Sarga 19

Verse 1

तां तथा पतितां दृष्ट्वा विरूपां शोणितोक्षिताम्।भगिनीं क्रोधसन्तप्तः खरः पप्रच्छ राक्षसः।।।।

అక్కను అలా పడిపోయి, వికృతరూపంతో రక్తంతో తడిసిపోయినదిగా చూసి, కోపంతో మండిన రాక్షసుడు ఖరుడు ఆమెను ప్రశ్నించాడు।

Verse 2

उत्तिष्ठ तावदाख्याहि प्रमोहं जहि सम्भ्रमम्।व्यक्तमाख्याहि केन त्वमेवं रूपा विरूपिता।।।।

లేచి నిలువు; మోహమును, సంభ్రమమును విడిచిపెట్టు. స్పష్టంగా చెప్పు—ఎవరు నిన్ను ఈ విధంగా వికృతరూపిణిగా చేశారు?

Verse 3

कः कृष्णसर्पमासीनमाशीविषमनागसम्।तुदत्यभिसमापन्नमङ्गुल्यग्रेण लीलया।।।।

ఎవడు వినోదంగా వేలి కొనతో దగ్గర కుండలిగా పడుకున్న నిరపరాధమైనా ఘోర విషధరుడైన నల్ల సర్పాన్ని గుచ్చి—తర్వాత తాను సురక్షితుడనని భావించగలడు?

Verse 4

कः कालपाशं समासज्य कण्ठे मोहान्न बुध्यते।यस्त्वामद्य समासाद्य पीतवान्विषमुत्तमम्।।।।

ఎవడు మోహంతో తన గొంతుకు కాలపాశాన్ని బిగించి కూడా గ్రహించడు? ఎవడు ఈ రోజు నిన్ను ఎదుర్కొన్నాడో, అతడు అత్యంత ఘోరమైన విషాన్ని తాగినవాడివలె.

Verse 5

बलविक्रमसम्पन्ना कामगा कामरूपिणी।इमामवस्थां नीता त्वं केनान्तकसमागता।।।।

నీవు బలవిక్రమసంపన్నురాలివి, ఇష్టానుసారంగా సంచరించగలవు, ఇష్టానుసారంగా రూపం ధరించగలవు—అయితే ఎవరు నిన్ను ఈ స్థితికి తెచ్చి, మృత్యువును ఎదురుగా నిలిపారు?

Verse 6

देवगन्धर्वभूतानामृषीणां च महात्मनाम्।कोऽयमेवं विरूपां त्वां महावीर्यश्चकार ह।।।।

దేవులు, గంధర్వులు, భూతగణాలు లేదా మహాత్మ ఋషులలో ఎవడు ఆ మహావీరుడు, ఈ విధంగా నిన్ను నిజంగా వికృతరూపంగా చేసినవాడు?

Verse 7

न हि पश्याम्यहं लोके यः कुर्यान्मम विप्रियम्।अमरेषु सहस्राक्षं महेन्द्रं पाकशासनम्।।।।

ఈ లోకమందు నాకు అపకారం చేయగలవాడెవడూ నాకు కనబడడు; దేవలోకమందు కూడా కాదు—సహస్రాక్ష మహేంద్రుడు, పాకశాసన ఇంద్రుడైనా కాదు।

Verse 8

अद्याहं मार्गणैः प्राणानादास्ये जीवितान्तकैः।सलिले क्षीरमासक्तं निष्पिबन्निव सारसः।।।।

ఈ రోజే నేను జీవనాంతక బాణములతో అతని ప్రాణాలను లాగి తీసెదను—నీటిలో కలిసిన క్షీరమును కూడా సారసము (హంస) వేరు చేసి త్రాగునట్లు।

Verse 9

निहतस्य मया सङ्ख्ये शरसंकृत्तमर्मणः।सफेनं रुधिरं रक्तं मेदिनी कस्य पास्यति।।।।

నేను యుద్ధమందు అతనిని హతముచేసినప్పుడు—బాణములు అతని మర్మములను ఛేదించినప్పుడు—ఆ ఫేనిలమైన ఎర్ర రక్తమును ఈ భూమి ఎవరిదని త్రాగును?

