Previous Verse
Next Verse

Shloka 43

मन्थराप्रेरणा—वरद्वय-स्मरणं च

Manthara’s Provocation and the Recalling of Two Boons

जघनं तव निर्घुष्टं रशनादामशोभितम्।।।।जङ्घे भृशमुपन्यस्ते पादौ चाप्यायतावुभौ।

jaghanaṁ tava nirghuṣṭaṁ raśanā-dāma-śobhitam |

jaṅghe bhṛśam upanyaste pādau cāpy āyatāv ubhau ||

నీ నితంబము రశనాదామముతో సుశోభితమై, నడకలో మ్రోగి జంకారమును కలిగిస్తుంది। నీ జంఘలు బలంగా స్థిరంగా ఉన్నాయి; నీ రెండు పాదములు దీర్ఘముగా సుగుణంగా ఉన్నాయి॥

jaghanamhips
jaghanam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjaghana (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā, Ekavacana
tavayour
tava:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottvad (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma, Ṣaṣṭhī, Ekavacana
nirghuṣṭamresounding/jingling
nirghuṣṭam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootnir-ghuṣ (धातु) + kta (क्त)
FormKta-participle, Napumsaka, Prathamā, Ekavacana; qualifying 'jaghanam'
raśanādāmaśobhitamadorned with a girdle-belt
raśanādāmaśobhitam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootraśanā + dāma + śobhita (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa: raśanā-dāma (girdle-belt) + śobhita; Napumsaka, Prathamā, Ekavacana; qualifying 'jaghanam'
jaṅghe(your) shanks/calves
jaṅghe:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjaṅghā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Dvivacana
bhṛśamexceedingly
bhṛśam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootbhṛśam (अव्यय)
FormAvyaya, adverb of degree (परिमाणवाचक)
upanyasteare placed/set
upanyaste:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootupa-ni-as (धातु)
FormLaṭ-lakāra, Prathama-puruṣa (3rd), Dvivacana; ātmanepada
pādaufeet
pādau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpāda (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Dvivacana
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormNipāta, inclusion/emphasis
āyataulong/extended
āyatau:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootāyata (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Dvivacana; qualifying 'pādau'
ubhauboth
ubhau:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootubha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Dvivacana; apposition to 'pādau'

Your hips, glitter with the jingling girdle. Strong are the calfs of your legs and long are your feet.

K
Kaikeyī
M
Mantharā

FAQs

It indirectly shows how attention can be diverted from truth and duty to sensual admiration; dharma requires guarding the mind from such derailments when critical decisions approach.

Kaikeyī continues her praise, strengthening Mantharā’s influence over her at the very moment a grave decision is forming.

The implied virtue is mindfulness and moral alertness—maintaining clarity rather than being carried by admiration and emotional bonding.