Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

और्ध्वदैहिकक्रिया-शोकविलापः

Obsequies for Daśaratha and the Brothers’ Lament

बास्तिकं बहु शुक्लं च गाश्चापि शतशस्तथा।दासीदासं च यानं च वेश्मानि सुमहान्ति च।।।।ब्राह्मणेभ्यो ददौ पुत्रो राज्ञस्तस्यौर्ध्वदैहिकम्।

bāstikaṃ bahu śuklaṃ ca gāś cāpi śataśas tathā | dāsīdāsaṃ ca yānaṃ ca veśmāni sumahānti ca || brāhmaṇebhyo dadau putro rājñas tasyāurdhvadaihikam ||

రాజుని ఔర్ధ్వదేహిక శ్రేయస్సుకోసం కుమారుడు బ్రాహ్మణులకు అనేక తెల్ల మేకలు, వందల కొద్దీ గోవులు, దాసీదాసులు, వాహనాలు, మహత్తర గృహాలను దానంగా ఇచ్చాడు।

बास्तिकम्goat(-related) goods
बास्तिकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootबास्तिक (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; (goat-related item/blanket etc. per context)
बहुmuch
बहु:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; विशेषणम् (qualifying) बास्तिकम्
शुक्लम्white
शुक्लम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootशुक्ल (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; विशेषणम् (qualifying) बास्तिकम्
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
गाःcows
गाः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति, बहुवचन, स्त्रीलिङ्ग (Feminine)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थ (particle: 'also/even')
शतशःin hundreds
शतशः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशतशस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; परिमाणवाचक क्रियाविशेषण (adverb: 'by hundreds')
तथाlikewise/also
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/उपपद-प्रयोग
दासीदासम्female and male servants
दासीदासम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदासी + दास (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (female and male servants); द्वितीया-विभक्ति, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग (collective)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
यानम्vehicle/carriage
यानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयान (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
वेश्मानिhouses
वेश्मानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवेश्मन् (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति, बहुवचन, नपुंसकलिङ्ग
सुमहान्तिvery large
सुमहान्ति:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसु + महत् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास ('very great'); द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन, नपुंसकलिङ्ग; विशेषणम् (qualifying) वेश्मानि
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
ब्राह्मणेभ्यःto brahmins
ब्राह्मणेभ्यः:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्ति, बहुवचन, पुंलिङ्ग
ददौgave
ददौ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
पुत्रःthe son
पुत्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुंलिङ्ग
राज्ञःof the king
राज्ञः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन, पुंलिङ्ग
तस्यof him/that (king)
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन, पुंलिङ्ग
और्ध्वदैहिकम्funeral/after-death rites
और्ध्वदैहिकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootऊर्ध्व + दैहिक (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास ('pertaining to the after-death/other world'); द्वितीया-विभक्ति, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; कर्म (object) ददौ

At the time of performing the rites pertaining to the other world, Bharata bestowed on brahmins herds of white goats, cows in hundreds, male and female servants and spacious houses and carriages.

B
Bharata
D
Daśaratha
B
Brāhmaṇas
D
Dāna (ritual gifting)

FAQs

The verse highlights pitṛdharma and dāna: honoring the departed through proper rites and generous giving to brahmins as part of socially sanctioned ritual duty.

During Daśaratha’s post-death observances, Bharata performs ritual gifts—livestock, servants, vehicles, and houses—to brahmins.

Generosity aligned with tradition: Bharata’s readiness to fulfill obligations through prescribed charitable acts.