Adhyaya 90

Verse 1

सूतौवाच । एवमाकर्ण्य तत्सर्वं समुज्ज्वलस्य भाषितम् । कुंजलः स हि धर्मात्मा प्रत्युवाच सुतं प्रति

సూతుడు పలికెను—సముజ్జ్వలుడు చెప్పినదంతా విని, ధర్మాత్ముడైన కుఞ్జలుడు తన కుమారునికి ప్రత్యుత్తరం చెప్పాడు।

Verse 2

कुंजल उवाच । संप्रवक्ष्याम्यहं तात श्रूयतां स्थिरमानसः । सर्वसंदेहविध्वंसं चरित्रं पापनाशनम्

కుఞ్జలుడు అన్నాడు—తాతా, ఇప్పుడు నేను వివరిస్తాను; స్థిరమనస్సుతో వినండి. ఇది సమస్త సందేహాలను నశింపజేసే, పాపనాశకమైన చరిత్ర।

Verse 3

इंद्रलोके प्रववृते संवादो देव कौतुकः । सभायां तस्य देवस्य इंद्रस्यापि महात्मनः

ఇంద్రలోకంలో దేవకౌతుకమయమైన సంభాషణ ప్రారంభమైంది—మహాత్ముడైన దేవేంద్రుని సభలోనే.

Verse 4

देवं द्रष्टुं सहस्राक्षं नारदस्त्वरितं ययौ । समागतं सहस्राक्षः सूर्यतेजःसमप्रभम्

సహస్రాక్షుడైన దేవేంద్రుని దర్శించాలనే తపనతో నారదుడు వేగంగా వెళ్లాడు. అక్కడ సహస్రాక్షుడు సూర్య తేజస్సుతో సమానమైన కాంతితో ప్రత్యక్షమయ్యాడు.

Verse 5

तं दृष्ट्वा हर्षमायातः समुत्थाय महामतिः । ददावर्घं च पाद्यं च भक्त्या प्रणतमानसः

ఆయనను చూచి మహామతి ఆనందంతో ఉప్పొంగి లేచి నిలిచాడు. భక్తితో వంగిన మనస్సుతో అర్ఘ్యమును, పాద్యమును సమర్పించాడు.

Verse 6

बद्धांजलिपुटोभूत्वा प्रणाममकरोत्तदा । आसने कोमले पुण्ये विनिवेश्य द्विजोत्तमम्

అప్పుడు అంజలి బద్ధుడై నమస్కరించాడు. ఆ ఉత్తమ ద్విజుని మృదువైన పుణ్యాసనంపై కూర్చోబెట్టి గౌరవించాడు.

Verse 7

पप्रच्छ प्रणतो भूत्वा श्रद्धया परया युतः । कस्माच्चागमनं तेऽद्य कारणं वद सांप्रतम्

ప్రణమించి, పరమ శ్రద్ధతో ఆయన అడిగాడు—“ఈ రోజు మీ రాకకు కారణం ఏమిటి? ఇప్పుడే కారణం చెప్పండి.”

Verse 8

इत्युक्तो देवराजेन प्रत्युवाच महामुनिः । भवंतं द्रष्टुमायातः पृथिव्यास्तु पुरंदरः

దేవరాజు ఇలా పలికినప్పుడు మహాముని ప్రత్యుత్తరం ఇచ్చాడు— “హే పురందరా! నీవు భూమిని దర్శించుటకై ఇక్కడికి వచ్చితివి.”

Verse 9

स्नात्वा पुण्यप्रदेशेषु तीर्थेषु च सुश्रद्धया । देवान्पितॄन्समभ्यर्च्य दृष्ट्वा तीर्थान्यनेकशः

పుణ్యప్రదేశాలలోని తీర్థాలలో గాఢశ్రద్ధతో స్నానమాచరించి, దేవతలకును పితృదేవతలకును సమ్యకంగా అర్చన చేసి, అనేకసార్లు అనేక తీర్థాలను దర్శించాడు.

