Sarga 3

Verse 1

इत्युक्त्वा लक्ष्मणश्श्रीमान्विराधे प्रहसन्निव।कोभवान्वनमभ्येत्य चरिष्यसि यथासुखम्।।3.3.1।।

ఇలా చెప్పి శ్రీమాన్ లక్ష్మణుడు విరాధునితో చిరునవ్వుతో అన్నట్లు—“నీవెవరు? అడవిలోకి వచ్చి ఇక్కడ నీ ఇష్టానుసారం సుఖంగా సంచరిస్తున్నావు?” అని పలికెను।

Verse 2

अथोवाच पुनर्वाक्यं विराधः पूरयन्वनम्।पृच्छतो मम हि ब्रूतं कौ युवां क्व गमिष्यथः।।3.3.2

అప్పుడు విరాధుడు మళ్లీ పలికెను; అతని స్వరం అరణ్యమంతా నింపెను—“నన్ను ప్రశ్నించుటకన్నా చెప్పుడి, మీరు ఇద్దరు ఎవరు? ఎక్కడికి వెళ్తున్నారు?”

Verse 3

तमुवाच ततो रामो राक्षसं ज्वलिताननम्।पृच्छन्तं सुमहातेजा इक्ष्वाकुकुलमात्मनः।।3.3.3।।

అప్పుడు మహాతేజస్సు గల రాముడు జ్వలించే ముఖమున్న ఆ రాక్షసునితో పలికాడు; ప్రశ్నించబడినవాడై తన ఇక్ష్వాకు వంశ పరిచయాన్ని తెలిపాడు।

Verse 4

क्षत्रियौ वृत्तसम्पन्नौ विद्धि नौ वनगोचरौ।त्वां तु वेदितुमिच्छावः कस्त्वं चरसि दण्डकान्।।3.3.4।।

మమ్మల్ని సద్గుణసంపన్నులైన ఇద్దరు క్షత్రియులుగా, ఇప్పుడు అరణ్యంలో సంచరించేవారిగా తెలుసుకో. కానీ మేము నిన్ను తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాం—నీవెవరు, దండకారణ్యంలో ఎందుకు తిరుగుతున్నావు?

Verse 5

तमुवाच विराधस्तु रामं सत्यपराक्रमम्।हन्त वक्ष्यामि ते राजन्निबोध मम राघव।।3.3.5।।

అప్పుడు విరాధుడు సత్యపరాక్రముడైన రామునితో అన్నాడు—“హంత, ఓ రాజా! ఓ రాఘవా, వినుము; నేను నా పరిచయాన్ని నీకు చెప్పుదును.”

Verse 6

पुत्रः किल जयस्याहं माता मम शतह्रदा।विराध इति मामाहुः पृथिव्यां सर्वराक्षसाः।।3.3.6।।

నేను నిజంగా జయుని కుమారుణ్ని; నా తల్లి శతహ్రదా. ఈ భూమిపై సమస్త రాక్షసులు నన్ను ‘విరాధుడు’ అనే పేరుతో పిలుస్తారు॥

Verse 7

तपसा चाभिसम्प्राप्ता ब्रह्मणो हि प्रसादजा।शस्त्रेणावध्यता लोकेऽच्छेद्याभेद्यत्वमेव च।।3.3.7।।

తపస్సుతో—బ్రహ్మదేవుని ప్రసాదవశాత్తు—నేను ఈ లోకంలో వరం పొందాను. ఆయుధాలతో నేను అవధ్యుడను; నన్ను కోయలేరు, చీల్చలేరు కూడా॥

Verse 8

उत्सृज्य प्रमदामेनामनपेक्षौ यथागतम्।त्वरमाणौ पलायेथां न वां जीवितमाददे।। 3.3.8।।

ఈ స్త్రీని వెంటనే విడిచిపెట్టు; ఆమెపై ఏ హక్కూ పెట్టుకోకుండా, వచ్చిన దారినే త్వరగా పారిపో—నేను మీ ప్రాణాలు తీసుకోను।

Verse 9

तं रामः प्रत्युवाचेदं कोपसंरक्तलोचनः।राक्षसं विकृताकारं विराधं पापचेतसम्।।3.3.9।।

అప్పుడు కోపంతో ఎర్రబడిన కళ్లుగల రాముడు, వికృతాకారుడూ పాపచిత్తుడైన రాక్షసుడు విరాధునితో ఇలా పలికాడు।

