Sarga 25

Verse 1

अथ तस्याप्रमेयस्य मुनेर्वचनमुत्तमम्।श्रुत्वा पुरुषशार्दूल: प्रत्युवाच शुभां गिरम्।।।।

అప్పుడు ఆ అప్రమేయ ముని ఉత్తమ వచనమును విని, పురుషశార్దూలుడైన శ్రీరాముడు శుభమయమైన మృదువాక్యాలతో ప్రత్యుత్తరం పలికెను।

Verse 2

अल्पवीर्या यदा यक्षा श्श्रूयन्ते मुनिपुङ्गव।कथन्नागसहस्रस्य धारयत्यबला बलम्।।।।

ఓ మునిశ్రేష్ఠుడా, యక్షులు అల్పవీర్యులని వినబడుతుండగా, శారీరకంగా అబలగా భావించబడే స్త్రీ వెయ్యి ఏనుగుల బలాన్ని ఎలా ధరించగలదు?

Verse 3

विश्वामित्रोऽब्रवीद्वाक्यं शृण येन बलोत्तरा।वरदानकृतं वीर्यं धारयत्यबला बलम्।।।।

విశ్వామిత్రుడు అన్నాడు—విను, ఆమె ఎలా బలోత్తరగా మారిందో; వరదానంతో కలిగిన ఆ వీర్యబలంతో అబల అయినా ఆమె ఎలా అంత శక్తిని ధరించిందో.

Verse 4

पूर्वमासीन्महायक्षस्सुकेतुर्नाम वीर्यवान्।अनपत्यश्शुभाचारस्स च तेपे महत्तप:।।।।

పూర్వకాలంలో సుకేతు అనే మహాబలవంతుడైన యక్షుడు ఉండెను। అతడు శుభాచారుడు గాని సంతానహీనుడు; అందుకే మహత్తపస్సు ఆచరించెను॥

Verse 5

पितामहस्तु सुप्रीतस्तस्य यक्षपते स्तदा।कन्यारत्नं ददौ राम ताटकां नाम नामत:।।।।

హే రామా! అప్పుడు పితామహుడు బ్రహ్మా అత్యంత ప్రసన్నుడై ఆ యక్షపతికి కన్యారత్నాన్ని ప్రసాదించెను; ఆమె పేరు తాటకా॥

Verse 6

ददौ नागसहस्रस्य बलं चास्या: पितामह:।नत्वेव पुत्रं यक्षाय ददौ ब्रह्मा महायशा:।।।।

మహాయశస్సుగల పితామహుడు బ్రహ్మా ఆమెకు సహస్ర గజబలాన్ని ప్రసాదించెను; అయితే ఆ యక్షునికి కుమారుని ఇవ్వలేదు॥

Verse 7

तां तु जातां विवर्धन्तीं रूपयौवनशालिनीम्।झर्झपुत्राय सुन्दाय ददौ भार्यां यशस्विनीम्।।।।

ఆమె జన్మించి పెరుగుతూ రూపయౌవనసంపన్నురాలైంది। ఆ యశస్వినిని ఝర్ఝపుత్రుడైన సుందునికి భార్యగా ఇచ్చిరి॥

Verse 8

कस्यचित्त्वथ कालस्य यक्षी पुत्रमजायत।मारीचं नाम दुर्धर्षं यश्शापाद्राक्षसोऽभवत्।।।।

కొంతకాలానంతరం ఆ యక్షీ ఒక కుమారుని ప్రసవించెను—దుర్ధర్షుడైన మారీచుడు—అతడు శాపవశాత్ రాక్షసుడయ్యెను॥

Verse 9

सुन्दे तु निहते राम सागस्त्यमृषिसत्तमम्।ताटका सह पुत्रेण प्रधर्षयितुमिच्छति।।।।

హే రామా! సుందుడు హతుడైన తరువాత తాటక తన కుమారునితో కలిసి ఋషిశ్రేష్ఠుడైన అగస్త్యుని ధర్షించి బాధించదలచింది.

Verse 10

भक्षार्थं जातसंरम्भा गर्जन्ती साभ्यधावत।0आपतन्तीं तु तां दृष्ट्वा अगस्त्यो भगवानृषि:।।।।राक्षसत्वं भजस्वेति मारीचं व्याजहार स:। 1

భక్షణాశతో ఉన్మత్తమై గర్జిస్తూ ఆమె దూసుకొచ్చెను. ఆమె దాడిచేస్తూ వస్తున్నదని చూచి భగవాన్ ఋషి అగస్త్యుడు మారీచునితో— “రాక్షసత్వమును స్వీకరించు” అని పలికెను।

Verse 11

अगस्त्य: परमक्रुद्धस्ताटकामपि शप्तवान्।।।।पुरुषादी महायक्षी विरूपा विकृतानना।इदं रूपं विहायाथ दारुणं रूपमस्तु ते।।।।

