Adhyaya 88

Verse 1

कुंजल उवाच । व्रतं स्तोत्रं महाज्ञानं ध्यानं चैव सुपुत्रक । मयाख्यातं तवाग्रे वै विष्णोः पापप्रणाशनम्

కుంజలుడు పలికెను—ఓ సుపుత్రా! విష్ణువుని పాపప్రణాశక వ్రతము, స్తోత్రము, మహాజ్ఞానము మరియు ధ్యానమును నేను ముందే నీకు వివరించితిని।

Verse 2

एवं चतुष्टयं सा हि यदा पुण्यं समाचरेत् । प्रयाति वैष्णवं लोकं देवानामपि दुर्लभम्

ఆమె ఈ పుణ్యకరమైన చతుష్టయాన్ని యథావిధిగా ఆచరించినప్పుడు, దేవతలకుకూడా దుర్లభమైన వైష్ణవ లోకమును పొందుతుంది।

Verse 3

इतो गत्वा व्रतं वत्स दिव्यां देवीं प्रबोधय । अशून्यशयनं नाम व्रतराजं वदस्व ताम्

ఓ వత్సా! ఇక్కడినుండి వెళ్లి ఆ దివ్య దేవిని వ్రతానికై ప్రబోధించు; ‘అశూన్యశయన’ అనే వ్రతరాజమును ఆమెకు చెప్పు।

Verse 4

समुद्धर महापापाद्राजकन्यां यशस्विनीम् । त्वया पृष्टं मया ख्यातं पुण्यदं पापनाशनम्

ఆ యశస్సుగల రాజకన్యను మహాపాపమునుండి उद्धరించు. నీవు అడిగినదాన్ని నేను వివరించితిని—అది పుణ్యప్రదము, పాపనాశకము।

Verse 5

गच्छ गच्छ महाभाग इत्युक्त्वा विरराम सः । श्रीविष्णुरुवाच । उज्ज्वलोप्येवमुक्तस्तु स पित्रा कुंजलेन हि

“వెళ్ళు, వెళ్ళు, మహాభాగ,” అని చెప్పి అతడు మౌనమయ్యాడు. శ్రీవిష్ణువు పలికెను—తండ్రి కుంజలుడు ఇలా సంబోధించినప్పటికీ ఉజ్జ్వలుడు నిజముగా…

Verse 6

प्रणम्य पादौ धर्मात्मा मातापित्रोर्महामतिः । जगाम त्वरितो राजन्प्लक्षद्वीपं स उज्ज्वलः

ధర్మాత్ముడూ మహామతియైన ఉజ్జ్వలుడు తల్లిదండ్రుల పాదాలకు నమస్కరించి, ఓ రాజా, వేగంగా ప్లక్షద్వీపానికి బయలుదేరెను।

Verse 7

तं गिरिं सर्वतोभद्रं नानाधातुसमाकुलम् । नानारत्नमयैस्तुंगैः शिखरैरुपशोभितम्

ఆ పర్వతం అన్ని వైపులా శుభప్రదమై, నానావిధ ధాతువులతో నిండినది; వివిధ రత్నమయమైన ఎత్తైన శిఖరాలతో అలంకృతమై ఉన్నది।

Verse 8

नानाप्रवाहसंपूर्णैरुदकैरुज्ज्वलैर्नृप । नद्यः संति स्वच्छनीरास्तस्मिन्गिरिवरोत्तमे

ఓ నృపా, ఆ శ్రేష్ఠ పర్వతంలో అనేక ప్రవాహాలతో నిండిన నదులు ఉన్నాయి; వాటి జలము ఉజ్జ్వలంగా, స్వచ్ఛంగా, నిర్మలంగా ఉంటుంది।

Verse 9

किन्नरास्तत्र गायंति गंधर्वाः सुस्वरैर्नृप । अप्सरोभिः समाकीर्णं देववृंदैरुपावृतम्

ఓ నృపా, అక్కడ కిన్నరులు గానము చేస్తారు; గంధర్వులు మధుర స్వరాలతో పాడుతారు. అది అప్సరసలతో నిండినది, దేవగణ సమూహాలతో చుట్టుముట్టబడినది।

