Shloka 10

Devanagari script

सुमंन्त्रानय मे दारान् ये केचिदिह मामकाः।दारैः परिवृतस्सर्वैर्द्रष्टुमिच्छामि धार्मिकम्।।।।

Transliteration

sumantrānaya me dārān ye kecid iha māmakāḥ | dāraiḥ parivṛtaḥ sarvair draṣṭum icchāmi dhārmikam ||

Translation

“సుమంత్రా! ఇక్కడ ఉన్న నా భార్యలందరినీ తీసుకొనిరా. సమస్త భార్యలతో పరివృతుడై నేను ధర్మాత్ముడైన శ్రీరాముని దర్శించదలచుకున్నాను.”

Word by Word

• सुमन्त्र: O Sumantra
• सुमन्त्र: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सुमन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• आनय: bring
• आनय: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + नी (धातु)
• Form: लोट्-लकार, मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• मे: my
• मे: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th case), एकवचन; सर्वनाम

• दारान्: wives
• दारान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: दार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• ये: who
• ये: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• केचित्: any (whoever)
• केचित्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अनिश्चितार्थ (indefinite: ‘some/any’)

• इह: here
• इह: Desha-adhikarana (देश-अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• मामकाः: my (own)
• मामकाः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मामक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; स्वत्ववाचक (possessive: ‘mine’)

• दारैः: with wives
• दारैः: Sahakarana (सह/करण)
• Type: Noun
• Root: दार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• परिवृतः: surrounded
• परिवृतः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Verb
• Root: परि + वृ (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘surrounded’

• सर्वैः: by all
• सर्वैः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• द्रष्टुम्: to see
• द्रष्टुम्: Prayojana (प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), अव्ययभाव; ‘to see’

• इच्छामि: I wish
• इच्छामि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: इष् (धातु)
• Form: लट्-लकार, उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद

• धार्मिकम्: the righteous one
• धार्मिकम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: धार्मिक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (refers to रामम् understood)

Context

O Sumantra! bring all my consorts who are here. In the company of all my wives, I desire to give audience to virtuous Rama.

Characters & Entities

• Daśaratha
• Sumantra
• Rāma

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Household dharma and public legitimacy: the king seeks to meet Rāma in the presence of the royal family, reflecting formal, accountable conduct.

What is the narrative situation?

Daśaratha orders Sumantra to gather the queens so the king may receive Rāma with the household assembled.

Which character virtue is emphasized?

Daśaratha’s concern for propriety and the collective witness of the royal household.