Verse 10

एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्त्वया पृच्छितं पुरा । देवेंद्र उवाच । दृष्टानि पुण्यतीर्थानि सुक्षेत्राणि त्वया मुने

“నీవు పూర్వం అడిగినదంతా నీకు వివరించాను.” దేవేంద్రుడు అన్నాడు— “హే మునీ! నీవు పుణ్యతీర్థములనూ శుభక్షేత్రములనూ దర్శించితివి.”

Verse 11

किं तीर्थं प्राप्य मुच्येत ब्रह्मघ्नो ब्रह्महत्यया । सुरापोमुच्यतेपापाद्गोघ्नोहेमापहारकः

ఏ తీర్థాన్ని పొందితే బ్రాహ్మణహంతుడు బ్రహ్మహత్యాపాపం నుండి విముక్తుడవుతాడు? అలాగే ఏ (తీర్థం) వలన సురాపానుడు, గోహంతుడు, స్వర్ణాపహారకుడూ పాపముక్తులవుతారు?

Verse 12

स्वामिद्रोहान्महाभाग नारीहंता कथं सुखी । नारद उवाच । यानि कानि च तीर्थानि गयादीनि सुरेश्वर

హే మహాభాగా! స్వామిద్రోహి, స్త్రీహంతకుడు ఎలా సుఖిగా ఉండగలడు? నారదుడు అన్నాడు— “హే సురేశ్వరా! గయ మొదలైన ఏ ఏ తీర్థాలు ఉన్నవో…”

Verse 13

तेषां नैव प्रजानामि विशेषं पापनाशनम् । सुपुण्यानि सुदिव्यानि पापघ्नानि समानि च

వాటిలో పాపనాశక శక్తికి సంబంధించిన ప్రత్యేక భేదం నాకు ఏమాత్రం తెలియదు; అన్నీ సమానంగా మహాపుణ్యకరమైనవి, దివ్యమైనవి, పాపహరమైనవే।

Verse 14

सर्वाण्येव सुतीर्थानि जानाम्यहं पुरंदर । अविशेषं विशेषं वै नैव जानामि सांप्रतम्

ఓ పురందరా! అన్ని శ్రేష్ఠమైన తీర్థాలను నేను తెలుసు; కానీ ప్రస్తుతం వాటిలో ‘సామాన్య’మూ ‘విశేష’మూ ఏదో నాకు తెలియదు।

Verse 15

प्रत्ययं क्रियतां देव तीर्थानां गतिदायकम् । एवमाकर्ण्य तद्वाक्यं नारदस्य महात्मनः

ఓ దేవా! తీర్థాలకు గమనం కలిగించే దృఢమైన నమ్మకాన్ని/హామీని ప్రసాదించండి—ఇలా మహాత్ముడైన నారదుని వాక్యాన్ని విని…

Verse 16

समाहूतानि चेंद्रेण तीर्थानि भूगतानि च । मूर्तिवर्तीनि दिव्यानि समायातानि शासनात्

ఇంద్రుడు పిలిచిన వెంటనే, భూమిపై ఉన్న తీర్థాలు కూడా—దివ్యమై, మూర్తిరూపంగా—ఆజ్ఞానుసారం సమకూరాయి।

Verse 17

बद्धांजलीनि दिव्यानि भूषितानि सुभूषणैः । दिव्यांबराणि स्निग्धानि तेजोवंति च सुव्रत

ఆ దివ్య తీర్థాలు అంజలి బద్ధంగా నిలిచాయి; శుభాభరణాలతో అలంకరింపబడి, దివ్య వస్త్రధారులై, స్నిగ్ధంగా, తేజస్సుతో ప్రకాశించాయి—ఓ సువ్రతా!

