Shloka 9

Devanagari script

विकुक्षेस्तु महातेजा बाणः पुत्र प्रतापवान्।बाणस्य तु महाबाहुरनरण्यो महात‌पा:।।।।

Transliteration

vikukṣes tu mahātejā bāṇaḥ putraḥ pratāpavān | bāṇasya tu mahābāhur anaraṇyo mahātapāḥ ||

Translation

వికుక్షికి మహాతేజస్సు, ప్రతాపముగల బాణుడు కుమారుడుగా జన్మించెను; బాణునకు మహాబాహువు, మహాతపస్సుగల అనరణ్యుడు పుట్టెను।

Word by Word

• विकुक्षेः: of Vikukṣi
• विकुक्षेः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: विकुक्षि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन

• तु: indeed, and
• तु: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधानसूचक

• महातेजाः: of great splendor/power
• महातेजाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: महातेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय: महत् तेजः यस्य (very radiant/powerful)

• बाणः: Bāṇa
• बाणः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बाण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम

• पुत्रः: son
• पुत्रः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अप्पोजिशन (apposition)

• प्रतापवान्: mighty, valorous
• प्रतापवान्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रतापवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of बाणः)

• बाणस्य: of Bāṇa
• बाणस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: बाण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन

• तु: and
• तु: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधानसूचक

• महाबाहुः: mighty-armed
• महाबाहुः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: महा + बाहु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय: महान्तौ बाहू यस्य (mighty-armed)

• अनरण्यः: Anaraṇya
• अनरण्यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अनरण्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम

• महातपाः: of great austerity
• महातपाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: महा + तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय: महत् तपः यस्य (greatly austere)

Context

The son of Vikukshi was highly energetic and powerful Bana and to him was born the mighty-armed Anaranya of great renown.

Characters & Entities

• Vikukṣi
• Bāṇa
• Anaraṇya

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma integrates power with restraint: royal might (pratāpa) is paired with tapas (discipline), suggesting strength must be governed by self-control.

What is the narrative situation?

The dynastic list continues, highlighting qualities of successive ancestors to characterize the moral pedigree of the line.

Which character virtue is emphasized?

Tapas (austerity/self-discipline) as a virtue that legitimizes and purifies worldly authority.