Verse 10

सिद्धचारणसंघुष्टं मुनिवृंदैरलंकृतम् । नानापक्षिनिनादैश्च सर्वत्र परिनादितम्

అది సిద్ధులు, చారణుల ఘోషలతో మార్మోగుతూ, మునివృందాలతో అలంకృతమై, నానావిధ పక్షుల కూయింపులతో సర్వత్రా ప్రతిధ్వనిస్తూ అన్ని దిక్కులా నినదించెను।

Verse 11

एवं गिरिं समासाद्य उज्ज्वलो लघुविक्रमः । सुस्वरेणापि सा कन्या गिरौ तस्मिन्प्ररोदिति

ఇలా లఘువిక్రముడైన ఉజ్జ్వలుడు ఆ పర్వతాన్ని చేరెను; ఆ కన్య కూడా ఆ పర్వతంపై మృదుస్వరంతోనైనా విలపిస్తూ ఏడ్చసాగెను।

Verse 12

रोरूयमाणां स प्राज्ञो वचनं चेदमब्रवीत् । का त्वं भवसि कल्याणि कस्माद्रोदिषि सांप्रतम्

ఆమె ఏడుస్తున్నదాన్ని చూసి ఆ ప్రాజ్ఞుడు ఇలా పలికెను— “కల్యాణీ, నీవెవరు? ఈ సమయంలో ఎందుకు ఏడుస్తున్నావు?”

Verse 13

कमाश्रिता महाभागे केन ते विप्रियं कृतम् । समाचक्ष्व ममाद्यैव सर्वदुःखस्य कारणम्

హే మహాభాగే, నీవు ఎవరి ఆశ్రయములో ఉన్నావు? ఎవరు నీకు అప్రీతి కలిగించారు? నీ సమస్త దుఃఖానికి కారణాన్ని ఈ రోజే నాకు చెప్పుము।

Verse 14

दिव्यादेव्युवाच । विपाको हि महाभाग कर्मणां मम सांप्रतम् । इह तिष्ठामि दुःखेन वैधव्येन समन्विता

దివ్యా దేవి పలికెను— “హే మహాభాగ, నేను ఇప్పుడు అనుభవించేది నా కర్మఫల విపాకమే. నేను ఇక్కడ దుఃఖంతో, వైధవ్యభారంతో నిలిచి ఉన్నాను.”

Verse 15

भवान्को हि महाभाग कृपया मम पीडितः । पक्षिरूपधरो वत्स सोत्सवं परिभाषते

హే మహాభాగా! మీరు ఎవరు? కరుణతో నా బాధలో నాతో మాట్లాడుతున్నారు. వత్సా, పక్షిరూపం ధరించినప్పటికీ మీరు ఆనందోత్సాహంతో నన్ను సంభోదిస్తున్నారు।

Verse 16

एवमाकर्ण्य तत्सर्वं भाषितं राजकन्यया । अहं पक्षी महाभागे कृपया तव पीडितः

రాజకన్య చెప్పినదంతా విని అతడు అన్నాడు—హే మహాభాగే! నేను ఒక పక్షిని; నీ కరుణవల్ల నా బాధ శమించింది।

Verse 17

पक्षिरूपधरो भद्रे नाहं सिद्धो न ज्ञानवान् । रुदमानां महालापैर्भवतीं दृष्टवानिह

హే భద్రే! నేను పక్షిరూపధారి; నేను సిద్ధుడను కాదు, జ్ఞానవంతుడను కాదు. ఇక్కడ నిన్ను గొప్ప విలాపాలతో ఏడుస్తూ చూశాను।

Verse 18

ततः पृच्छाम्यहं देवि वद मे कारणं त्विह । पितुर्गेहे यथावृत्तमात्मवृत्तांतमेव हि

అందువల్ల, హే దేవీ, నేను అడుగుతున్నాను—ఇక్కడ దీనికి కారణం చెప్పు. తండ్రి ఇంట్లో జరిగినది యథాతథంగా, నీ స్వవృత్తాంతమూ పూర్తిగా వివరించు।

