Valmiki Ramayana 2.1.36: Ayodhya Kanda, Sarga 1, Shloka 36

गुणप्रशंसा-युवराजनिर्णयः

Praise of Rama’s Virtues and the Decision on the Heir-Apparent

Devanagari script

एषा ह्यस्य परा प्रीतिर्हृदि संपरिवर्तते ॥३६॥

कदा नाम सुतं द्रक्ष्याम्यभिषिक्तमहं प्रियम् ।

Recitation with translationValmiki Ramayana 2.1.36

Transliteration

eṣā hy asya parā prītir hṛdi saṃparivartate ||36||

kadā nāma sutaṃ drakṣyāmy abhiṣiktam ahaṃ priyam |

Translation

అతనిపట్ల ఈ పరమ ప్రీతి రాజు హృదయంలో తిరుగుతూ ఉండెను—“ఎప్పుడెప్పుడు నా ప్రియ కుమారుడు అభిషిక్తుడై (యువరాజుగా) నేను దర్శించగలను?”

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• एषा: this
• एषा: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• हि: indeed
• हि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle: indeed/for)

• अस्य: of him; his
• अस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम्/एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (pronoun)

• परा: supreme; great
• परा: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (qualifying प्रीतिः)

• प्रीतिः: joy; longing
• प्रीतिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रीति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• हृदि: in (the) heart
• हृदि: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: हृद् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• सम्परिवर्तते: keeps recurring; turns about
• सम्परिवर्तते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + परि + वृत् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• कदा: when
• कदा: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: कदा (अव्यय)
• Form: प्रश्न-अव्यय (when)

• नाम: indeed; ever
• नाम: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: निपात (particle adding emphasis)

• सुतम्: son
• सुतम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• द्रक्ष्यामि: shall I see
• द्रक्ष्यामि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद

• अभिषिक्तम्: consecrated; anointed
• अभिषिक्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अभि + सिच् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (qualifying सुतम्)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन (pronoun)

• प्रियम्: dear
• प्रियम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (qualifying सुतम्)

Context

The thought of seeing his dear son coronated repeatedly surfaced his mind so great was his affection (for Rama).

Characters & Entities

• Daśaratha
• Rāma
• Abhiṣeka (consecration)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is expressed as rightful succession and the king’s duty to establish a worthy heir for the stability of the realm.

What is the narrative situation?

Daśaratha longs to witness Rāma’s consecration, anticipating the transfer of royal responsibility.

Which character virtue is emphasized?

Daśaratha’s devotion to righteous kingship through his trust in Rāma’s fitness to rule.