Shloka 17
Devanagari script
तान्महर्षि प्रमुदितः पूजयामास धर्मवित्।अस्यतामिति चोवाच स्वागन्तु निवेद्य च।।।।
Transliteration
tān maharṣiḥ pramuditaḥ pūjayāmāsa dharmavit | asyatām iti covāca svāgataṁ nivedya ca ||
Translation
ధర్మవేత్త మహర్షి పరమానందంతో వారిని పూజించి సత్కరించాడు. ‘స్వాగతం’ అని ఆహ్వానించి, “ఆసీనులవండి” అని పలికాడు.
Word by Word
तान्them
तान्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); बहुवचन; सर्वनाम
महर्षिःthe great sage
महर्षिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमहर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); एकवचन
प्रमुदितःdelighted
प्रमुदितः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootप्र-मुदित (प्रातिपदिक); मुद् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle used adjectivally); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
पूजयामासhonoured
पूजयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formलिट् (Perfect); प्रथमपुरुष (3rd); एकवचन; परस्मैपद; ‘he honoured’
धर्मवित्knower of righteousness
धर्मवित्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootधर्म-वित् (प्रातिपदिक); धर्म (प्रातिपदिक)+विद् (धातु/प्रातिपदिक ‘knower’)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः ‘धर्मं वेत्ति’ (knower of dharma)
अस्यताम्be seated
अस्यताम्:
Prayojaka (प्रयोजक/आदेश)
TypeVerb
Rootआस् (धातु)
Formलोट् (Imperative); मध्यमपुरुष (2nd); बहुवचन; आत्मनेपद; ‘be seated’
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरणसूचक (quotative)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
स्वागतम्welcome
स्वागतम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootस्वागत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); एकवचन; ‘welcome’ (as an offered greeting)
निवेद्यhaving offered
निवेद्य:
Kriya (क्रिया/पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootनि-विद् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); अव्ययभाव; ‘having offered/announced’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
Context
The mighty-armed elder brother of Lakshmana revealed his identity to the sage by duly introducing himself. And said then to Lakshmana:
Characters & Entities
V
ValmikiR
RamaS
SitaL
LakshmanaFAQs
Atithi-dharma: receiving guests with honor and warmth. The sage’s dharma is shown not merely as knowledge but as practiced hospitality.
Valmiki welcomes the arriving trio, honors them, and invites them to sit.
Valmiki’s righteousness in action—courtesy, generosity, and calm authority.