Verse 10

क्षुद्र धिक्त्वां तु हीनार्थं मृत्युमन्वेषसे ध्रुवम्।रणे प्राप्स्यसे सन्तिष्ठ न मे जीवन् गमिष्यासि।।3.3.10।।

“ఓ క్షుద్రుడా! నీకు ధిక్కారం, హీనబుద్ధీ! నీవు నిశ్చయంగా మరణాన్నే వెదుకుతున్నావు. నిలుచో, యుద్ధం చేయి; నన్ను విడిచి నీవు జీవించి వెళ్లలేవు।”

Verse 11

ततः सज्यं धनुः कृत्वा रामस्सुनिशिताञ्छरान्।सुशीघ्रमभिसन्धाय राक्षसं निजघान ह।।3.3.11।।

అప్పుడు రాముడు ధనుస్సును జ్యా కట్టి, అత్యంత పదునైన బాణాలను వేగంగా లక్ష్యసాధన చేసి ఆ రాక్షసుని సంహరించాడు।

Verse 12

धनुषा ज्यागुणवता सप्त बाणान्मुमोच ह।रुक्मपुङ्खान्महावेगान्सुपर्णानिलतुल्यगान्।।3.3.12।।

బిగిగా లాగిన జ్యాతో యుక్తమైన ధనుస్సు నుండి ఆయన ఏడు బాణాలను విడిచెను—సువర్ణపక్షములు గలవి, మహావేగములు, గరుడసమానములు, వాయువుతో సమాన వేగముగా దూసుకుపోవునవి।

Verse 13

ते शरीरं विराधस्य भित्त्वाबर्हिणवाससः।निपेतुश्शोणितादिग्धा धरण्यां पावकोपमाः।।3.3.13।।

నెమలి ఈకలతో అలంకరింపబడిన ఆ బాణములు విరాధుని శరీరాన్ని ఛేదించి, రక్తంతో తడిసి, అగ్నివలె ప్రకాశిస్తూ భూమిపై పడిపోయెను।

Verse 14

स विद्धो न्यस्य वैदेहीं शूलमुद्यम्य राक्षसः।अभ्यद्रवत्सुसङ्कृद्धस्तदा रामं सलक्ष्मणम्।।3.3.14।।

విద్దుడై ఆ రాక్షసుడు వైదేహిని పక్కన ఉంచి, శూలమును ఎత్తుకొని, ఘోర క్రోధంతో రాముని లక్ష్మణునితో కూడి ఎదుర్కొని దూసుకొచ్చెను।

Verse 15

स विनद्य महानादं शूलं शक्रध्वजोपमम्।प्रगृह्याशोभत तदा व्यात्तानन इवान्तकः।।3.3.15।।

మహానాదముగా గర్జించి, ఇంద్రధ్వజసమానమైన శూలమును పట్టుకొని, నోరు విప్పి, అప్పుడు అతడు అంతకునివలె—మరణప్రదాతవలె—భయంకరంగా ప్రకాశించెను।

Verse 16

अथ तौ भ्रातरौ दीप्तं शरवर्षं ववर्षतुः।विराधे राक्षसे तस्मिन् कालान्तकयमोपमे।।3.3.16।।

అప్పుడు ఆ ఇద్దరు సోదరులు కాలాంతక యముని సమానంగా కనిపించిన ఆ రాక్షసుడు విరాధునిపై దగ్ధమయ్యేలా ప్రకాశించే బాణవర్షాన్ని కురిపించారు।

Verse 17

स प्रहस्य महारौद्रः स्थित्वाजृम्भत राक्षसः।जृम्भमाणस्य ते बाणाः कायान्निष्पेतुराशुगाः।।3.3.17।।

ఆ మహారౌద్ర రాక్షసుడు నిలబడి నవ్వుతూ జంభించాడు; జంభిస్తున్న వేళ ఆ వేగవంతమైన బాణాలు అతని దేహం నుంచి జారిపడి బయటకు వచ్చాయి।

Verse 18

स्पर्शात्तु वरदानेन प्राणान्सम्रोध्य राक्षसः।विराधः शूलमुद्यम्य राघवावभ्यधावत।।3.3.18।।

కానీ వరదానబలంతో స్పర్శమాత్రాన ప్రాణాలను ఆపగల రాక్షసుడు విరాధుడు శూలాన్ని ఎత్తి ఇద్దరు రాఘవులపై దూసుకొచ్చాడు।