Verse 10

कस्य पत्ररथाः कायान्मांसमुत्कृत्य सङ्गताः।प्रहृष्टा भक्षयिष्यन्ति निहतस्य मया रणे।।।।

నేను యుద్ధంలో అతనిని సంహరించినప్పుడు, గుంపులుగా చేరిన గద్దలు ఎవరి దేహం నుండి మాంసాన్ని చీల్చి ఆనందంగా భక్షిస్తాయి?

Verse 11

तं न देवा न गन्धर्वा न पिशाचा न राक्षसाः।मयापकृष्टं कृपणं शक्तास्त्रातुं महाहवे।।।।

మహాసమరంలో నేను లాగి తీసుకెళ్లే ఆ దుర్దశుడిని దేవులు గానీ, గంధర్వులు గానీ, పిశాచులు గానీ, రాక్షసులు గానీ—ఎవ్వరూ రక్షించలేరు।

Verse 12

उपलभ्य शनैस्संज्ञां तं मे शंसितुमर्हसि।येन त्वं दुर्विनीतेन वने विक्रम्य निर्जिता।।।।

నెమ్మదిగా స్పృహకు వచ్చాక నాకు చెప్పు—ఆ అహంకారి దుర్వినీతుడు ఎవడు, అతని పరాక్రమంతో ఈ అరణ్యంలో నీవు ఓడిపోయావు?

Verse 13

इति भ्रातुर्वचश्श्रुत्वा क्रुद्धस्य च विशेषतः।ततश्शूर्पणखा वाक्यं सबाष्पमिदमब्रवीत्।।।।

సోదరుని—ప్రత్యేకంగా క్రోధంతో మండుతున్న—మాటలు విని, శూర్పణఖ కన్నీళ్లతో కూడిన వాక్యాన్ని ఇలా పలికింది।

Verse 14

तरुणौ रूपसम्पन्नौ सुकुमारौ महाबलौ।पुण्डरीकविशालाक्षौ चीरकृष्णाजिनाम्बरौ।।।।फलमूलाशनौ दान्तौ तापसौ धर्मचारिणौ।पुत्रौ दशरथस्यास्तां भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।।।।

ఇద్దరు యువకులు—రూపసంపన్నులు, సుకుమారులైనా మహాబలవంతులు—తెల్ల తామరల వంటి విశాల నేత్రాలు కలవారు, చెట్టు తొక్క వస్త్రం మరియు కృష్ణాజినం ధరించినవారు। ఫలమూలాహారులు, దమనం కలవారు, తపస్వులు, ధర్మాచారులు—వారు దశరథుని కుమారులు, అన్నదమ్ములు రామలక్ష్మణులు।

Verse 15

तरुणौ रूपसम्पन्नौ सुकुमारौ महाबलौ।पुण्डरीकविशालाक्षौ चीरकृष्णाजिनाम्बरौ।।3.19.14।।फलमूलाशनौ दान्तौ तापसौ धर्मचारिणौ।पुत्रौ दशरथस्यास्तां भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।।3.19.15।।

ఇద్దరు యువకులు—రూపసంపన్నులు, సుకుమారులైనా మహాబలవంతులు—పుండరీకంలా విశాల నేత్రాలు కలవారు, వల్కలమును మరియు కృష్ణాజినమును ధరించినవారు. ఫలమూలాహారులు, దమనం కలవారు, తపస్వులు, ధర్మాచరణలో స్థితులు—వారు దశరథుని కుమారులు, సోదరులు రామలక్ష్మణులు.

Verse 16

गन्धर्वराजप्रतिमौ पार्थिवव्यञ्जनान्वितौ।देवौ वा मानुषौ वा तौ न तर्कयितुमुत्सहे।।।।

వారు గంధర్వరాజుల వలె ప్రతీతమై, రాజసూచక లక్షణాలతో యుక్తులుగా ఉన్నారు. వారు దేవులా, మనుష్యులా—అని నిర్ణయించుటకు నాకు ధైర్యం కలగలేదు.

Verse 17

तरुणी रूपसम्पन्ना सर्वाभरणभूषिता।दृष्टा तत्र मया नारी तयोर्मध्ये सुमध्यमा।।।।

అక్కడ నేను చూచితిని—ఆ ఇద్దరి మధ్య ఒక యువతి; రూపసంపన్న, సమస్త ఆభరణాలతో అలంకృత, సుమధ్యమ.

