Valmiki Ramayana 3.49.36 — Aranya Kanda, Sarga 49, Shloka 36

सीताहरणम्

Ravana reveals his true form and abducts Sita

Devanagari script

विदित्वा मां महाबाहुरमुत्रापि महाबलः।।3.49.36।।आनेष्यति पराक्रम्य वैवस्वतहृतामपि।

Transliteration

viditvā māṃ mahābāhur amutrāpi mahābalaḥ || 3.49.36 ||

āneṣyati parākramya vaivasvata-hṛtām api |

Translation

ఆయనకు నా సంగతి తెలిసిన వెంటనే, ఆ మహాబాహు మహాబలుడు తన పరాక్రమంతో నన్ను తిరిగి తీసుకొస్తాడు—వైవస్వతుడు (యముడు) కూడా నన్ను ఆ లోకానికి తీసుకెళ్లి హరించినా సరే.

Word by Word

• विदित्वा: having known
• विदित्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव कृदन्त (gerund); पूर्वकालिक-क्रिया (having known)

• माम्: me
• माम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया (2/कर्म), एकवचन

• महाबाहुः: the mighty-armed one
• महाबाहुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा + बाहु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1/कर्ता), एकवचन; तत्पुरुषः (महान् बाहुः यस्य)

• अमुत्र: there
• अमुत्र: Deshadhikarana (देश-अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अमुत्र (अव्यय)
• Form: देश-अव्यय (there)

• अपि: also
• अपि: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (also/even)

• महाबलः: very strong
• महाबलः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा + बल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; महाबाहुः इति समनाधिकरण-विशेषणम्

• आनेष्यति: will bring back
• आनेष्यति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + नी (धातु)
• Form: लृट् (भविष्यत्/Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• पराक्रम्य: by exerting valor
• पराक्रम्य: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: परा + क्रम् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव कृदन्त; अर्थः: exerting valor/striving

• वैवस्वतहृताम्: even if taken by Vaivasvata (Yama)
• वैवस्वतहृताम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वैवस्वत + हृत (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; तत्पुरुषः (वैवस्वतेन हृता)

• अपि: even
• अपि: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अपि-अव्यय (even)

Context

If he knows that I am abducted by Yama, the god of death, that mighty, long-armed hero will save me even from there by virtue of his valour.

Characters & Entities

• Sītā
• Rāma
• Vaivasvata (Yama)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma as protective responsibility: the verse reflects the ideal that the righteous protector does not abandon the vulnerable, even against overwhelming odds.

What is the narrative situation?

Sītā, being abducted, expresses unwavering confidence in Rāma’s power and commitment to restore her.

Which character virtue is emphasized?

Rāma’s vīrya (heroic valor) and steadfast commitment to dharma—portrayed as capable of overcoming even death’s domain.