మహావీరుని నుండి ధైర్యవంతుడైన సుధృతి పుట్టాడు; అతని పరాక్రమం సత్యంలో స్థిరంగా నిలిచింది।

Verse 8

सुधृतेरपि धर्मात्मा दृष्टकेतुस्सुधार्मिक:।दृष्टकेतोस्तु राजर्षेर्हर्यश्व इति विश्रुत:।।।।

సుధృతి నుండికూడా ధర్మాత్ముడూ, ధర్మనిష్ఠుడైన దృష్టకేతువు జన్మించాడు. ఆ రాజర్షి దృష్టకేతువుని నుండి హర్యశ్వుడు అనే ప్రసిద్ధ కుమారుడు పుట్టాడు।

Verse 9

हर्यश्वस्य मरु: पुत्रो मरो: पुत्र: प्रतिन्धक:।प्रतिंधकस्य धर्मात्मा राजा कीर्तिरथस्सुत:।।।।

హర్యశ్వుని కుమారుడు మరువు; మరువు కుమారుడు ప్రతిన్ధకుడు. ప్రతిన్ధకుని కుమారుడు ధర్మాత్ముడైన రాజు కీర్తిరథుడు.

Verse 10

पुत्र: कीर्तिरथस्यापि देवमीढ इति स्मृत:।देवमीढस्य विबुधो विबुधस्य महीध्रक:।।।।

కీర్తిరథుని కుమారుడు ‘దేవమీఢ’ అని ప్రసిద్ధి పొందాడు. దేవమీఢుని కుమారుడు విబుధుడు; విబుధుని కుమారుడు మహీధ్రకుడు॥

Verse 11

महीध्रकसुतो राजा कीर्तिरातो महाबल:।कीर्तिरातस्य राजर्षेर्महारोमा व्यजायत।।।।

మహీధ్రకుని నుండి మహాబలుడైన రాజు కీర్తిరాతుడు జన్మించాడు. ఆ రాజర్షి కీర్తిరాతునికి మహాత్ముడు మహారోముడు జన్మించాడు॥

Verse 12

महारोम्णस्तु धर्मात्मा स्वर्णरोमा व्यजायत।स्वर्णरोम्णस्तु राजर्षेर्ह्रस्वरोमा व्यजायत।।।।

మహారోముని నుండి ధర్మాత్ముడైన స్వర్ణరోముడు జన్మించాడు. స్వర్ణరోముడనే రాజర్షి నుండి హ్రస్వరోముడు జన్మించాడు॥

Verse 13

तस्य पुत्रद्वयं जज्ञे धर्मज्ञस्य महात्मन:।ज्येष्ठोऽहमनुजो भ्राता मम वीर: कुशध्वज:।।।।

ఆ ధర్మజ్ఞుడైన మహాత్మునికి ఇద్దరు కుమారులు జన్మించారు. నేను జ్యేష్ఠుడను; నా అనుజుడు నా సోదరుడు వీరుడు కుశధ్వజుడు॥

Verse 14

मां तु ज्येष्ठं पिता राज्ये सोऽभिषिच्य नराधिप:।कुशध्वजं समावेश्य भारं मयि वनं गत:।।।।

నా తండ్రి—నరాధిపుడు—నన్ను, జ్యేష్ఠుణ్ని, రాజ్యంలో అభిషేకించాడు. కుశధ్వజుని సమావేశం చేసి, బాధ్యతాభారాన్ని నాపై ఉంచి వనానికి వెళ్లాడు॥

Verse 15

वृद्धे पितरि स्वर्याते धर्मेण धुरमावहम्।भ्रातरं देवसङ्काशं स्नेहात्पश्यन् कुशध्वजम्।।।।

వృద్ధుడైన తండ్రి స్వర్గానికి వెళ్లిన తరువాత నేను ధర్మానుసారంగా రాజ్యభారాన్ని మోశాను. దేవసమానుడైన సోదరుడు కుశధ్వజుని స్నేహంతో చూసుకుంటూ ఉన్నాను॥

Verse 16

कस्य चित्त्वथकालस्य साङ्काश्यादगमत्पुरात्।सुधन्वा वीर्यवान्राजा मिथिलामवरोधक:।।।।

కొంతకాలానంతరం సాంకాశ్యా నగరమునుండి పరాక్రమవంతుడైన రాజు సుధన్వా మిథిలను ముట్టడించుటకు సంకల్పించి బయలుదేరెను।

