Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

सीताया वनानुगमननिश्चयः

Sita’s Resolve to Accompany Rama to the Forest

एष धर्मस्तु सुश्रोणि पितुर्मातुश्च वश्यता।अतश्च तं व्यतिक्रम्य नाहं जीवितुमुत्सहे।।2.30.32।।

eṣa dharmas tu suśroṇi pitur mātuś ca vaśyatā | ataś ca taṃ vyatikramya nāhaṃ jīvitum utsahe || 2.30.32 ||

హే సుశ్రోణి! తండ్రి, తల్లి ఆజ్ఞకు లోబడి ఉండటమే ధర్మం; అందువల్ల దానిని అతిక్రమించి నేను జీవించడానికి ధైర్యం చేయలేను।

एषःthis
एषः:
Visheshaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (dharmaḥ)
धर्मःdharma
धर्मः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (indeed/but)
सुश्रोणिO fair-hipped one
सुश्रोणि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसु-श्रोणि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारय-समास (सुश्रोणिः)
पितुःof father
पितुः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
मातुःof mother
मातुः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
वश्यताobedience
वश्यता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवश्यता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भाववाचक (state of obedience)
अतःtherefore
अतः:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formहेतुवाचक-अव्यय (therefore/from that)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
तम्that
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; refers to धर्मम्/वश्यताम्
व्यतिक्रम्यhaving transgressed
व्यतिक्रम्य:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootवि-अति-√क्रम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund); ‘having transgressed’
not
:
Nishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
जीवितुम्to live
जीवितुम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Root√जीव् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्यय (Infinitive); ‘to live’
उत्सहेI dare/undertake
उत्सहे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउद्-√सह् (धातु)
Formलट्-लकार, उत्तमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; न-निषेधेन सह ‘I do not dare’

Obedience to parents is a righteous act. Therefore, O one with fair hips! I cannot live and disobey the word of truth.

R
Rāma
S
Sītā
D
Dharma
S
Satya
F
Father (Daśaratha, implied)
M
Mother (Kausalyā, implied)

FAQs

Obedience to parents is explicitly defined as dharma; violating it is portrayed as morally unbearable—worse than death.

Rāma concludes his justification: he must uphold the parental command and truth, even at the cost of exile.

Uncompromising integrity—Rāma treats dharma and satya as life-defining commitments.