Verse 18

स्त्रीपुंसोश्च स्वरूपाणि कृतानि च विशेषतः । हेमचंदनकाशानि दिव्यरूपधराणि च

ప్రత్యేకంగా స్త్రీపురుషుల రూపాలు నిర్మించబడ్డాయి—బంగారం, చందనం వలె కాంతిమంతమైనవి, దివ్యరూపధారులైనవి।

Verse 19

मुक्ताफलस्यवर्णेन प्रभासंति नरेश्वर । तप्तकांचनवर्णानि सारुण्यानि च तत्र वै

ఓ నరేశ్వరా, వారు ముత్యాల వర్ణంతో ప్రకాశిస్తారు; అక్కడ తప్త బంగారు వర్ణాలు, ఎర్రని కాంతితో రంజితమైనవీ కనిపిస్తాయి।

Verse 20

कति शुक्ल सुपीतानि प्रभावंति सभांतरे । कानि पद्मनिभान्येव मूर्तिवर्तीनि तानि तु

సభామధ్యంలో ఎంతమంది తెల్లగా, ఎంతమంది గాఢ పసుపుగా ప్రకాశిస్తున్నారు? వారిలో ఏవి కమలసమానంగా, సాకార మూర్తులుగా ఉన్నాయి?

Verse 21

सूर्यतेजः प्रकाशानि तडित्तेजः समानि च । पावकाभानि चान्यानि प्रभासंति सभांतरे

సభామధ్యంలో అనేక కాంతులు ప్రకాశించాయి—కొన్ని సూర్యతేజస్సుతో, కొన్ని మెరుపు కాంతికి సమానంగా, మరికొన్ని అగ్నిప్రభ వలె।

Verse 22

सर्वाभरणशोभाढ्यैः प्रशोभंते नरेश्वर । हारकंकणकेयूरमालाभिस्तु सुचंदनैः

ఓ నరేశ్వరా, వారు సమస్త ఆభరణాల శోభతో విరాజిల్లుతున్నారు; హారాలు, కంకణాలు, కేయూరాలు, మాలలు ధరించి, శ్రేష్ఠ చందనంతో లేపింపబడ్డారు।

Verse 23

दिव्यचंदनदिग्धानि सुरभीणि गुरूणि च । कमंडलुकराण्येव आयातानि सभांतरे

దివ్య చందనలేపనంతో లేపింపబడి, సువాసనతో నిండిన, భారమైన కమండలువులు తదితర పాత్రలు సభామధ్యానికి వచ్చాయి।

Verse 24

गंगा च नर्मदा पुण्या चंद्रभागा सरस्वती । देविका बिंबिका कुब्जा कुंजला मंजुला श्रुता

పవిత్ర నదులు—గంగా, నర్మదా, పుణ్యా, చంద్రభాగా, సరస్వతి; అలాగే దేవికా, బింబికా, కుబ్జా, కుంజలా, మంజులా, శ్రుతా।

Verse 25

रंभा भानुमती पुण्या पारा चैव सुघर्घरा । शोणा च सिंधुसौवीरा कावेरी कपिला तथा

రంభా, భానుమతీ, పుణ్యా; అలాగే పారా, సుఘర్ఘరా; ఇంకా శోణా, సింధు-సౌవీరా, కావేరీ, కపిలా—ఇవీ పుణ్యనదులు।

Verse 26

कुमुदा वेदनदी पुण्या सुपुण्या च महेश्वरी । चर्मण्वती तथा ख्याता लोपा चान्या सुकौशिकी

కుముదా, వేదనదీ, పుణ్యా, సుపుణ్యా, మహేశ్వరీ; అలాగే ఖ్యాతిగాంచిన చర్మణ్వతీ; ఇంకా లోపా మరియు మరొకటి సుకౌశికీ।

Verse 27

सुहंसी हंसपादा च हंसवेगा मनोरथा । सुरुथास्वारुणा वेणा भद्र वेणा सुपद्मिनी

సుహంసీ, హంసపాదా, హంసవేగా, మనోరథా; సురుథా, స్వారుణా, వేణా, భద్రా, వేణా, సుపద్మినీ—ఇవి (నదుల) నామాలు అని పేర్కొనబడినవి।

Verse 28

नाहलीसुमरी चान्या पुण्या चान्या पुलिंदिका । हेमा मनोरथा दिव्या चंद्रिका वेदसंक्रमा

