Previous Verse
Next Verse

Padma Purana — Bhumi Khanda, Shloka 14

Diti’s Lament

On the Fall of the Daityas and the Futility of Grief

तामाभाष्य दितिर्वाक्यं विरराम सुदुःखिता । दनुरुवाच । देवाश्च दानवाः सर्वे सक्रोधाः संगरं गताः

tāmābhāṣya ditirvākyaṃ virarāma suduḥkhitā | danuruvāca | devāśca dānavāḥ sarve sakrodhāḥ saṃgaraṃ gatāḥ

ఆ మాటలు చెప్పిన తరువాత దితి తీవ్రమైన దుఃఖంతో మౌనమైంది. దను పలికింది—‘అన్ని దేవతలు, అన్ని దానవులు కోపంతో రగిలి యుద్ధభూమికి వెళ్లారు.’

ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
आभाष्यhaving spoken to
आभाष्य:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootआ√भाष् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया; धातुः आ√भाष् (भाषणे)
दितिःDiti
दितिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
वाक्यम्speech; words
वाक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
विररामceased; stopped
विरराम:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि√रम् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; धातुः वि√रम् (उपरमे)
सुदुःखिताvery sorrowful
सुदुःखिता:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसु-दुःखित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (दितेः)
दनुःDanu
दनुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; धातुः √वच् (वचने)
देवाःgods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
दानवाःdemons (Dānavas)
दानवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (देव-दानवानाम्)
सक्रोधाःangry; with wrath
सक्रोधाः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootस-क्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; बहुव्रीहिः—क्रोधः यस्य सः
संगरम्battle
संगरम्:
Karma (Goal/Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंगर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
गताःwent; proceeded
गताः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्तः (past passive participle), पुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम्; कर्तरि प्रयोगः (they went)

Narrator (first half); Danu (second half: 'danu uvāca')

Primary Rasa: karuna

Secondary Rasa: raudra

Sandhi Resolution Notes: तामाभाष्य = ताम् + आभाष्य; दितिर्वाक्यं = दितिः + वाक्यम्; दनुरुवाच = दनुः + उवाच; देवाश्च = देवाः + च; सक्रोधाः = स + क्रोधाः; संगरं = संग्रम्/संगरम् (पाठान्तर-संभावना) + (अत्र संगरम्)

D
Diti
D
Danu
D
Devas
D
Danavas

FAQs

The narration states Diti becomes silent after speaking, and then explicitly marks the next speech as Danu’s: “danu uvāca.”

It reports that both sides—Devas and Dānavas—are enraged and have proceeded to battle.

The verse highlights how grief and anger can escalate conflict: Diti’s sorrow is followed immediately by the announcement of a rage-driven war between opposing groups.