Verse 19

तया निवेदितं सर्वं यथासंख्येन दुःखदम् । समासेन समाकर्ण्य उज्ज्वलस्तु महमनाः

ఆమె క్రమంగా దుఃఖకరమైన సంగతులన్నీ నివేదించింది. ఆ వృత్తాంతాన్ని సంక్షేపంగా విని మహామనస్కుడైన ఉజ్జ్వలుడు తీవ్రంగా వ్యాకులపడ్డాడు।

Verse 20

तामुवाच महापक्षी दिव्यादेवीं सुदुःखिताम् । यथा विवाहकाले ते भर्तारो मरणं गताः

మహాపక్షి ఆ దివ్యదేవిని, అత్యంత దుఃఖంతో నిండిన ఆమెను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు— “దేవి, నీ వివాహకాలంలోనే నీ భర్తలు ఎలా మరణించారు?”

Verse 21

स्वयंवरनिमित्तं ते क्षयं याताश्च क्षत्रियाः । एतत्ते चेष्टितं सर्वं मया पितरि भाषितम्

నీ స్వయంవర కారణంగా ఆ క్షత్రియులు నాశనాన్ని పొందారు. నీ ఈ సమస్త ప్రవర్తనను నేను నా తండ్రికి నివేదించాను.

Verse 22

अन्यजन्मकृतंकर्मतव पापं सुलोचने । मम पित्रा ममाग्रे तु कृपया परिभाषितम्

హే సులోచనే, గత జన్మలో నీవు చేసిన పాపకర్మను నా తండ్రి కరుణతో నాకు ముందుగానే వివరించాడు.

Verse 23

तेन दोषेण संपुष्टा लिप्ता जाता वरानने । एतावत्कारणं सर्वं तातेन परिभाषितम्

ఆ దోషం వల్ల పోషింపబడి, దానితోనే లిప్తమై నీవు ఇలా అయ్యావు, హే వరాననే. ఈ మేరకు సమస్త కారణాన్ని తండ్రి వివరించాడు.

Verse 24

पूर्वकर्मविपाकं तु भुंक्ष्व त्वं च समाश्वस । एवं सा भाषितं तस्य श्रुत्वा कन्योज्ज्वलस्य तत्

“పూర్వకర్మ ఫలాన్ని నీవు అనుభవించక తప్పదు; సహించు, శాంతిగా ఉండు.” ఆమె మాటలు విని కన్యోజ్జ్వల ఆపై…

Verse 25

प्रत्युवाच महात्मानं ब्रुवंतं पक्षिणं पुनः । प्रणता दीनया वाचा कुरु पक्षिन्कृपां मम

మహాత్ముడైన పక్షి పలుకుతుండగా ఆమె మళ్లీ ప్రత్యుత్తరం చెప్పింది. దీన స్వరంతో నమస్కరించి—“ఓ పక్షీ, నాపై కరుణ చూపుము” అని వేడుకుంది.

Verse 26

कथयस्व प्रसादेन तस्य पापस्य निष्कृतिम् । प्रायश्चित्तं सुपुण्यं च मम पातकशोधनम्

కరుణచేసి ఆ పాపానికి నిష్కృతిని చెప్పుము—అత్యంత పుణ్యప్రదమైన ప్రాయశ్చిత్తాన్ని, నా పాతకాన్ని శుద్ధి చేసేదాన్ని.

Verse 27

येन व्रजाम्यहं पुण्यं विशुद्धाधौतकल्मषा । प्रायश्चित्तं महाभाग वद मे त्वं प्रसादतः

ఏ ఉపాయంతో నేను పుణ్యాన్ని పొందగలను, నా కల్మషాలు పూర్తిగా కడుగబడగలవు? ఓ మహాభాగ, కృపచేసి ఆ ప్రాయశ్చిత్తాన్ని నాకు చెప్పుము.