ఒకటి నాహలీ-సుమరీ, మరొకటి పుణ్యా, ఇంకొకటి పులిందికా; అలాగే హేమా, మనోరథా, దివ్యా, చంద్రికా, వేదసంక్రమా—ఇవి (పేర్లు) చెప్పబడినవి।

Verse 29

ज्वालाहुताशनी स्वाहा काला चैव कपिंजला । स्वधा च सुकला लिंगा गंभीरा भीमवाहिनी

జ్వాలాహుతాశనీ, స్వాహా, కాలా మరియు కపింజలా; అలాగే స్వధా, సుకలా, లింగా, గంభీరా, భీమవాహినీ—ఇవి (పేర్లు) వరుసగా పేర్కొనబడినవి।

Verse 30

देवद्रीची वीरवाहा लक्षहोमा अघापहा । पाराशरी हेमगर्भा सुभद्रा वसुपुत्रिका

దేవద్రీచీ, వీరవాహా, లక్షహోమా, పాపహరా; అలాగే పారాశరీ, హేమగర్భా, సుభద్రా, వసుపుత్రికా—ఇవి (ఆమె) నామాలు।

Verse 31

एता नद्यो महापुण्या मूर्तिमत्यो नरेश्वर । सर्वाभरणशोभाढ्याः कुंभहस्ताः सुपूजिताः

హే నరేశ్వరా! ఈ నదులు మహాపుణ్యప్రదాలు—దివ్య మూర్తిమంతులై; సమస్త ఆభరణాల శోభతో విరాజిల్లి, చేతుల్లో కుంభాలను ధరించి, సువిధిగా పూజింపబడుతున్నవి।

Verse 32

प्रयागः पुष्करश्चैव अर्घदीर्घो मनोरथा । वाराणसी महापुण्या ब्रह्महत्या व्यपोहिनी

ప్రయాగం, పుష్కరం, అలాగే అర్ఘదీర్ఘం, మనోరథా; మరియు మహాపుణ్యమైన వారాణసీ—ఈ తీర్థాలు బ్రహ్మహత్యా పాపాన్నికూడా తొలగిస్తాయి।

Verse 33

द्वारावती प्रभासश्च अवंती नैमिषस्तथा । चंडकश्च महारत्नो महेश्वरकलेश्वरौ

ద్వారావతీ, ప్రభాస, అవంతీ అలాగే నైమిష; ఇంకా చండక, మహారత్న, మరియు రెండు పవిత్ర క్షేత్రాలు—మహేశ్వర, కలేశ్వర।

Verse 34

कलिंजरो ब्रह्मक्षेत्रं माथुरो मानवाहकः । मायाकांती तथान्यानि दिव्यानि विविधानि च

కలింజర, బ్రహ్మక్షేత్ర, మథుర, మానవాహక; అలాగే మాయాకాంతీ—మరియు ఇతర నానావిధ దివ్య తీర్థాలు।

Verse 35

अष्टषष्टिः सुतीर्थानि नदीनां शतकोटयः । गोदावरीमुखाः सर्वा समायातास्तदाज्ञया

అరవై ఎనిమిది శ్రేష్ఠ తీర్థాలు, నదుల శతకోట్లు—గోదావరి మొదలైనవి—ఆయన ఆజ్ఞచే అన్నీ ఇక్కడికి సమాగమించాయి।

Verse 36

द्वीपानां तु समस्तानि सुतीर्थानि महांति च । मूर्तिलिंगधराण्येव सहस्राक्षं सुरेश्वरम्

సమస్త ద్వీపాలలో ఉన్న శ్రేష్ఠమైన, మహత్తరమైన తీర్థాలు; అలాగే మూర్తి మరియు లింగాలను ధరించిన పవిత్ర రూపాలు—అన్నీ దేవేశ్వరుడైన సహస్రాక్షుని ఆరాధిస్తాయి।

Verse 37

समाजग्मुः समस्तानि तदादेशकराणि च । प्रणेमुर्देवदेवेशं नतशीर्षाणि सर्वशः

అప్పుడు ఆయన ఆజ్ఞను నెరవేర్చిన వారందరూ సమేతంగా కూడారు; మరియు అన్ని దిక్కుల నుండీ శిరస్సు వంచి దేవదేవేశ్వరునికి ప్రణామం చేశారు।