అత్యంత క్రోధించిన అగస్త్యుడు తాటకానూ శపించెను।

Verse 12

अगस्त्य: परमक्रुद्धस्ताटकामपि शप्तवान्।।1.25.11।।पुरुषादी महायक्षी विरूपा विकृतानना।इदं रूपं विहायाथ दारुणं रूपमस्तु ते।।1.25.12।।

“ఓ మహాయక్షీ! మనుష్యభక్షిణీ, విరూపిణీ, వికృతముఖీ! ఈ రూపమును విడిచి, ఇకపై నీకు దారుణమైన రూపమే కలుగుగాక” అని।

Verse 13

सैषा शापकृतामर्षा ताटका क्रोधमूर्छिता।देशमुत्सादयत्येनमगस्त्यचरितं शुभम्।।।।

శాపమువల్ల కలిగిన అమర్షంతో క్రోధోన్మత్తమైన ఈ తాటకా, అగస్త్యుడు సంచరించిన ఈ పుణ్యదేశమును నాశనం చేస్తోంది।

Verse 14

एनां राघव दुर्वृत्तां यक्षीं परमदारुणाम्।गोब्राह्मणहितार्थाय जहि दुष्टपराक्रमाम्।।।।

హే రాఘవా! దుర్వృత్తమైన, పరమ క్రూరమైన ఈ యక్షీని—దుష్ట పరాక్రమముగలదానిని—గోబ్రాహ్మణ హితార్థంగా సంహరించుము.

Verse 15

न ह्येनां शापसम्स्पृष्टां कश्चिदुत्सहते पुमान्।निहन्तुं त्रिषु लोकेषु त्वामृते रघुनन्दन।।।।

హే రఘునందనా! శాపస్పృష్టమైన ఈమెను త్రిలోకములలో ఏ పురుషుడూ సంహరించుటకు ధైర్యపడడు; నిన్ను తప్ప మరెవ్వరూ కాదు.

Verse 16

न हि ते स्त्रीवधकृते घृणा कार्या नरोत्तम।चातुर्वण्यहितार्थाय कर्तव्यं राजसूनुना।।।।

హే నరోత్తమా! ఇది స్త్రీవధకర్మమని మాత్రమే కరుణచేత వెనుకడుగు వేయవలసినది కాదు; చాతుర్వర్ణ్య హితార్థంగా రాజసూనువు చేయవలసినదే చేయాలి.

Verse 17

नृशंसमनृशंसं वा प्रजारक्षणकारणात्।पातकं वा सदोषं वा कर्तव्यं रक्षता सता।।।।

ప్రజారక్షణ కారణంగా రక్షించే సత్పురుషుడు అవసరమైనదే చేయవలెను—అది కఠినమై కనిపించినా మృదువై కనిపించినా; పాతకమని తోచినా దోషమున్నదని అనిపించినా.

Verse 18

राज्यभारनियुक्तानामेष धर्मस्सनातन:।अधर्म्यां जहि काकुत्स्थ धर्मोह्यस्या न विद्यते।।।।

రాజ్యభారమునకు నియుక్తులైనవారికి ఇదే సనాతన ధర్మము. హే కాకుత్స్థా! ఈ అధర్మిణిని సంహరించుము; ఎందుకంటే ఈమెలో ధర్మము లేదు.

Verse 19

श्रूयते हि पुरा शक्रो विरोचनसुतां नृप।पृथिवीं हन्तुमिच्छन्तीं मन्थरामभ्यसूदयत्।।।।

ఓ రాజకుమారుడా, పూర్వకాలంలో వినబడినదే—విరోచనుని కుమార్తె మంథరా భూమిని నశింపజేయాలని కోరినప్పుడు శక్రుడు (ఇంద్రుడు) ఆమెను వధించాడు।

Verse 20

विष्णुनापि पुरा राम भृगुपत्नी दृढव्रता।अनिन्द्रं लोकमिच्छन्ती काव्यमाता निषूदिता।।।।

ఓ రామా, పూర్వకాలంలో విష్ణువుకూడా భృగువు యొక్క దృఢవ్రతమైన భార్య—కావ్యుని తల్లి—ఇంద్రుడు లేని లోకాన్ని కోరినప్పుడు ఆమెను సంహరించాడు।

Verse 21

एतैश्चान्यैश्च बहुभी राजपुत्र महात्मभि:।अधर्मसहिता नार्यो हता: पुरुषसत्तमै:।।।।

ఓ రాజకుమారుడా, వీరితో పాటు మరెన్నో మహాత్ములైన పురుషోత్తములచే అధర్మంతో కూడిన స్త్రీలు కూడా ధర్మరక్షణార్థం వధింపబడ్డారు।

Verse 22

విశ్వామిత్రుడు అన్నాడు—విను, ఆమె ఎలా బలోత్తరగా మారిందో; వరదానంతో కలిగిన ఆ వీర్యబలంతో అబల అయినా ఆమె ఎలా అంత శక్తిని ధరించిందో.