Verse 19

तच्छूलं वज्रसङ्काशं गगने ज्वलनोपमम्।द्वाभ्यां शराभ्यां चिच्छेद रामः शस्त्रभृतांवरः।।3.3.19।।

వజ్రసమానంగా, ఆకాశంలో అగ్నిలా జ్వలించే ఆ శూలాన్ని శస్త్రధారులలో శ్రేష్ఠుడైన శ్రీరాముడు రెండు బాణాలతో చీల్చివేశాడు।

Verse 20

तद्रामविशिखच्छिन्नं शूलं तस्यकराद्भुवि।पपाताशनिना छिन्नं मेरोरिव शिलातलम्।।3.3.20।।

రాముని బాణాలతో చీలిన ఆ శూలం అతని చేతి నుంచి భూమిపై పడిపోయింది—వజ్రంతో చీలిన మేరుపర్వత శిలాఖండంలా।

Verse 21

तौ खड्गौ क्षिप्रमुद्यम्य कृष्णसर्पोपमौशुभौ।तूर्णमापेततुस्तस्य तदा प्रहरतां बलात्।।3.3.21।।

అప్పుడు వారు ఇద్దరూ క్షణంలోనే ప్రకాశించే ఖడ్గాలను ఎత్తి—నల్ల సర్పాల వలె—బలంగా ప్రహరిస్తూ వెంటనే అతని సమీపానికి దూసుకొచ్చారు।

Verse 22

स वध्यमानः सुभृशं भुजाभ्यां परिरभ्यतौ।अप्रकम्प्यौ नरव्याघ्रौ रौद्रः प्रस्थातुमैच्छत।।3.3.22।।

ప్రహారాలు పడుతున్నప్పటికీ ఆ రౌద్ర రాక్షసుడు తన భుజాలతో ఆ ఇద్దరు నరవ్యాఘ్రులను బిగిగా ఆలింగనం చేసి, కదలని ఆ అన్నదమ్ములను మోసుకొని వెళ్లిపోవాలని కోరాడు।

Verse 23

तस्याभिप्रायमाज्ञाय रामो लक्ष्मणमब्रवीत्।वहत्वयमलं तावत्पथाऽनेन तु राक्षसः।।3.3.23।।

ఆ రాక్షసుని అభిప్రాయాన్ని గ్రహించిన శ్రీరాముడు లక్ష్మణునితో అన్నాడు—“ఇప్పటికి ఈ రాక్షసుడే ఈ మార్గంలో మనలను మోసుకుపోనివ్వు; నీవు అతనిని అడ్డుకోకు।”॥

Verse 24

यथा चेच्छति सौमित्रे तथा वहतु राक्षसः।अयमेव हि नः पन्था येन याति निशाचरः।।3.3.24।।

ఓ సౌమిత్రీ, ఈ రాక్షసుడు ఎలా కోరుకుంటాడో అలా మనలను మోసుకుపోనివ్వు. ఈ నిశాచరుడు ఏ దారిలో వెళ్తాడో అదే నిజంగా మన దారి॥

Verse 25

स तु स्वबलवीर्येण समुत्क्षिप्य निशाचरः।बालाविव स्कन्धगतौ चकारातिबलोद्धतः।।3.3.25।।

అప్పుడు ఆ నిశాచరుడు తన బలవీర్య గర్వంతో ఉబ్బిపోయి, వారిని ఎత్తి చిన్న పిల్లలవలె తన భుజాలపై కూర్చోబెట్టుకొని పోయాడు॥

Verse 26

तावारोप्य ततः स्कन्धं राघवौ रजनीचरः।विराधो विनदन्घोरं जगामाभिमुखो वनम्।।3.3.26।।

అప్పుడు నిశాచరుడైన విరాధుడు ఇద్దరు రాఘవులను తన భుజాలపై ఎత్తుకొని, ఘోరంగా గర్జిస్తూ అడవివైపు సాగిపోయాడు।

Verse 27

అతడు మహామేఘంలా నల్లగా కనిపించే అడవిలో ప్రవేశించాడు; అక్కడ అనేక రకాల మహావృక్షాలు దట్టంగా ఉండి, నానావిధ పక్షిగణాల వల్ల విచిత్రంగా శోభించి, శృగాళాలు మరియు వన్యమృగాలతో చెలరేగి ఉండింది।