Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

सुमन्त्रदर्शनम् तथा रामस्य राजदर्शनाय प्रस्थानम्

Sumantra Meets Rama; Rama Departs to See the King

अथ मध्यमकक्ष्यायां समागच्छत्सुहृज्जनैः।स सर्वानर्थिनो दृष्ट्वा समेत्य प्रतिनन्द्य च।।2.16.27।।ततः पावकसङ्काशमारुरोह रथोत्तमम्।वैयाघ्रं पुरुषव्याघ्रो राजतं राजनन्दनः।।2.16.28।।

atha madhyamakakṣyāyāṁ samāgacchat suhṛjjanaiḥ |

sa sarvān arthino dṛṣṭvā sametya pratinandya ca || 2.16.27 ||

tataḥ pāvakasaṅkāśam ārurōha rathottamam |

vaiyāghraṁ puruṣavyāghro rājataṁ rājanandanaḥ || 2.16.28 ||

అనంతరం మధ్య ప్రాంగణమున సుహృజ్జనులతో కలిసెను. అందరూ తనకై ఆకాంక్షతో ఉన్నారని చూచి, సమీపమునకు వెళ్లి వారిని సాదరంగా అభినందించెను. తదుపరి అగ్నివలె ప్రకాశించు పురుషవ్యాఘ్రమైన ఆ రాజనందనుడు వ్యాఘ్రచర్మధారి అయి రజతమయమైన ఉత్తమ రథమును అధిరోహించెను।

तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine)
वैश्रवणसङ्काशम्resembling Kubera
वैश्रवणसङ्काशम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootवैश्रवण (प्रातिपदिक) + सङ्काश (प्रातिपदिक)
Formउपमान-तत्पुरुष ('like Vaiśravaṇa/Kubera'); द्वितीया-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग; विशेषणम् (qualifying तम्)
उपविष्टम्seated
उपविष्टम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootउप + विश् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग; विशेषणम्
स्वलङ्कृतम्well adorned
स्वलङ्कृतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसु + अलङ्कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक; अलङ्कृ + क्त)
Formकर्मधारय (सु + अलङ्कृत = 'well-adorned'); द्वितीया-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग; विशेषणम्
ददर्शsaw
ददर्श:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
सूतःthe charioteer (Sumantra)
सूतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन, पुल्लिङ्ग
पर्यङ्केon the couch
पर्यङ्के:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपर्यङ्क (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन, पुल्लिङ्ग
सौवर्णेgolden
सौवर्णे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसौवर्ण (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन, पुल्लिङ्ग; विशेषणम् (qualifying पर्यङ्के)
with
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootस (अव्यय; सहार्थे)
Formउपसर्गसदृश-अव्यय (prefix-like indeclinable meaning 'with')
उत्तरच्छदेwith an upper cover/canopy
उत्तरच्छदे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootउत्तरच्छद (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन, पुल्लिङ्ग

Rama, the best among men, met all his friends in the middle courtyard. Having seen them all eager to see him, he approached and greeted them. Thereafter, he mounted the best silver chariot covered with tigerskin and glowing like fire.

R
Rāma
R
ratha (chariot)

FAQs

Dharma includes social duty and graciousness: even while proceeding on urgent royal business, Rāma acknowledges well-wishers respectfully, modeling balanced conduct.

Rāma meets and greets friends gathered in the middle courtyard, then mounts a splendid chariot to proceed onward.

Rāma’s saumyatā and saṅgraha (graciousness and ability to bind people through courtesy), alongside princely dignity in public movement.