Shloka 45

एष श्रियं गच्छति राघवोऽद्यराजप्रसादाद्विपुलां गमिष्यन्।एते वयं सर्व समृद्धकामायेषामयं नो भविता प्रशास्ता।।।।

eṣa śriyaṃ gacchati rāghavo 'dya rājaprasādād vipulāṃ gamiṣyan |

ete vayaṃ sarvasamṛddhakāmā yeṣām ayaṃ no bhavitā praśāstā ||

ఈ రోజు ఈ రాఘవుడు రాజప్రసాదం వల్ల విస్తారమైన శ్రియను, రాజ్యలాభాన్ని పొందుటకు సాగుతున్నాడు. ఇతడు మా పాలకుడైతే, మేమందరం సమస్త సమృద్ధికామనలను పొందుదుము।

lābhaḥbenefit
lābhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootlābha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
janasyaof the people
janasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootjana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
asyaof this
asya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम् (Gen sg: 'of this')
yatthat (when)
yat:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसम्बन्धसूचकं यत्-शब्दः (relative particle introducing clause: 'that/when')
eṣaḥthis (Rama)
eṣaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
sarvamentire
sarvam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; राष्ट्रम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्
prapatsyatewill obtain/come to
prapatsyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√pad (धातु)
Formलृट्-लकारः (Future), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्
rāṣṭramkingdom
rāṣṭram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrāṣṭra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
idamthis
idam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; rāṣṭram इति विशेष्यस्य विशेषणम्
cirāyafor a long time
cirāya:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootcira (प्रातिपदिक)
Formचिर-शब्दस्य चतुर्थी-एकवचनरूपेण कालवाचक-अव्ययीभावः (dative used adverbially: 'for a long time')
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/भाव)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (negation)
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/भाव)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिश्चय/हेतुवाचक-अव्ययम् (particle: indeed/for)
apriyamanything unpleasant
apriyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootapriya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
kiñcanaanything at all
kiñcana:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeNoun
Rootkiñcana (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; अल्पार्थक-सर्वनाम (even a little/anything)
jātuever
jātu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootjātu (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (ever/at any time)
kaścitanyone
kaścit:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkaścit (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; अनिश्चितार्थक-सर्वनाम (anyone)
paśyetwould see
paśyet:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/भाव)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम्
duḥkhamsorrow
duḥkham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootduḥkha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
manuja-adhipein the king of men
manuja-adhipe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmanuja (प्रातिपदिक) + adhipa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (manujānām adhipaḥ)
asminin this (one)
asmin:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम् (Loc sg: 'in this')

Rama heard these various words of admiration by people who had assembled there, and (witnessed) the rejoicings of the citizens.

R
Rama
K
king (Daśaratha, implied by rājaprasāda)

FAQs

Rajadharma is foregrounded: the ideal ruler is expected to protect and promote the welfare of all, becoming the basis of public prosperity.

Citizens speak confidently of Rama’s imminent rise to rulership and the benefits they expect under his governance.

Rama’s suitability to rule—seen as protective, beneficent, and capable of fulfilling the people’s legitimate needs.