Verse 38

सूत उवाच । तैः प्रोक्तं तु महातीर्थैर्देवराजं यशस्विनम् । कस्मात्त्वया समाहूता देवदेव वदस्व नः

సూతుడు పలికెను—అప్పుడు ఆ మహాతీర్థములు యశస్సుగల దేవరాజుని ఉద్దేశించి చెప్పినవి—“హే దేవదేవా! నీవు మమ్మల్ని ఎందుకు పిలిచితివి? మాకు చెప్పుము।”

Verse 39

ब्रूहि नः कारणं सर्वं नमस्तुभ्यं सुराधिप । एवमाकर्ण्य तद्वाक्यं देवराजोभ्यभाषत

“హే సురాధిపా! సమస్త కారణమును మాకు చెప్పుము; నీకు నమస్కారము.” అని వారి మాట విని దేవరాజు ప్రత్యుత్తరమిచ్చెను।

Verse 40

कः समर्थो महातीर्थो ब्रह्महत्यां व्यपोहितुम् । गोवधाख्यं महापापं स्त्रीवधाख्यमनुत्तमम्

బ్రహ్మహత్య పాపమును, అలాగే గోవధమనే మహాపాపమును, స్త్రీవధమనే అనుత్తమ పాపమును తొలగించగల మహాతీర్థం ఏది?

Verse 41

स्वामिद्रोहाच्च संभूतं सुरापानाच्च दारुणम् । हेमस्तेयात्तथा जातं गुरुनिंदा समुद्भवम्

ఇది స్వామిద్రోహమునుండి పుట్టినది; సురాపానమువలన భయంకరమైనది; హేమస్తేయమునుండి కూడా జన్మించినది, గురునిందనుండి ఉద్భవించినది.

Verse 42

भ्रूणहत्यां महाघोरां नाशयेत्कः समर्थवान् । राजद्रोहान्महापापं बहुपीडाप्रदायकम्

అత్యంత ఘోరమైన భ్రూణహత్య పాపమును ఎవరు నశింపజేయగలరు? అలాగే రాజద్రోహమునుండి పుట్టిన, అనేక బాధలు కలిగించే మహాపాపమును ఎవరు తొలగించగలరు?

Verse 43

मित्रद्रोहात्तथा चान्यदन्यद्विश्वासघातकम् । देवभेदं तथा चान्यं लिंगभेदमतः परम्

మిత్రద్రోహము మరియు విశ్వాసఘాతకమైన ఇతర కర్మలు; దేవతల మధ్య భేదము కలిగించుట, ఇంకా ముందుకు లింగచిహ్నాల ఆధారంగా సంప్రదాయభేదము సృష్టించుట।

Verse 44

वृत्तिच्छेदं च विप्राणां गोप्रचारप्रणाशनम् । आगारदहनं चान्यद्गृहदीपनकं तथा

విప్రుల జీవనోపాధిని కత్తిరించుట, గోవుల మేతచరితము మరియు సంచారాన్ని నాశనం చేయుట, ఇళ్లను దహనం చేయుట, అలాగే ఇతర కర్మలు—నివాసాలలో అగ్ని పెట్టుట వంటి వాటి।

Verse 45

षोडशैते महापापा अगम्यागमनं तथा । स्वामित्यागात्समुद्भूतं रणस्थानात्पलायनात्

ఇవి పదహారు మహాపాపాలు—అగమ్యుని వద్దకు వెళ్లుట వంటి వాటి; అలాగే స్వామిని విడిచిపెట్టుట వల్ల పుట్టే ఘోరపాపము, అనగా యుద్ధస్థలము నుండి పారిపోవుట।

Verse 46

एतानि नाशयेत्को वै समर्थस्तीर्थौत्तमः । समर्थो भवतां मध्ये प्रायश्चित्तं विना ध्रुवम्