Verse 28

उज्ज्वल उवाच । तवार्थं तु महाभागे पितरं पृष्टवानहम् । समाख्यातमतः पित्रा प्रायश्चित्तमनुत्तमम्

ఉజ్జ్వలుడు అన్నాడు—“ఓ మహాభాగే, నీ కోసమే నేను నా తండ్రిని అడిగాను. అందువల్ల తండ్రి అనుత్తమమైన ప్రాయశ్చిత్తాన్ని వివరించాడు.”

Verse 29

तत्त्वं कुरु महाभागे सर्वपातकशोधनम् । ध्यायस्व हि हृषीकेशं शतनामजपस्व च

ఓ మహాభాగే, సమస్త పాతకాలను శుద్ధి చేసే తత్త్వసారమైన ఆచరణను చేయుము. హృషీకేశుని ధ్యానించుము, ఆయన శతనామ జపమును కూడా చేయుము.

Verse 30

भव ज्ञानपरा नित्यं कुरु व्रतमनुत्तमम् । अशून्यशयनं पुण्यं व्रतं पापप्रणाशकम्

నీవు నిత్యం జ్ఞానపరాయణుడవై ఉండి, ఎల్లప్పుడూ ఆ అనుత్తమ వ్రతాన్ని ఆచరించు. ‘అశూన్యశయనం’ అనే ఈ పుణ్యవ్రతం పాపనాశకము.

Verse 31

समाचष्ट स धर्मात्मा सर्वज्ञानप्रकाशकम् । ज्ञानं स्तोत्रं व्रतं ध्यानं विष्णोश्चैव महात्मनः

అప్పుడు ఆ ధర్మాత్ముడు సమస్త జ్ఞానాన్ని ప్రకాశింపజేసే ఉపదేశాన్ని చెప్పాడు—మహాత్ముడైన శ్రీ విష్ణువుకు అంకితమైన తత్త్వజ్ఞానం, స్తోత్రం, వ్రతం, ధ్యానం.

Verse 32

विष्णुरुवाच । तस्मात्सा हि प्रजग्राह संस्थिता निर्जने वने । सर्वद्वंद्वविनिर्मुक्ता संजाता तपसि स्थिता

విష్ణువు పలికెను—అందువల్ల ఆమె దానిని స్వీకరించింది; నిర్జన వనంలో నివసిస్తూ సమస్త ద్వంద్వాల నుండి విముక్తురాలై తపస్సులో స్థిరపడింది.

Verse 33

व्रतं चक्रे जिताहारा निराधारा सुदुःखिता । कामक्रोधविहीना सा वर्गं संयम्य नित्यशः

ఆమె ఆహారాన్ని జయించి వ్రతాన్ని ఆచరించింది; ఆధారములేక తీవ్ర దుఃఖంతో ఉండెను. కామక్రోధరహితగా ప్రతిదినం ఇంద్రియవర్గాన్ని నియమించింది.

Verse 34

इंद्रियाणां महाराज महामोहं निरस्य सा । अब्दे चतुर्थके प्राप्ते सुप्रसन्नो जनार्दनः

ఓ మహారాజా, ఇంద్రియజన్యమైన మహామోహాన్ని తొలగించిన ఆమె—నాలుగవ సంవత్సరం వచ్చినప్పుడు—జనార్దనుడు (శ్రీ విష్ణువు) అత్యంత ప్రసన్నుడై ఉన్నాడు.

Verse 35

तस्यै वरं दातुकामश्चायातो वरनायकः । तस्यै संदर्शयामास स्वरूपं वरदः प्रभुः

ఆమెకు వరం ప్రసాదించాలనే సంకల్పంతో వరదాత ప్రభువు ఆమె వద్దకు వచ్చెను; ఆ కరుణామయుడు తన స్వస్వరూపాన్ని ఆమెకు దర్శింపజేసెను।

Verse 36

सूत उवाच । इंद्रनीलघनश्यामं शंखचक्रगदाधरम् । सर्वाभरणशोभाढ्यं पद्महस्तं महेश्वरम्

సూతుడు పలికెను—నేను మహేశ్వరుని దర్శించితిని: ఇంద్రనీల ఘనమేఘంలా శ్యామవర్ణుడు, శంఖ-చక్ర-గదాధారి; సమస్త ఆభరణాల కాంతితో విరాజిల్లి, చేతిలో పద్మం ధరించినవాడు।