Verse 17

स च मे प्रेषयामास शैवं धनुरनुत्तमम्।सीता कन्या च पद्माक्षी मह्यं वै दीयतामिति।।।।

అతడు నాకు సందేశము పంపెను—“అనుత్తమమైన శైవ ధనుస్సును నాకు ఇవ్వుడి; అలాగే పద్మాక్షి కన్య సీతను కూడా నాకు దయచేయుడి” అని।

Verse 18

तस्याप्रदानाद्ब्रह्मर्षे युद्धमासीन्मया सह।स हतोऽभिमुखो राजा सुधन्वा तु मया रणे।।।।

హే బ్రహ్మర్షీ! వాటిని ఇవ్వనందున అతనితో నాకు యుద్ధము సంభవించెను; రణమున నా ఎదుట నిలిచిన రాజు సుధన్వా నా చేత హతుడయ్యెను।

Verse 19

निहत्य तं मुनिश्रेष्ठ सुधन्वानं नराधिपम्।साङ्काश्ये भ्रातरं वीरमभ्यषिञ्चं कुशध्वजम्।।।।

హే మునిశ్రేష్ఠా! ఆ నరాధిపుడు సుధన్వాను సంహరించి, సాంకాశ్యలో నా వీర సోదరుడు కుశధ్వజునకు రాజ్యాభిషేకము చేసితిని।

Verse 20

कनीयानेष मे भ्राता अहं ज्येष्ठो महामुने।ददामि परमप्रीतो वध्वौ ते मुनिपुङ्गव।।।।सीतां रामाय भद्रं ते ऊर्मिला लक्ष्मणाय च।

హే మహామునీ! ఇతడు నా కనిష్ఠ భ్రాత, నేను జ్యేష్ఠుడను. హే మునిపుంగవా! పరమానందంతో నేను ఈ రెండు వధువులను సమర్పిస్తున్నాను—సీతను శ్రీరామునికి (మీకు మంగళం కలుగుగాక), ఊర్మిళను లక్ష్మణునికీ.

Verse 21

वीर्यशुल्कां मम सुतां सीतां सुरसुतोपमाम् ।।।।द्वितीयामूर्मिलां चैव त्रिर्ददामि न संशय:।

వీర్యశుల్కంగా నేను నా కుమార్తె సీతను—దేవకన్యాసమానమైనదాన్ని—మరియు నా రెండవ కుమార్తె ఊర్మిలను కూడా ఇస్తున్నాను. ఇది నేను మూడుసార్లు ప్రకటిస్తున్నాను; సందేహం లేదు।

Verse 22

ददामि परमप्रीतो वध्वौ ते रघुनन्दन।।।।रामलक्ष्मणयो राजन् गोदानं कारयस्व ह।पितृकार्यं च भद्रं ते ततो वैवाहिकं कुरु।।।।

హే రఘునందన! పరమ ప్రీతితో నేను రామలక్ష్మణుల కొరకు ఈ రెండు వధువులను నీకు ఇస్తున్నాను. హే రాజా, గోదానం చేయించు; పితృకార్యమును కూడా నిర్వహించు—నీకు మంగళం కలుగుగాక. అనంతరం వైవాహిక కర్మలను చేయుము।

Verse 23

ददामि परमप्रीतो वध्वौ ते रघुनन्दन।।1.71.22।।रामलक्ष्मणयो राजन् गोदानं कारयस्व ह।पितृकार्यं च भद्रं ते ततो वैवाहिकं कुरु।।1.71.23।।

ఉదావసుని నుండి ధర్మాత్ముడైన నందివర్ధనుడు జన్మించాడు. నందివర్ధనుని కుమారుడు పేరుగానే ‘సుకేతు’ అని ప్రసిద్ధి పొందాడు.

Verse 24

मखा ह्यद्य महाबाहो तृतीये दिवसे प्रभो।फल्गुन्यामुत्तरे राजंस्तस्मिन्वैवाहिकं कुरु।।।।रामलक्ष्मणयो राजन् दानं कार्यं सुखोदयम् ।।

హే మహాబాహో, ప్రభో! ఈ రోజు మఘా నక్షత్రం. హే రాజా, ఇక మూడవ రోజున ఉత్తర-ఫాల్గునీ నక్షత్రంలో వైవాహిక కార్యాన్ని నిర్వహించు. అలాగే హే రాజా, రామలక్ష్మణుల సుఖోన్నతికై దానమును చేయించాలి।