Shloka 2

ये त्वया कीर्तिता दोषा वने वस्तव्यतां प्रति।गुणानित्येव तान्विद्धि तव स्नेहपुरस्कृतान्।।।।

ye tvayā kīrtitā doṣā vane vastavyatāṃ prati | guṇān ity eva tān viddhi tava snehapuraskṛtān ||

అరణ్యవాసమును గురించి నీవు చెప్పిన కష్టాలను, నీ స్నేహమును ముందుంచుకొని భరించితే అవే గుణాలనని తెలుసుకో.

mṛgāḥdeer/animals
mṛgāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmṛga (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (M), प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
siṃhāḥlions
siṃhāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsiṃha (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
gajāḥelephants
gajāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgaja (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (and)
evaalso/indeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारण (indeed/also)
śārdūlāḥtigers
śārdūlāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśārdūla (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
śarabhāḥśarabhas (mythic beasts)
śarabhāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśarabha (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
tathāand also
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय/तुल्यत्व (also/likewise)
pakṣiṇaḥbirds
pakṣiṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpakṣin (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
sṛmarāḥsṛmaras (a kind of deer)
sṛmarāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsṛmara (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय
evaalso
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारण
yewho/which
ye:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय
anyeother
anye:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (qualifies vanacāriṇaḥ)
vanacāriṇaḥforest-dwellers
vanacāriṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvana (प्रातिपदिक) + cārin (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: वने चारिणः; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
adṛṣṭapūrvarūpatvātbecause of (your) previously-unseen appearance
adṛṣṭapūrvarūpatvāt:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Roota-dṛṣṭa (कृदन्त-प्रातिपदिक) + pūrva (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक) + -tva (त्व)
Formतत्पुरुष-समास (complex): अदृष्टं पूर्वं रूपं यस्य/अदृष्टपूर्वरूपत्वम्; नपुंसकलिङ्ग (N), पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/हेतु), एकवचन
sarveall
sarve:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम्
tethey
te:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
tavayour
tava:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
rāghavaO Rāghava
rāghava:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrāghava (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
rūpamform, appearance
rūpam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund): having seen
apasarpeyūḥwould flee away
apasarpeyūḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootapa-sṛp (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative/Potential), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
bhayein fear / when fear arises
bhaye:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhaya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (N), सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन
sarveall
sarve:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (qualifies implied beings)
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (indeed)
bibhyatiare afraid
bibhyati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhī (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

O Rama, I am faithful and devoted to you. I have equal disposition to happiness and sorrow. I equally share your prosperity and adversity. Therefore, you should take your wife (to the forest). In this time of distress.

S
Sītā
R
Rāma
F
forest (vana)

FAQs

Dharma is reinterpreted as inner orientation: when one walks the righteous path together, suffering transforms into merit (guṇa) through love, loyalty, and right intention.

Rāma has enumerated dangers of forest life; Sītā responds that those dangers become acceptable—even valuable—if she can be with him.

Sītā’s resilience and dharmic optimism: she reframes adversity as spiritually meaningful when aligned with righteous companionship.