Verse 37

बद्धांजलिपुटा भूत्वा वेपमाना निराश्रया । उवाच गद्गदैर्वाक्यैः प्रणता मधुसूदनम्

ఆమె అంజలి బద్ధముగా చేతులు జోడించి, వణుకుతూ ఆశ్రయంలేక, నమస్కరించి మధుసూదనుని గద్గద స్వరంతో పలికెను।

Verse 38

तेजसा तव दिव्येन स्थातुं शक्नोमि नैव हि । दिव्यरूपो भवेः कस्त्वं कृपया मम चाग्रतः

నీ దివ్య తేజస్సు ఎదుట నేను నిలువలేను. దివ్యరూపుడవైన నీవెవరు? కరుణచేసి నా ముందర నిన్ను నీవే వెల్లడించుము।

Verse 39

कथयस्व प्रसादेन किमत्र तव कारणम् । सर्वमेव प्रसादेन प्रब्रवीहि महामते

దయచేసి చెప్పుము—ఇక్కడ నీ కారణం ఏమిటి? ఓ మహామతీ, ప్రసన్నుడై సమస్తమును పూర్తిగా వివరించుము।

Verse 40

देवमेवं विजानामि तेजसा इंगितैस्तव । ज्ञानहीना जगन्नाथ न जाने रूपनामनी

హే దేవా! నీ తేజస్సు మరియు నీ సూక్ష్మ సంకేతాల ద్వారానే నిన్ను ఈ విధంగా మాత్రమే తెలుసుకొనగలను. హే జగన్నాథా! జ్ఞానహీనుడనైన నేను నీ రూపమును, నీ నామములను తెలియను.

Verse 41

किं ब्रह्मा वा भवान्विष्णुः किं वा शंकर एव हि । एवमुक्त्वा प्रणम्यैवं दंडवद्धरणीं गता

“నీవు బ్రహ్మవా? లేక విష్ణువా? లేదా నిజంగా శంకరుడివా?” అని చెప్పి ఆమె నమస్కరించి దండవత్‌గా భూమిపై పడిపోయింది.

Verse 42

तामुवाच जगन्नाथः प्रणतां राजनंदिनीम् । श्रीभगवानुवाच । त्रयाणामपि देवानामंतरं नास्ति शोभने

ప్రణతమైన రాజకుమారిని జగన్నాథుడు పలికెను—భగవానుడు అన్నాడు: “హే సుందరీ! ఆ మూడు దేవుల మధ్య ఏ భేదమూ లేదు.”

Verse 43

ब्रह्मा समर्चितो येन शंकरो वा वरानने । तेनाहमर्चितो नित्यं नात्र कार्या विचारणा

హే వరాననే! ఎవడు బ్రహ్మను సమ్యక్‌గా ఆరాధిస్తాడో, లేదా శంకరుని కూడా—అతడు నన్ను నిత్యమే ఆరాధించినవాడే; ఇందులో విచారణ అవసరం లేదు.

Verse 44

एतौ ममाभिन्नतरौ नित्यं चापि त्रिरूपवान् । अहं हि पूजितो यैश्च तावेतौ तैः सुपूजितौ

ఈ ఇద్దరూ నాతో అభిన్నులు; నిత్యం త్రిరూపమై ఉన్నవారు. ఎవరు నన్ను పూజిస్తారో, వారు ఈ ఇద్దరినీ కూడా సమ్యక్‌గా పూజించినవారే.

Verse 45

अहं देवो हृषीकेशः कृपया तव चागतः । स्तवेनानेन पुण्येन व्रतेन नियमेन च

నేను దేవుడైన హృషీకేశుడను; కరుణతో నీ వద్దకు వచ్చితిని. ఈ పుణ్యస్తవముచేతను, నీ వ్రతమునియమములచేతను ప్రేరితుడనై।

Verse 46

संजाता कल्मषैर्हीना वरं वरय शोभने । दिव्यादेव्युवाच । विजयस्व हृषीकेश कृष्णक्लेशापहारक

ఇప్పుడు నీవు కల్మషరహితమైయున్నావు; ఓ శోభనే, వరమును కోరుము—శ్రేష్ఠ వరమును ఎంచుకొనుము. దివ్య దేవి పలికెను: హృషీకేశా, కృష్ణా, క్లేశాపహారకా, విజయవంతుడవగు.

