Previous Verse
Next Verse

Valmiki Ramayana 2.12.31: Ayodhya Kanda, Sarga 12, Shloka 31

द्वादशः सर्गः — Kaikeyi’s Boons and Dasaratha’s Moral Collapse

Ayodhya Kanda 12

तस्मिन्नार्जवसम्पन्ने देवि देवोपमे कथम्।पापमाशंससे रामे महर्षिसमतेजसि।।।।

Sanskrit recitationValmiki Ramayana 2.12.31

tasminn ārjavasampanne devi devopame katham |

pāpam āśaṃsase rāme maharṣisamatejasi ||

హే దేవీ! ఆర్జవసంపన్నుడై, దేవతుల్యుడై, మహర్షిసమ తేజస్సుతో ప్రకాశించే శ్రీరామునకు నీవు ఎలా పాపమును—అనిష్టమును—కోరగలవు?

tasminin that (person)
tasmin:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma (pronoun), Puṃliṅga (m.), Saptamī vibhakti (Locative/अधिकरण), Ekavacana (sg.)
ārjava-sampanneendowed with uprightness
ārjava-sampanne:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootārjava (प्रातिपदिक) + sampanna (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Saptamī vibhakti (Locative), Ekavacana (sg.); tatpuruṣa: 'ārjavena sampannaḥ' = endowed with uprightness
deviO देवी
devi:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (f.), Sambodhana vibhakti (Vocative/सम्बोधन), Ekavacana (sg.)
deva-upamegodlike
deva-upame:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootdeva (प्रातिपदिक) + upama (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Saptamī vibhakti (Locative), Ekavacana (sg.); tatpuruṣa: 'devaiḥ upamaḥ' = like the gods
kathamhow
katham:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootkatham (अव्यय)
FormPraśna-avyaya (interrogative adverb/प्रश्न)
pāpamevil, harm
pāpam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpāpa (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga (n.), Dvitīyā vibhakti (Accusative/कर्म), Ekavacana (sg.)
āśaṃsaseyou wish/desire
āśaṃsase:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootā + √śaṃs (धातु)
FormLaṭ lakāra (Present/वर्तमान), Madhyama puruṣa (2nd person), Ekavacana (sg.), Ātmanepada
rāmein/against Rama
rāme:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Saptamī vibhakti (Locative/अधिकरण), Ekavacana (sg.)
maharṣi-sama-tejasi(in him) equal in radiance to great seers
maharṣi-sama-tejasi:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootmaharṣi (प्रातिपदिक) + sama (प्रातिपदिक) + tejas (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Saptamī vibhakti (Locative), Ekavacana (sg.); tatpuruṣa chain: 'maharṣibhiḥ samaṃ tejaḥ yasya' (elliptic) used as 'equal in splendor to great seers'

How do you, O Devi, wish to harm Rama who is endowed with uprightness, who resembles the gods and in lustre to great ascetics?

R
Rāma
K
Kaikeyī
D
Devas (gods)
M
Maharṣis (great sages)

FAQs

To harm the righteous is itself adharma; the verse frames moral outrage at wishing “pāpa” toward one who embodies uprightness.

Daśaratha challenges Kaikeyī’s intention, contrasting her harsh demand with Rāma’s saintly and divine-like qualities.

Rāma’s ārjava (straightforward integrity) and tapas-like radiance, aligning him with sages and gods.

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App