Shloka 4

भ्रूणहत्यामसि प्राप्ता कुलस्यास्य विनाशनात्।कैकेयि नरकं गच्छ मा च भर्तु स्सलोकताम्।।।।

bhrūṇa-hatyām asi prāptā kulasyāsya vināśanāt |

kaikeyi narakaṃ gaccha mā ca bhartuḥ sa-lokatām ||

ఈ వంశాన్ని నాశనం చేయడం వల్ల, ఓ కైకేయీ, నీవు భ్రూణహత్యతో సమానమైన పాపాన్ని పొందావు. నీవు నరకానికి పో, నీ భర్తతో సమానమైన పుణ్యలోకాన్ని పొందకూడదు.

भ्रूण-हत्याम्the sin of foeticide
भ्रूण-हत्याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभ्रूण (प्रातिपदिक) + हत्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; समासः: भ्रूणस्य हत्या (killing of an embryo)
असिyou are
असि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
प्राप्ताhave incurred
प्राप्ता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र-आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त)
Formकर्तरि क्त-प्रत्ययान्त (Past Active Participle) स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; (you) have obtained/incurred
कुलस्यof the family
कुलस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-एकवचन
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-एकवचन
विनाशनात्from/through destruction
विनाशनात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootविनाशन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-एकवचन (Ablative Sg); हेतौ (because of)
कैकेयिO Kaikeyi
कैकेयि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकैकेयी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-एकवचन
नरकम्hell
नरकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन
गच्छgo
गच्छ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
माdo not
मा:
Nishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (prohibitive)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
भर्तुःof (your) husband
भर्तुः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-एकवचन
स-लोकताम्the same world (as him)
स-लोकताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस (उपसर्ग/अव्यय) + लोकता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; अव्ययीभावः: सलोकताम् = समानलोकत्वम् (attainment of the same world)

Death for the king and exile for Rama, similar fate for both, have befallen on your account. What possible harm, either the king or the highly virtuous Rama has done to you?

B
Bharata
K
Kaikeyi
D
Dasharatha

FAQs

It asserts moral accountability: acts that destroy a family’s stability and righteous order are treated as grave adharma, bearing severe consequences.

Bharata denounces Kaikeyi for the chain of events leading to Dasharatha’s death and the destabilization of the dynasty.

Bharata’s uncompromising commitment to righteousness and protection of the dynasty’s moral order, even against his own mother.