హే తీర్థోత్తమా! ఈ పాపాలను నశింపజేయుటకు ఎవరు సమర్థులు? మీ మధ్యనే నిశ్చయంగా ఒకరు ఉన్నారు; ఆయన ప్రాయశ్చిత్తం లేకుండానే వీటిని నశింపజేయగలరు।

Verse 47

पश्यतां देवतानां च नारदस्य च पश्यतः । ब्रुवंतु सर्वे संचिंत्य विचार्यैवं सुनिश्चितम्

దేవతలు చూస్తుండగా, నారదుడు కూడా చూస్తుండగా, అందరూ బాగా ఆలోచించి విచారించి, ఈ నిర్ణయాన్ని దృఢంగా నిర్ధారించి పలుకుదురు గాక।

Verse 48

एवमुक्ते शुभे वाक्ये देवराज्ञामहात्मना । संमंत्र्य तीर्थराजेन प्रोचुः शक्रं सभागतम्

మహాత్ముడైన దేవరాజుడు శుభవాక్యాలు పలికిన తరువాత, వారు తీర్థరాజునితో సంప్రదించి సభకు వచ్చిన శక్రుడు (ఇంద్రుడు)ను ఉద్దేశించి పలికారు.

Verse 49

तीर्थान्यूचुः । श्रूयतामभिधास्यामो देवराज नमोस्तु ते । संति वै सर्वतीर्थानि सर्वपापहराणि च

తీర్థాలు పలికినవి—“వినండి, మేము తెలియజేస్తాము. ఓ దేవరాజా, నీకు నమస్కారం. నిజంగా అన్ని తీర్థాలు ఉన్నాయి; అవి సమస్త పాపాలను హరించేవి.”

Verse 50

ब्रह्महत्यादिकान्यांश्च त्वया प्रोक्तान्सुरेश्वर । महाघोरान्सुदीप्तांश्च नाशितुं नैव शक्नुमः

ఓ సురేశ్వరా, నీవు పేర్కొన్న బ్రహ్మహత్యాది మరియు ఇతర అతి ఘోరమైన, దహించే పాపాలను నాశనం చేయడానికి మేము సమర్థులం కాము.

Verse 51

प्रयागः पुष्करश्चैव अर्घतीर्थमनुत्तमम् । वाराणसी महाभाग समर्था पापनाशिनी

ప్రయాగ, పుష్కరము, అలాగే అనుత్తమమైన అర్ఘతీర్థము; ఓ మహాభాగా, వారాణసీ—ఇవన్నీ పాపనాశనానికి సమర్థమైనవి.

Verse 52

महापातकनाशार्थे चत्वारोमितविक्रमाः । उपपातकनाशार्थं चत्वारोमितविक्रमाः

మహాపాతకాలను నశింపజేయుటకు నాలుగు ‘మితవిక్రమాలు’ (నియత అడుగులు) విధించబడ్డాయి; ఉపపాతక నాశార్థమునకును నాలుగు ‘మితవిక్రమాలు’నే విధించబడ్డాయి.

Verse 53

सृष्टा धात्रा च देवेंद्र पुष्कराद्या महाबलाः । एवमाकर्ण्य तद्वाक्यं तीर्थानां सुरराट् ततः

హే దేవేంద్రా! ధాత (సృష్టికర్త) పుష్కరాది మహాబలమైన తీర్థాలను సృష్టించాడు. తీర్థాల విషయమైన ఆ వాక్యాన్ని విని, దేవరాజు ఇంద్రుడు అప్పుడు (ప్రత్యుత్తరం చెప్పెను/కార్యానికి ప్రవృత్తుడయ్యెను)।

Verse 54

हर्षेण महताविष्टस्तेषां स्तोत्रं चकार सः

అతడు మహా హర్షంతో పరవశుడై వారి కోసం స్తోత్రాన్ని రచించాడు।

Verse 90

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये । च्यवनचरित्रे नवतितमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ పద్మపురాణం భూమిఖండంలో, వేనోపాఖ్యానము మరియు గురుతీర్థమాహాత్మ్యము అంతర్గతంగా ‘చ్యవనచరిత్ర’ అనే తొంభైవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।