Verse 18

ताभ्यामुभाभ्यां सम्भूय प्रमदामधिकृत्य ताम्।इमामवस्थां नीताहं यथानाथासती तथा।।।।

ఆ ఇద్దరూ కలిసి—ఆ స్త్రీని కారణంగా చేసుకొని—నన్ను ఈ దశకు తెచ్చారు; నేను ఆశ్రయరహిత, అవమానిత, రక్షకహీన స్త్రీనైనట్లు.

Verse 19

तस्याश्चानृजुवृत्तायास्तयोश्च हतयोरहम्।सफेनं पातुमिच्छामि रुधिरं रणमूर्धनि।।।।

ఆ కూటిల్య స్వభావముగల స్త్రీదీ, అలాగే ఆ ఇద్దరు సోదరులదీ—వారు హతులైనప్పుడు—రణభూమిలో వారి నురగల రక్తాన్ని నేను పానము చేయదలచితిని.

Verse 20

एष मे प्रथमः कामः कृतस्तात त्वया भवेत्।तस्यास्तयोश्च रुधिरं पिबेयमहमाहवे।।।।

ప్రియమా, నా మొదటి కోరిక నీవే నెరవేర్చాలి—యుద్ధంలో నేను ఆ స్త్రీయొక్కను, ఆ ఇద్దరు పురుషులయొక్కను రక్తాన్ని పానము చేయదలిచాను.

Verse 21

इति तस्यां ब्रुवाणायां चतुर्दश महाबलान्।व्यादिदेश खरः क्रुद्धो राक्षसानन्तकोपमान्।।।।

ఆమె ఇలా పలుకుతుండగా క్రోధించిన ఖరుడు, యమకోపసమానమైన పద్నాలుగు మహాబల రాక్షసులకు ఆజ్ఞాపించాడు.

Verse 22

मानुषौ शस्त्रसम्पन्नौ चीरकृष्णाजिनाम्बरौ।प्रविष्टौ दण्डकारण्यं घोरं प्रमदया सह।।।।

ఇద్దరు మానవ యోధులు, శస్త్రసంపన్నులు, వల్కలవస్త్రాలు మరియు కృష్ణాజినం ధరించి, ఒక స్త్రీతో కలిసి ఘోరమైన దండకారణ్యంలో ప్రవేశించారు.

Verse 23

तौ हत्वा तां च दुर्वृत्तामपावर्तितुमर्हथ।इयं च रुधिरं तेषां भगिनी मम पास्यति।।।।

ఆ ఇద్దరినీ, ఆ దుర్వృత్త స్త్రీనూ సంహరించి తిరిగి రండి; నా ఈ సోదరి వారి రక్తాన్ని త్రాగుతుంది.

Verse 24

मनोरथोऽयमिष्टोऽस्या भगिन्या मम राक्षसाः।शीघ्रं सम्पाद्यतां तौ च प्रमथ्य स्वेन तेजसा।।।।

ఓ రాక్షసులారా, నా సోదరి కోరిన ఈ ప్రియ మనోరథాన్ని త్వరగా నెరవేర్చండి; మీ తేజస్సుతో ఆ ఇద్దరినీ అణచి చూర్ణం చేయండి.

Verse 25

इति प्रतिसमादिष्टा राक्षसास्ते चतुर्दश।तत्र जग्मुस्तया सार्धं घना वातेरिता यथा।।।।

ఇట్లు ఆజ్ఞ పొందిన ఆ పద్నాలుగు రాక్షసులు ఆమెతో కలిసి అక్కడికి వెళ్లిరి—గాలిచేత నడిపింపబడిన ఘన మేఘములవలె।

Verse 26

ततस्तु ते तं समुदग्रतेजसं तथापिऽतीक्ष्णप्रदरा निशाचराः।न शेकुरेनं सहसा प्रमर्दितुं वनद्विपा दीप्तमिवाग्निमुत्थितम्।।।।

అప్పుడు ఆ నిశాచర రాక్షసులు—తీక్ష్ణమైన, చీల్చే ఆయుధాలు కలిగినవారైనప్పటికీ—అత్యంత తేజస్సుగల అతనిని ఒక్కసారిగా నాశనం చేయలేకపోయిరి; అడవి ఏనుగులు కొత్తగా లేచిన దహించే అగ్నిని ఎదుర్కోలేనట్లే।