Verse 47

नमामि चरणद्वंद्वं मामुद्धर सुरेश्वर । वरं मे दातुकामोऽसि चक्रपाणे प्रसीद मे

నీ పాదయుగమునకు నమస్కరిస్తున్నాను; ఓ సురేశ్వరా, నన్ను उद्धరించుము. నీవు వరమిచ్చుటకు సిద్ధుడవు; ఓ చక్రపాణీ, నాపై ప్రసన్నుడవగు.

Verse 48

आत्मपादयुगस्यापि भक्तिं देहि ममानघ । दर्शयस्व जगन्नाथ मोक्षमार्गं निरामयम्

ఓ అనఘ ప్రభూ, నీ స్వపాదయుగమునందు నాకు భక్తిని దయచేయుము. ఓ జగన్నాథా, మోక్షమార్గమును నిరామయముగా, నిర్దోషముగా నాకు చూపుము.

Verse 49

दासत्वं देहि वैकुंठ यदि तुष्टो जनार्दन । श्रीभगवानुवाच । एवमस्तु महाभागे गच्छ निर्धूतकल्मषा

హే జనార్దనా, నీవు తుష్టుడవైతే వైకుంఠమందు నాకు దాసత్వమును దయచేయుము. శ్రీభగవానుడు పలికెను: అలాగే జరుగుగాక, ఓ మహాభాగ్యవతీ; వెళ్లు, నీ కల్మషములు తొలగిపోయినవి.

Verse 50

वैष्णवं परमं लोकं दुर्लभं योगिभिः सदा । गच्छ गच्छ परं लोकं प्रसादान्मम सांप्रतम्

వైష్ణవుల పరమ లోకం యోగులకు కూడా నిత్యం దుర్లభము. నా ప్రసాదముచేత ఇప్పుడే ఆ పరమ లోకమునకు వెళ్ళు, వెళ్ళు.

Verse 51

एवमुक्ते ततो वाक्ये माधवेन महात्मना । दिव्यादेवी अभूद्दिव्या सूर्यतेजः समप्रभा

మహాత్ముడైన మాధవుడు అలా పలికిన వెంటనే ఆ దేవి దివ్యరూపిణిగా ప్రకాశించింది; సూర్య తేజస్సుతో సమాన కాంతి కలిగింది.

Verse 52

पश्यतां सर्वलोकानां दिव्याभरणभूषिता । दिव्यमालान्विता सा च दिव्यहारविलंबिनी

సర్వలోకాలు చూస్తుండగా ఆమె దివ్యాభరణాలతో అలంకృతమైంది; దివ్యమాల ధరించి, సుందరంగా వేలాడే దివ్యహారంతో విరాజిల్లింది.

Verse 53

गता सा वैष्णवं लोकं दाहप्रलयवर्जितम् । पुनः पक्षी समायातः स्वगृहं हर्षसंयुतः

ఆమె దాహప్రళయములేని వైష్ణవ లోకమునకు వెళ్లింది. తరువాత ఆ పక్షి ఆనందంతో నిండుకొని తన ఇంటికి తిరిగి వచ్చింది.

Verse 54

तत्सर्वं कथयामास पितरं प्रति सत्तमः

అప్పుడు ఆ సత్తముడు ఆ సంగతులన్నిటిని తన తండ్రికి వివరించి చెప్పాడు.

Verse 88

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थे च्यवनचरित्रेऽष्टाशीतितमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీపద్మపురాణం భూమిఖండంలో వేనోపాఖ్యానం, గురుతీర్థం మరియు చ్యవనచరిత్రాన్ని వర్ణించే ఎనభై ఎనిమిదవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।