Shloka 30

Exposition of the Duties of Ascetics

Saṃnyāsa-Dharma

Devanagari script

स्वाध्यायं चान्वहं कुर्य्यात्सावित्रीं संध्ययोर्जपेत् । ध्यायीत सततं देवमेकांतं परमेश्वरम्

Transliteration

svādhyāyaṃ cānvahaṃ kuryyātsāvitrīṃ saṃdhyayorjapet | dhyāyīta satataṃ devamekāṃtaṃ parameśvaram

Translation

ప్రతిరోజు స్వాధ్యాయం చేయాలి; రెండు సంధ్యాకాలాల్లో సావిత్రీ (గాయత్రీ) జపించాలి. ఏకాంత పరమేశ్వర దేవుని నిరంతరం ధ్యానించాలి.

Word by Word

• स्वाध्यायम्: self-study (Vedic recitation)
• स्वाध्यायम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्वाध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Masculine, Accusative, Singular)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध) / Connector
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय (and)

• अन्वहम्: daily
• अन्वहम्: Adhikarana (अधिकरण) / Adverbial (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्वहम् (अव्यय; anu + ahan)
• Form: कालवाचक अव्यय (adverb: 'daily')

• कुर्यात्: should do
• कुर्यात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: विधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन (Optative, 3rd person, Singular); परस्मैपदम्

• सावित्रीम्: the Sāvitrī (Gāyatrī mantra)
• सावित्रीम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सावित्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Feminine, Accusative, Singular)

• संध्ययोः: at the two twilight times (morning and evening)
• संध्ययोः: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संध्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी/सप्तमी विभक्ति, द्विवचन (Feminine, Genitive/Locative, Dual); here locative sense 'at the two sandhyās' is intended

• जपेत्: should recite
• जपेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √जप् (धातु)
• Form: विधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन (Optative, 3rd person, Singular); परस्मैपदम्

• ध्यायीत: should meditate
• ध्यायीत: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √ध्यै (धातु)
• Form: विधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन (Optative, 3rd person, Singular); आत्मनेपदम् (dhyāyīta)

• सततम्: constantly
• सततम्: Adhikarana (अधिकरण) / Adverbial (प्रकार/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: सतत (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषण (adverb: constantly)

• देवम्: God/the deity
• देवम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Masculine, Accusative, Singular)

• एकान्तम्: solitary/one-pointed (exclusive)
• एकान्तम्: Karma (कर्म) / Qualifier
• Type: Adjective
• Root: एकान्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Masculine, Accusative, Singular); विशेषण (qualifying 'परमेश्वरम्')

• परमेश्वरम्: the Supreme Lord
• परमेश्वरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: परम (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Masculine, Accusative, Singular); कर्मधारयः (परमः ईश्वरः = the Supreme Lord)

Speaker

Unspecified (narrative instruction within the Svarga-khaṇḍa context)

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Geographic Context

Type: celestial_realm

Sandhi Resolution Notes

Sandhi Resolution Notes: चान्वहं → च + अन्वहम्; कुर्य्यात्सावित्रीं → कुर्यात् + सावित्रीम्; संध्ययोर्जपेत् → संध्ययोः + जपेत्; देवमेकांतं → देवम् + एकान्तम्.

Characters & Entities

• Parameśvara
• Sāvitrī (Gāyatrī)

FAQs

What daily disciplines are prescribed in this verse?

It prescribes three core practices: daily svādhyāya (sacred study), japa of the Sāvitrī/Gāyatrī at the two sandhyās (dawn and dusk), and constant meditation on the Supreme Lord (Parameśvara).

What does “saṃdhyayoḥ” refer to here?

It refers to the two twilight junctions of the day—typically sunrise and sunset—traditionally associated with sandhyā practices and mantra recitation.

What is the ethical or spiritual lesson emphasized?

The verse emphasizes steadiness and regularity: spiritual growth is grounded in daily discipline—study, mantra practice, and sustained inward contemplation focused on the Supreme.