Valmiki Ramayana 3.5.27 — Aranya Kanda, Sarga 5, Shloka 27

शरभङ्गाश्रमगमनम् तथा इन्द्रदर्शनम्

Approach to Sarabhanga’s Hermitage and the Vision of Indra

Devanagari script

ततश्शक्रोपयानं तु पर्यपृच्छत्स राघवः।शरभङ्गश्च तत्सर्यं राघवाय न्यवेदयत्।।3.5.27।।

Transliteration

tataḥ śakropayānaṃ tu paryapṛcchat sa rāghavaḥ |

śarabhaṅgaś ca tat sarvaṃ rāghavāya nyavedayat ||3.5.27||

Translation

అనంతరం రాఘవుడు శక్రుని (ఇంద్రుని) రాక గురించి విచారించెను; శరభంగుడు ఆ సమస్త విషయమును రాఘవునకు నివేదించెను.

Word by Word

• ततः: then
• ततः: कालाधिकरण (time)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय; तद्-प्रातिपदिकात्)
• Form: देश/कालवाचक-अव्यय (then/thereafter)

• शक्रोपयानम्: Indra's arrival
• शक्रोपयानम्: कर्म (object)
• Type: Noun
• Root: शक्र + उपयान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (शक्रस्य उपयानम् = Indra's coming/arrival)

• तु: indeed
• तु: सम्बन्धसूचक निपात
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (indeed/but)

• पर्यपृच्छत्: asked/enquired
• पर्यपृच्छत्: क्रिया (action)
• Type: Verb
• Root: परि + √प्रच्छ् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• सः: he
• सः: कर्ता (subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• राघवः: Rama
• राघवः: कर्ता (apposition to सः)
• Type: Noun
• Root: राघव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• शरभङ्गः: Sarabhanga
• शरभङ्गः: कर्ता (subject of nyavedayat)
• Type: Noun
• Root: शरभङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय

• तत्: that
• तत्: कर्म (object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• सर्वम्: all
• सर्वम्: विशेषण (तत्-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• राघवाय: to Rama
• राघवाय: सम्प्रदान (recipient/dative)
• Type: Noun
• Root: राघव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन

• न्यवेदयत्: reported/told
• न्यवेदयत्: क्रिया (action)
• Type: Verb
• Root: नि + √विद् (धातु; वेदयति)
• Form: लङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Context

Thereafter on Rama's query Sarabhanga told him all about Indra's visit:

Characters & Entities

• Rama
• Sarabhanga
• Indra (Shakra)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Satya and clarity in counsel: the sage truthfully explains the situation, and Rāma seeks understanding before acting.

What is the narrative situation?

Rāma questions why Indra came, and Śarabhaṅga begins to explain the reason for Indra’s visit.

Which character virtue is emphasized?

Rāma’s discernment (viveka) and the sage’s truthfulness and openness in narration.